Τέμπη: Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων – Εκτός δικαστικής πραγματικότητας η αίθουσα

Σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα και υπό τη σκιά έντονων αντιδράσεων ξεκίνησε η διαδικασία για τη δίκη που αφορά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, με το ζήτημα της καταλληλότητας της δικαστικής αίθουσας να αναδεικνύεται σε μείζον θέμα ήδη από τα πρώτα στάδια. Η επιλογή και διαμόρφωση του χώρου διεξαγωγής δεν αφορά απλώς οργανωτικά ζητήματα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της ίδιας της ποινικής διαδικασίας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τον νομικό κόσμο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων εκφράζει την κατηγορηματική της αντίθεση στον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να διεξαχθεί η δίκη στη Λάρισα, κάνοντας λόγο για συνολική αποτυχία του σχεδιασμού. Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωσή της, η αίθουσα που διαμορφώθηκε για τις ανάγκες της συγκεκριμένης υπόθεσης αποδείχθηκε στην πράξη ανεπαρκής, καθώς δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τις απαιτήσεις μιας τόσο μεγάλης και σύνθετης ποινικής διαδικασίας.

Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στον αρχικό σχεδιασμό του χώρου, με την Ένωση να τονίζει ότι πρόκειται για αίθουσα που «σχεδιάστηκε ως συνεδριακό κέντρο και όχι ως αίθουσα δικαστηρίου». Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με την ίδια, αποτυπώνει έλλειψη ουσιαστικής κατανόησης των αναγκών της δικαστηριακής πραγματικότητας. Μάλιστα, υπογραμμίζεται ότι ο σχεδιασμός της αίθουσας ως «ενιαίας», με τη συνύπαρξη κύριου χώρου και παραρτημάτων, δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που απαιτούνται για την απρόσκοπτη και δίκαιη διεξαγωγή μιας τέτοιας δίκης.

Κεντρικό σημείο της κριτικής αποτελεί το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός διαδίκων, συγγενών θυμάτων και πολιτών καλείται να παρακολουθήσει τη διαδικασία από άλλες αίθουσες, μέσω οθονών. Η πρακτική αυτή, όπως σημειώνεται, δημιουργεί εύλογο αίσθημα αποκλεισμού, ιδίως για τις οικογένειες των θυμάτων και τους παθόντες, ενώ ταυτόχρονα εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς την τήρηση θεμελιωδών αρχών της ποινικής δίκης, όπως η δημοσιότητα και η αμεσότητα της διαδικασίας. Η φυσική παρουσία στο ακροατήριο θεωρείται κρίσιμη για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της ισότητας των όπλων μεταξύ των πλευρών, στοιχεία που, κατά την Ένωση, τίθενται εν αμφιβόλω υπό τις παρούσες συνθήκες.

Παράλληλα, αναδεικνύεται και η πρακτική διάσταση του προβλήματος, καθώς ο διαθέσιμος χώρος κρίνεται ανεπαρκής για να φιλοξενήσει τον μεγάλο αριθμό εμπλεκομένων. Η υπόθεση αφορά δεκάδες θύματα και εκατοντάδες επιζώντες, ενώ το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και των μέσων ενημέρωσης είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Η πρόβλεψη ότι οι ανάγκες αυτές μπορούν να καλυφθούν από έναν περιορισμένο χώρο, έστω και με τη χρήση παραρτημάτων, χαρακτηρίζεται ως μη ρεαλιστική και προβληματική.

Η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων καλεί το αρμόδιο Υπουργείο να παρέμβει άμεσα, προκειμένου να διορθωθούν οι ατέλειες στον σχεδιασμό και να εξασφαλιστούν συνθήκες που θα ανταποκρίνονται στη βαρύτητα της υπόθεσης. Ταυτόχρονα, απευθύνει έκκληση προς τη σύνθεση του δικαστηρίου να εξετάσει το ενδεχόμενο διακοπής της διαδικασίας έως ότου διασφαλιστεί κατάλληλος χώρος διεξαγωγής. Σε διαφορετική περίπτωση, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αντιδράσεων από το δικηγορικό σώμα, ακόμη και με τη μορφή αποχής, εφόσον δεν διασφαλιστούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για μια δίκαιη και απρόσκοπτη δίκη.

Καταληκτικά, η Ένωση υπογραμμίζει ότι η απονομή της δικαιοσύνης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί υπό συνθήκες που δεν εγγυώνται τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των διαδίκων και των αρχών της ποινικής διαδικασίας. Όπως επισημαίνεται, η ουσιαστική συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων και η διασφάλιση της διαφάνειας αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αναζήτηση της αλήθειας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη.

 Οργή και αγανάκτηση των συγγενών για την αίθουσα

Η οργή των συγγενών των θυμάτων του σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη ξεχειλίζει, καθώς η έναρξη της δίκης πραγματοποιείται υπό συνθήκες που –όπως καταγγέλλουν– που δεν ανταποκρίνονται ούτε στη βαρύτητα της υπόθεσης ούτε στον στοιχειώδη σεβασμό προς τους ίδιους. Ανάμεσα σε εντάσεις, διαμαρτυρίες και έντονη συναισθηματική φόρτιση, οι οικογένειες των θυμάτων εκφράζουν την αγανάκτησή τους για τις αποφάσεις που λαμβάνονται εντός της αίθουσας, κάνοντας λόγο για αποκλεισμό και υποβάθμιση του ρόλου τους σε μια διαδικασία που αφορά άμεσα την αναζήτηση δικαιοσύνης για τους ανθρώπους τους.

• δικαστική αίθουσα
• Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων
• Τέμπη
• υπουργείο Δικαιοσύνης