Σύνοδος του ΝΑΤΟ στον απόηχο της σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν: Το κλίμα στο δείπνο των ηγετών, η κρίσιμη ατζέντα και οι θέσεις της Αθήνας

Με φόντο τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στην Μέση Ανατολή και τις πιέσεις για μεγαλύτερη στρατιωτική συνεισφορά από τα κράτη-μέλη, ξεκίνησε χθες στη Χάγη η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Οι αφίξεις των ηγετών, το επίσημο δείπνο της πρώτης ημέρας και οι πρώτες παρασκηνιακές επαφές σηματοδότησαν μια δυναμική εκκίνηση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να βρίσκεται στο επίκεντρο της προσοχής. Ο Αμερικανός πρόεδρος έτυχε θερμών επαίνων από τον νεοδιορισθέντα Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, για τον ρόλο του στην ενίσχυση της ευρωατλαντικής άμυνας, ενώ η παρουσία του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν ενίσχυσε τις προσδοκίες για πιο ενεργό τουρκικό ρόλο στις κρίσιμες περιφερειακές ισορροπίες.

Η ατζέντα των επόμενων ημερών περιλαμβάνει τη δρομολόγηση του στόχου για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, την αποτίμηση της πρόσφατης σύγκρουσης με το Ιράν, τη στήριξη προς την Ουκρανία και την ενίσχυση των υποδομών του ΝΑΤΟ απέναντι σε υβριδικές και κυβερνοαπειλές. Σε αυτό το περιβάλλον, η παρουσία του Τραμπ —λίγους μήνες πριν από τις αμερικανικές εκλογές— επηρεάζει τόσο τις ισορροπίες εντός της Συμμαχίας όσο και τη στρατηγική κατεύθυνσή της. Το ερώτημα που αιωρείται: μπορεί το ΝΑΤΟ να διατηρήσει την ενότητά του μπροστά σε έναν ηγέτη που, άλλοτε, έχει αμφισβητήσει τις θεμελιώδεις δεσμεύσεις του;

Να σημειωθεί ότι σήμερα ξεκινά η κύρια συνεδρίαση της Συνόδου.

Σύνοδος του ΝΑΤΟ: Το κλίμα στο δείπνο των ηγετών

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στο Άμστερνταμ και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Χάγη, όπου συναντήθηκε με τον Βασιλιά Βίλελμ‑Αλεξάντερ και τη βασιλική οικογένεια . Οι υπόλοιποι ηγέτες — συμπεριλαμβανομένων, του προέδρου Ερντογάν — κατέφθασαν επίσης εντός της ημέρας, παραβρέθηκαν στην καθιερωμένη επίσημη φωτογράφιση και το δείπνο στο παλάτι Huis ten Bosch.

Συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν στη Χάγη: Εκεχειρία Ισραήλ-Ιράν, Γάζα και Ουκρανία στο επίκεντρο

Ομολογία Ρούτε για τον Τραμπ

Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε (πρώην πρωθυπουργός Ολλανδίας), έστειλε ιδιωτικό μήνυμα στον Τραμπ με θερμά λόγια:

«Συγχαρητήρια για την αποφασιστική δράση στο Ιράν… κάτι που κανένας άλλος δεν τόλμησε. Μας κάνει όλους πιο ασφαλείς»
«Κερδίζεις ένα μεγάλο επίτευγμα εδώ στην Χάγη… τα καταφέραμε με το 5%» .

Ο Τραμπ δημοσίευσε screenshot του μηνύματος, προκαλώντας εντυπώσεις και επιβεβαίωση της πρωτοβουλίας του .

Το δείπνο των ηγετών, στην επίσημη δεξίωση της βασιλικής οικογένειας, ξεκίνησε νωρίς το απόγευμα, με επικεφαλής τον Τραμπ και τον Ερντογάν, ο οποίος είχε ιδιαίτερα έντονη παρουσία στα εγκαίνια. Σήμερα ξεκινά η κύρια συνεδρίαση της Συνόδου.

