Συναγερμός για τη Μονή Σινά: Κίνδυνος μετατροπής σε μουσείο – Αίγυπτος: «Δεν αλλάζει το καθεστώς της»

Η Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, ένα από τα αρχαιότερα και σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία παγκοσμίως, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη στην Αίγυπτο. Το μοναστήρι, που λειτουργεί αδιάκοπα για σχεδόν δεκαπέντε αιώνες, κινδυνεύει να χάσει την κυριότητα επί των ακινήτων του.

Η ιστορία της Μονής Σινά ξεκινά τον 4ο αιώνα μ.Χ., με την αρχική της ίδρυση να τοποθετείται γύρω στο 330 μ.Χ. από την Αγία Ελένη, ενώ η σημερινή της μορφή, με τα οχυρωματικά τείχη, οφείλεται στον αυτοκράτορα Ιουστινιανό τον 6ο αιώνα. Από την ίδρυσή της, η Μονή υπήρξε ένα αδιάλειπτο κέντρο Ορθόδοξης πνευματικότητας και πολιτισμού, διατηρώντας την αυτονομία και τον θρησκευτικό της χαρακτήρα παρά τις κατά καιρούς προκλήσεις, ακόμη και με φιρμάνι προστασίας από τον Μωάμεθ Β’.

Αίγυπτος: «Δεν αλλάζει το καθεστώς της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά»

Την πλήρη δέσμευσή της στη διατήρηση του μοναδικού θρησκευτικού καθεστώτος της Ιεράς Μονής της Αγίας Αικατερίνης του Σινά διαβεβαιώνει η Αιγυπτιακή Προεδρία, στον απόηχο των έντονων αντιδράσεων που προκάλεσε πρόσφατη δικαστική απόφαση περί ενδεχόμενου μετασχηματισμού της Μονής σε μουσείο και μεταβίβασης της περιουσίας της στο κράτος.

Σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα αργά το βράδυ της Πέμπτης, η Αιγυπτιακή Προεδρία τονίζει:

«Η Προεδρία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου επαναλαμβάνει τη πλήρη δέσμευσή της στη διατήρηση του μοναδικού και ιερού θρησκευτικού καθεστώτος της Ιεράς Μονής της Αγίας Αικατερίνης και την αποτροπή κάθε παραβίασής του. Η πρόσφατη δικαστική απόφαση ενισχύει αυτό το καθεστώς, ευθυγραμμιζόμενη με τις θέσεις του Προέδρου Ελ-Σίσι, όπως αυτές εκφράστηκαν κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα στις 7 Μαΐου».

Παράλληλα, γίνεται ρητή αναφορά στη σημασία των ιστορικών δεσμών με την Ελλάδα, οι οποίοι, όπως επισημαίνεται, δεν πρέπει να διαταραχθούν:

«Η Προεδρία επιβεβαιώνει τη σημασία της διατήρησης των στενών και αδελφικών σχέσεων που ενώνουν τις δύο χώρες και τους λαούς τους και της διασφάλισης ότι αυτές δεν θα τεθούν σε κίνδυνο».

Τι αναφέρει το αιγυπτιακό ΥΠΕΞ

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών, απαντώντας σε ερώτημα του Πρακτορείου MENA, διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες περί δήμευσης ή αλλαγής χρήσης της Μονής, υπογραμμίζοντας ότι:

• Δεν προκύπτει καμία ζημία στη λειτουργία της Μονής, στους αρχαιολογικούς χώρους, στο θρησκευτικό καθεστώς ή στους ιερούς της τόπους, όπως τα κοιμητήρια.

• Αντιθέτως, η απόφαση αποτελεί την πρώτη δικαστική αναγνώριση του θρησκευτικού της καθεστώτος, διασφαλίζοντας την ιερότητα και τη συνέχιση της λειτουργίας της.

• Σε ό,τι αφορά ορισμένες απομακρυσμένες εκτάσεις που βρίσκονται εντός φυσικών καταφυγίων και δεν σχετίζονται με την ίδια τη Μονή, κρίθηκαν ως κρατική γη λόγω απουσίας τίτλων ιδιοκτησίας και σημαντικής απόστασης από το μοναστήρι.

Κάλεσμα για αυτοσυγκράτηση και ακρίβεια

Ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ υπογράμμισε την ανάγκη για υπεύθυνη πληροφόρηση, καλώντας τα μέσα να αποφύγουν πρόωρα ή λανθασμένα συμπεράσματα που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ιστορικές σχέσεις Αιγύπτου και Ελλάδας:

«Είναι απαραίτητη η ακριβής μελέτη του πλήρους κειμένου της δικαστικής απόφασης πριν από οποιοδήποτε συμπέρασμα. Η Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης αποτελεί σύμβολο πνευματικής και ιστορικής αξίας, το οποίο η Αίγυπτος σέβεται και διαφυλάσσει».

Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης, που αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα ενεργά χριστιανικά μοναστικά κέντρα στον κόσμο, προστατεύεται ιστορικά από ειδικό καθεστώς το οποίο η Αίγυπτος διατηρεί από την εποχή του αυτοκράτορα Ιουστινιανού έως και τις σύγχρονες διεθνείς συμφωνίες.

Σφοδρές αντιδράσεις

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, δήλωσε ότι συνιστά ευθεία αμφισβήτηση της θρησκευτικής ελευθερίας των ορθοδόξων χριστιανών και προσβολή ενός μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, η μονομερής μεταβολή του νομικού καθεστώτος, η δήμευση περιουσίας και η έξωση μοναχών. Κατηγορεί τον κ. Μητσοτάκη και το Υπουργείο Εξωτερικών ως «βαθύτατα εκτεθειμένους» για την αθέτηση των δεσμεύσεων και την επικίνδυνη απομείωση του διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας. Κάλεσε την Κυβέρνηση να εντείνει άμεσα και αποτελεσματικά τις διπλωματικές της προσπάθειες.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του τομέα Εξωτερικών, χαρακτηρίζει την εξέλιξη «ανησυχητική» και «εκθέτει ανεπανόρθωτα την κυβέρνηση Μητσοτάκη», τονίζοντας την αντίφαση με τη «συναντίληψη» Μητσοτάκη – Σίσι και την υπογραφή Κοινής Διακήρυξης μόλις στις 7 Μαΐου. Η επιχειρούμενη ανατροπή του καθεστώτος της Μονής αποδεικνύει την προχειρότητα με την οποία χειρίζεται η κυβέρνηση τα ευαίσθητα εκκλησιαστικά θέματα και το σημαντικό έλλειμμα αξιοπιστίας της, με δυσμενή αποτελέσματα στις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εκφράζει την έντονη ανησυχία του, χαρακτηρίζοντας τη δήμευση του «πνευματικού φάρου της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού» ως μια «απίστευτη ενέργεια». Κάνει λόγο για «πρωτοφανή και οδυνηρή διεθνή ανυποληψία και περιθωριοποίηση της Ελλάδας» και καλεί σε άμεση και παγκόσμια κινητοποίηση για τη διάσωση της Μονής Σινά.

Η κυβερνητική θέση και η έκκληση της Εκκλησίας

Σχετικά με την Μονή Αγίας Αικατερίνης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι ο Έλληνας Πρωθυπουργός παραμένει στην δέσμευση που έλαβε από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου για τη διατήρηση του λατρευτικού Ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής και αναμένει άμεσα την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας. Τόνισε ότι από ελληνικής πλευράς «δεν αναμένουμε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στα συμφωνηθέντα».

Για μία ακόμη ιστορική «άλωση», για κατάλυση κάθε έννοιας δικαίου, για υφαρπαγή και δήμευση της περιουσίας της Ιεράς Μονής, κάνει λόγο ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος. Ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας δηλώνει ότι η αιγυπτιακή κυβέρνηση αποφάσισε να «σβήσει μονοκοντυλιά την ίδια την ύπαρξη της Μονής», αναιρώντας τη λειτουργία, το λατρευτικό, πνευματικό και πολιτιστικό της έργο. Με «απέραντη θλίψη και με εύλογη οργή», καλεί κάθε ελληνική και διεθνή Αρχή να αντιληφθεί το ύψιστο διακύβευμα και να προστρέξει άμεσα για την προστασία των θεμελιωδών θρησκευτικών ελευθεριών της Ιεράς Μονής του Σινά. Καταδικάζει απερίφραστα κάθε προσπάθεια αλλαγής του καθεστώτος και απευθύνει έκκληση προς την ελληνική κυβέρνηση να ενεργήσει άμεσα.

Το Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω της εκπροσώπου Λάνας Ζωχιού, αναφέρει ότι «είμαστε εν αναμονή της αποστολής της απόφασης του αιγυπτιακού δικαστηρίου που εξεδόθη χθες». Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησε αμέσως με τον Αιγύπτιο ομόλογό του και κατέστησε σαφές ότι «δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να αποκλίνουμε από την κοινή κατανόηση των δύο πλευρών».