Τάσος Λειβαδίτης: Δικτατορία και η απομόνωσή του από τις πολιτικές καλένδες

Πορευόταν  προς τα γραφεία της “Αυγής’’ για να παραδώσει τα χειρόγραφά του,  που εργαζόταν ως Κριτικός ποίησης. Ο Τάσος Λειβαδίτης κρατούσε μάλιστα και κάποια γλυκά για τους συναδέλφους του. Ένα κέρασμα για τα γενέθλιά του. 20 Απριλίου 1967.  Τα τελευταία χειρόγραφα στην ιστορική εφημερίδα της Αριστεράς  και μία από τις δύο,  που πρόλαβαν να γράψουν ότι ήρθε η δικτατορία των συνταγματαρχών.

Η «Καθημερινή» ήταν η δεύτερη σημαντική εφημερίδα  που πρόλαβε  την είδηση… Την  είδηση εκείνη  που καταδίκασε σε σιωπή την δημοκρατία. Μια είδηση που κράτησε 7 ολόκληρα χρόνια.

Είναι σκληρές οι μέρες που ζούμε.
Μια στιγμή αν ξεχαστείς,
αύριο οι άνθρωποι θα χάνονται
στη δίνη του πολέμου,
έτσι και σταματήσεις
για μια στιγμή να ονειρευτείς
εκατομμύρια ανθρώπινα όνειρα
θα γίνουν στάχτη απ΄ τις φωτιές.[..]

Ο Τάσος Λειβαδίτης πέρασε το κατώφλι της εφημερίδας και πάλι το 1974.

Εκείνα το χρόνια υπήρχε  διαχωρισμός πρωινών και απογευματινών εφημερίδων που στην ουσία ήταν μεσημεριάτικες. Οι πρωινές γύρω στις 4 το πρωί άρχιζαν την εκτύπωση.

Τα πιεστήρια βρίσκονταν στο κέντρο της Αθήνας κι οι εφημεριδοπώλες έκαναν ουρά έξω από αυτά για να πάρουν τα φρεσκοτυπωμένα φύλλα. Οι συντάκτες των απογευματινών εφημερίδων πήγαιναν  νωρίς το πρωί για να προλάβουν τα τελευταία νέα. Τα φύλλα αυτά,  τυπωνόντουσαν αργά το πρωί. Υπήρχαν φυσικά και οι έκτακτες εκδόσεις.

Με το ‘’κακό’’ του παρελθόν ο ποιητής μένει άνεργος..  Από το 1969 εργάζεται στο περιοδικό ποικίλης ύλης «Φαντάζιο» με το ψευδώνυμο Α. Ρόκκος. Διασκευάζει σε περιλήψεις έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και δημοσιεύει πορτρέτα για τη ζωή και το έργο Ελλήνων λογοτεχνών.

«Γι’ αυτό σου λέω.
Μην κοιμάσαι: είναι επικίνδυνο.
Μην ξυπνάς: Θα μετανιώσεις.»

Η ζωή του ήταν πολυτάραχη, με αλλαγές που επιβάλλονταν συχνά βίαια, λόγω της συνέπειας του ποιητή σε ιδεολογικές αρχές, οι οποίες προκαλούσαν το καθεστώς. Ο Λειβαδίτης έφερε βιώματα από τη Μικρασιατική καταστροφή, την προσφυγιά, τη δικτατορία Μεταξά, τους αγώνες της Αριστεράς, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τις διώξεις, τις εξορίες, τις φυλακίσεις, τη δικτατορία του 1967.

Ως άνθρωπος  και βαθιά συναισθηματικός θα στραφεί προς το Θεό και θα αναφωνήσει:

“Κύριε τι  θα μουνα  χωρίς εσένα-Κύριε τι θα σουνα χωρίς εμένα… Κύριε μην ξυπνήσουμε ακόμη …είναι νωρίς!”

Τάσος Λειβαδίτης ο άνθρωπος

 Ο Τάσος Λειβαδίτης γεννήθηκε στην καρδιά της Αθήνας. στην καρδιά του Μεταξουργείου στις 20  Απριλίου του 1922. Εκει στην περιοχή θα περάσει  τα μαθητικά του χρόνια  θα αρχίσει να γράφει ποιήματα και όταν θα φτάσει στο σκαλοπάτι της ενηλικίωσης  περνάει στην  Νομική. Μια σχολή που δεν τελείωσε ποτέ αφού τον πρόλαβε  ο πόλεμος  και οι εξορίες.