Σύνοδος του ΝΑΤΟ: Η Ατζέντα & Κύρια Θέματα

1. Αύξηση των δαπανών Άμυνας – Έγκριση της πρότασης για στόχο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035 (συμπεριλαμβανομένου 1,5% για υποδομές)
2. Πρόσφατες επιχειρήσεις κατά του Ιράν – Ανάλυση των επιπτώσεων και νομικών/διπλωματικών πτυχών, ειδικά σε συνέχεια του μηνύματος του Ρούτε .
3. Διαβεβαιώσεις για το Άρθρο 5 – Ευρωπαϊκά μέλη ζητούν ξεκάθαρη στάση ΗΠΑ· ο Τραμπ παραδέχεται πως „εξαρτάται από τον ορισμό“, ενώ ο Ρούτε το θεωρεί „σίγουρο“
4. Στήριξη στην Ουκρανία – Αναμένεται υποτονική αναφορά, καθώς ο Τραμπ προτιμά να επικεντρωθεί στην αύξηση των δαπανών παρά σε περαιτέρω δεσμεύσεις .
5. Κυβερνο-υποδομές & αποθεματοποίηση όπλων – Συμφωνίες για επιχειρησιακό σχέδιο ώστε η Ευρώπη να αυξήσει τα αποθέματά της κατά περίπου 30%, και να ενισχύσει τις δυνατότητες στον κυβερνοχώρο .
6. Σχέσεις με Ρωσία – Η τελική δήλωση αναμένεται να αναφέρει „υποτονικά“ την απειλή που συνιστά η Ρωσία, με έντονη ευρωπαϊκή πίεση, αλλά με μετριοπαθή προσέγγιση στην ανακοίνωση.

Σύνοδος Κορυφής ΝΑΤΟ: Tι αναμένεται να πει στην παρέμβασή του σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Τη σταθερότητα και την αξιοπιστία της Ελλάδας ως συμμάχου, αναμένεται να υπογραμμίσει κατά την παρέμβασή του σήμερα, Τετάρτη 25 Ιουνίου στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, οΚυριάκος Μητσοτάκης.

Ο Πρωθυπουργός θα επισημάνει ότι η χώρα τηρούσε τη δέσμευση περί αμυντικών δαπανών (2% του ΑΕΠ) ακόμη και στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης, συνεισφέροντας σημαντικά στις δυνατότητες της Συμμαχίας σε μια κρίσιμη περιοχή για την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια.

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι ο Πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί επιπλέον στις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στις απειλές για την περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια αλλά και στον ρόλο που καλείται να παίξει η Συμμαχία εν μέσω ενός όλο και πιο αβέβαιου διεθνούς περιβάλλοντος.

Η Ελλάδα, θα τονίσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ξοδεύει περίπου το 3% του ΑΕΠ της στην άμυνα, καθώς αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις ασφαλείας. Η χώρα μας βρίσκεται στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που έχουν υπερβεί τη σημερινή δέσμευση του 2% και βρίσκεται στην 5η θέση κατάταξης χωρών του ΝΑΤΟ ως προς το ποσοστό αμυντικών δαπανών επί του ΑΕΠ. Ο Πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί και στο 12ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας ύψους 25 δισ. ευρώ.

Βασικό ζητούμενο της Συνόδου είναι η επικαιροποίηση της Δέσμευσης περί Αμυντικών Δαπανών (DIP – Defense Investment Pledge) στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035. Ο στόχος αυτός αποτελείται από δύο πυλώνες: το 3,5% που αφορά αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και το 1,5% που αφορά ευρύτερα επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως οι υποδομές, η βιομηχανία και η ανθεκτικότητα.

Το μεσημέρι της Τετάρτης ο Πρωθυπουργός θα έχει συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ.

Παρών στην Χάγη είναι και ο πρόεδρος της Τουρκίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει κάποια συνάντηση ανάμεσα στους κυρίους Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο ουδείς μπορεί να αποκλείσει ένα σύντομο τετ α τετ, στο περιθώριο των εργασιών της Συνόδου, με στόχο να δοθεί το σήμα της συνέχισης του διαλόγου ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που δεν έχει προσδιοριστεί ημερομηνία για τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών.

• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Μαρκ Ρούτε
• Ντόναλντ Τραμπ
• Σύνοδος του ΝΑΤΟ