Συντάξεις χηρείας: Εν αναμονή εξελίξεων – Στο Συμβούλιο της Επικρατείας οι περικοπές

Οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας αναδεικνύονται σε μείζον ζήτημα για χιλιάδες δικαιούχους στην Ελλάδα. Με τις συντάξεις αυτές να βρίσκονται στο προσκήνιο, η υπόθεση φθάνει ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) την προσεχή Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2024, προσδίδοντας νέες διαστάσεις στο ασφαλιστικό ζήτημα που αφορά τόσο τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα.

Η αντιπαράθεση αφορά την εγκύκλιο του υφυπουργού Εργασίας, Πάνου Τσακλόγλου, η οποία προβλέπει περικοπή της εθνικής σύνταξης για όσους συνταξιούχους χηρείας λαμβάνουν και δική τους σύνταξη. Παρά τη μη εφαρμογή της εγκυκλίου μέχρι σήμερα, οι σύλλογοι συνταξιούχων διεκδικούν την ακύρωσή της, επικαλούμενοι τα συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά τους δικαιώματα.

Το θέμα έχει προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις από πλευράς συνταξιούχων, ενώ τα δικαστήρια καλούνται να αξιολογήσουν τη νομιμότητα των ρυθμίσεων, οι οποίες αν και νομοθετικά θεσπισμένες, δεν έχουν ακόμα τεθεί σε ισχύ στον ιδιωτικό τομέα λόγω τεχνικών προβλημάτων.

Οι περικοπές που προτείνονται στηρίζονται στον νόμο 4387/2016 (γνωστός ως «νόμος Κατρούγκαλου»), ο οποίος ορίζει ότι οι συντάξεις χηρείας πρέπει να μειώνονται κατά 50% για όσους συνταξιούχους επανέρχονται στην εργασία ή έχουν δική τους σύνταξη γήρατος. Παρά την εφαρμογή του μέτρου στο Δημόσιο, η ιδιωτική ασφάλιση είχε εξαιρεθεί προσωρινά λόγω της μη ολοκλήρωσης απαραίτητων συστημάτων.

Αναστολή μειώσεων στις συντάξεις χηρείας: Ανακούφιση για τους δικαιούχους

Η κυβέρνηση έχει αποφασίσει προσωρινή αναστολή των περικοπών, αναγνωρίζοντας το σοβαρό αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει αυτή η αλλαγή στους δικαιούχους. Η παράταση αυτή παρέχει μια ανάσα σε περίπου 60.000 δικαιούχους, που καλούνται να διαχειριστούν τον φόβο της απώλειας των οικονομικών τους απολαβών.

Η νομοθεσία προβλέπει πως η παροχή σύνταξης χηρείας μειώνεται στο 35% της σύνταξης του εκλιπόντος εάν ο/η δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη. Ο περιορισμός αυτός ισχύει από τον Οκτώβριο του 2020 στο Δημόσιο, ενώ ακόμα εκκρεμεί η πλήρης εφαρμογή του στον ιδιωτικό τομέα.

Πιθανές επιπτώσεις για τους δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα

Αν και η αναδρομική εφαρμογή του μέτρου δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί, εξετάζεται η σταδιακή της εφαρμογή μέσω μικρής μηνιαίας παρακράτησης ώστε να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση για τους συνταξιούχους. Αυτή η διαδικασία, όμως, εγείρει ανησυχίες, καθώς μπορεί να σηματοδοτήσει την επιστροφή μεγάλων ποσών στα δημόσια ταμεία, που θα αποδειχθούν επώδυνα για τους ασφαλισμένους. Οι σχετικές περικοπές αφορούν συντάξεις χηρείας που χορηγήθηκαν πριν από την 1η Οκτωβρίου 2020, και των οποίων οι δικαιούχοι είναι σήμερα εργαζόμενοι ή συνταξιούχοι.

Ορισμένοι νομικοί προβλέπουν ότι, εάν η κυβέρνηση δεν εφαρμόσει πλήρως το μέτρο, δικαιούχοι από τον δημόσιο τομέα ενδέχεται να ζητήσουν αναδρομική αποζημίωση, δημιουργώντας πρόσθετες υποχρεώσεις για το κράτος. Οι επιπλέον αυτές απαιτήσεις θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την ήδη υψηλή δημοσιονομική επιβάρυνση.

Οι συνταξιούχοι, διαμέσου των συλλόγων τους, επιμένουν ότι οι αλλαγές είναι άδικες και αποσκοπούν μόνο στη μείωση του κόστους των συντάξεων. Οι εκπρόσωποι των δικαιούχων επισημαίνουν ότι οι διατάξεις είναι αντίθετες προς τα θεμελιώδη συνταξιοδοτικά δικαιώματα και διακυβεύουν την οικονομική βιωσιμότητα των οικογενειών τους. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση θεωρεί τις περικοπές αναγκαίες για τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος μακροπρόθεσμα.

 

 

 

• συντάξεις χειρίας