Η ποίηση όμως τον τραβάει από το μανίκι  και  με την φλόγα της αγάπης για τον άνθρωπο θα γυρίσει να πει  στον φρουρό του το 1950 στην Μακρόνησο 

 «Κι όταν σου πουν να με πυροβολήσεις/ χτύπα με αλλού/ μη σημαδέψεις την καρδιά μου./ Κάπου βαθιά της ζει το παιδικό σου πρόσωπο./ Δεν θα θελα να το λαβώσεις»

Ο Τάσος Λειβαδίτης  εμφανίσθηκε στο ελληνικό κοινό  το 1946,  από τις στήλες του περιοδικού Ελεύθερα Γράμματα, με το ποίημα Το τραγούδι του Χατζηδημήτρη.

Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο Μάχη στην άκρη της νύχτας.

Στίχοι του μελοποιήθηκαν από το Μίκη Θεοδωράκη Δραπετσώνα, Τα Λυρικά.  Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα Ρωσικά, Ουγγρικά, Σουηδικά, Ιταλικά, Γαλλικά, Αλβανικά, Βουλγαρικά, Κινέζικα και Αγγλικά.

 Έγραψε  με τον Κώστα Κοτζιά τα σενάρια των ελληνικών ταινιών Ο θρίαμβος και την υπέροχη κι κλασσική ταινία ‘’Η συνοικία το όνειρο.’’ σε σκηνοθεσία Αλέκου Αλεξανδράκη. Ταινία που κατέβηκε την δεύτερη μέρα τη προβολής της και ο Αλεξανδράκης που είχε βάλει ολες του τις οικονομίες έμεινε εκείνη την εποχή στην κυριολεξία στο δρόμο.

 Ο Τάσος Λειβαδίτης τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο ποίησης στο παγκόσμιο φεστιβάλ νεολαίας της Βαρσοβίας για τη συλλογή Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου. Πήρε ακόμη το πρώτο βραβείο ποίησης του Δήμου Αθηναίων για τη Συμφωνία αρ. 1, το δεύτερο κρατικό βραβείο  ποίησης για το Βιολί για μονόχειρα και το πρώτο κρατικό βραβείο ποίησης για τηΟ Λειβαδίτης γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής συλλογή Εγχειρίδιο ευθανασίας.

Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου (1990: εκδόθηκε δύο χρόνια μετά το θάνατο του ποιητή).

‘’ οι επαναστάτες είναι ανήσυχοι για το μέλλον, οι εραστές για το παρελθόν, οι ποιητές έχουν επωμιστεί και τα δύο’’

Οικογενειακή ζωή και το τέλος

Ο Τάσος Λειβαδίτης ο γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής  είχε τέσσερα μεγαλύτερα αδέρφια, μια αδερφή και τρεις αδερφούς. Αδερφός του ήταν ο ηθοποιός Αλέκος Λειβαδίτης

Tο 1946 παντρεύεται τη Mαρία Στούπα,  κόρη του Γεωργίου Στούπα και της Aλεξάνδρας Λογοθέτη και απέκτησε μαζί της μία κόρη. Θα γράψει για αυτήν το «Ερωτικό» το οποίο είναι από τα λίγα ποιήματα που υπάρχουν ηχογραφημένα σε απαγγελία του ίδιου του ποιητή.

«Επιστρέφει», όμως, κάθε βράδυ στις λαϊκές γειτονιές που τραγούδησε

Ανάβει το τσιγάρο του από τα πυρακτωμένα όνειρά τους. Φτιάχνει ποιήματα από πεσμένα στο δρόμο όνειρα. Όνειρα, που τα πατούν ακόμα και ανύποπτοι περαστικοί.

Μετά από δυο χειρουργικές επεμβάσεις (ανεύρισμα κοιλιακής αορτής) θα φύγει  από τη ζωή στις 30 Οκτωβρίου του 1988…

«Και μια μέρα θέλω να γράψουν στον τάφο μου: Έζησε στα σύνορα μιας ακαθόριστης ηλικίας και πέθανε για πράγματα μακρινά που είδε κάποτε σε ένα αβέβαιο όνειρο» (Εξομολόγηση, Τα χειρόγραφα του Φθινοπώρου. 

• ποίηση
• Τάσος Λειβαδίτης
• Χούντα