Συμμαχία των Προθύμων: Παρών ο Μητσοτάκης στη σύνοδο για δεσμευτικές εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία

Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας ανεβάζουν τον πήχη των δεσμεύσεων, τονίζοντας ότι οι εγγυήσεις ασφάλειας προς το Κίεβο πρέπει να περιλαμβάνουν δεσμευτικού χαρακτήρα υποχρεώσεις σε περίπτωση μελλοντικής ένοπλης επίθεσης από τη Ρωσία. Αυτό προκύπτει από το σχέδιο δήλωσης που προετοιμάστηκε ενόψει της συνόδου κορυφής στο Παρίσι, στο πλαίσιο της λεγόμενης Συμμαχίας των Προθύμων.

Η συνάντηση στο Παρίσι και οι βασικοί πρωταγωνιστές

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποδέχθηκε στο Μέγαρο των Ηλυσίων περισσότερους από 25 διεθνείς ηγέτες, ανάμεσά τους τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής, ουκρανικής και αμερικανικής γραμμής για τον τερματισμό του πολέμου.

Σύμφωνα με το σχέδιο ανακοινωθέντος που ήρθε σε γνώση του Reuters, οι εγγυήσεις ασφαλείας θα μπορούν να περιλαμβάνουν χρήση στρατιωτικών δυνατοτήτων, ανταλλαγή πληροφοριών, επιμελητειακή συνδρομή, διπλωματικές πρωτοβουλίες αλλά και επιπλέον κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης μιας μελλοντικής εκεχειρίας.

Ρόλος ΗΠΑ και ανησυχίες στην Ευρώπη

Στη διάσκεψη συμμετέχουν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος του προδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ. Η παρουσία τους υπογραμμίζει την προσπάθεια ευθυγράμμισης Ευρώπης και Ουάσιγκτον, σε μια περίοδο έντονων διατλαντικών τριβών.

Επιπλέον, η πρόσφατη σύλληψη από τις ΗΠΑ του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, στενού συμμάχου του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, έχει προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στις διεθνείς ισορροπίες.

Στο τραπέζι πολυεθνική δύναμη – Οι «κόκκινες γραμμές» της Μόσχας

Ορισμένα κράτη-μέλη της συμμαχίας πιέζουν για την αποστολή πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία, με αποστολή την αποτροπή νέας ρωσικής επίθεσης μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Ωστόσο, η Ρωσία έχει επανειλημμένα απορρίψει την παρουσία δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος, ακόμη και για την επιτήρηση μιας εκεχειρίας.

Οι μάχες, πάντως, συνεχίζονται σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022, με την Ουκρανία να επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να προβλέπει πλήρη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από τα κατεχόμενα εδάφη.

«Ευθυγράμμιση» με τις ΗΠΑ και ρεαλιστικές προσδοκίες

Στη σύνοδο συμμετέχουν εκπρόσωποι 35 χωρών, εκ των οποίων 27 είναι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων. Μεταξύ αυτών, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ξεκαθάρισε ότι στόχος της συνάντησης είναι η σύσφιγξη και ευθυγράμμιση των ευρωπαϊκών και αμερικανικών θέσεων, προειδοποιώντας ωστόσο να μην υπάρχουν υπερβολικές προσδοκίες για άμεσες τελικές αποφάσεις.

Η δύσκολη εξίσωση της εκεχειρίας

Παρά τις διαβεβαιώσεις του Κιέβου ότι μια συμφωνία είναι «κατά 90% έτοιμη», η Ρωσία –η οποία ελέγχει περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους– επιμένει στον πλήρη έλεγχο της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς. Η ουκρανική πλευρά προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε παραχώρηση χωρίς ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας θα άνοιγε τον δρόμο για νέα ρωσική εισβολή.

Η σύνοδος του Παρισιού αποτυπώνει, έτσι, την προσπάθεια των συμμάχων να βρουν μια κοινή γραμμή ανάμεσα στον ρεαλισμό του πεδίου και την ανάγκη για αξιόπιστες, δεσμευτικές εγγυήσεις ειρήνης στην Ουκρανία.

• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Παρίσι
• συμμαχία των προθύμων