Συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν στον Λευκό Οίκο: Στο τραπέζι αμυντικές και ενεργειακές συμφωνίες δισεκατομμυρίων

Μετά από έξι χρόνια, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν περνά το κατώφλι του Λευκού Οίκου το απόγευμα της Πέμπτης (25/9), για μια συνάντηση υψηλού ρίσκου αλλά και μεγάλων προσδοκιών με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η Άγκυρα βλέπει την επίσκεψη ως ευκαιρία για επανεκκίνηση μιας σχέσης που πέρασε από έντονες αναταράξεις, ενώ η Ουάσινγκτον επιδιώκει εμπορικά και γεωπολιτικά οφέλη.

Η ατζέντα της Τουρκίας: Συρία και Κούρδοι

Κεντρικό ζήτημα για τον Ερντογάν είναι το μέλλον της Συρίας και το κουρδικό. Η Άγκυρα επιμένει οι κουρδικές δυνάμεις να ενταχθούν στον συριακό στρατό, κάτι που αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την τουρκική διπλωματία. Η συνάντηση αναμένεται να καθορίσει τα περιθώρια για συνεργασία αλλά και συγκρούσεις στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.

Από τα F-35 μέχρι το LNG

Σύμφωνα με το Bloomberg, η τουρκική πλευρά επιδιώκει αγορές που εκτείνονται από μαχητικά αεροσκάφη της Lockheed Martin και πολιτικά αεροπλάνα της Boeing, μέχρι μακροχρόνιες συμφωνίες για υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) αξίας άνω των 50 δισ. δολαρίων.

Ο ίδιος ο Ερντογάν εμφανίζεται αισιόδοξος ότι μπορεί να βρεθεί λύση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, παρότι η τελική απόφαση περνά από το Κογκρέσο. Στη συνάντηση θα συζητηθούν επίσης οι ανάγκες της Άγκυρας σε F-16, καθώς και η παραγωγή και συντήρησή τους.

Επενδύσεις και διμερές εμπόριο

Κοινός στόχος Τραμπ και Ερντογάν είναι η εκτόξευση του διμερούς εμπορίου στα 100 δισ. δολάρια ετησίως. Ήδη, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνίες με τις Mercuria Energy και Woodside Energy για την αγορά 76 δισ. κυβικών μέτρων LNG, κυρίως από αμερικανικά εργοστάσια.

Η αμυντική συνεργασία, οι σχέσεις με το Ισραήλ, η ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο, ο πόλεμος στην Ουκρανία και το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης περιλαμβάνονται επίσης στην ατζέντα, σύμφωνα με τουρκικά μέσα.

Από την κρίση του 2019 στη σημερινή «δεύτερη ευκαιρία»

Οι δύο ηγέτες συναντώνται σε τελείως διαφορετικό κλίμα σε σχέση με το 2019, όταν η τουρκική εισβολή στη Συρία είχε προκαλέσει αμερικανικές κυρώσεις και σοβαρή κρίση. Η μεσολάβηση του Μάικ Πενς τότε έσωσε προσωρινά τη συμμαχία.

Σήμερα, με τις ΗΠΑ να βλέπουν την Τουρκία ως κρίσιμο εταίρο στη Μέση Ανατολή και την Άγκυρα να θέλει να απομακρυνθεί σταδιακά από την ενεργειακή εξάρτηση της Ρωσίας, το «παράθυρο ευκαιρίας» είναι ανοιχτό.

Η στρατηγική στροφή

Όπως τονίζει ο αναλυτής Umud Shokri του Middle East Institute, «η Τουρκία στέλνει σήμα στρατηγικής στροφής προς την επαναδόμηση εμπιστοσύνης με τη Δύση». Ωστόσο, η λεπτή ισορροπία της Άγκυρας ανάμεσα στη Μόσχα και την Ουάσινγκτον εξακολουθεί να αποτελεί πηγή αβεβαιότητας.

Η σημερινή συνάντηση στον Λευκό Οίκο δεν είναι απλώς μια διπλωματική φωτογραφία. Είναι μια δοκιμασία για το αν Τουρκία και ΗΠΑ μπορούν να αφήσουν πίσω τις συγκρούσεις της προηγούμενης δεκαετίας και να χαράξουν νέα πορεία συνεργασίας – στη γεωπολιτική, την άμυνα και την ενέργεια.