Tέμπη: Στο φως το 4ο πόρισμα για την τραγωδία – Τα ανύπαρκτα συστήματα και η ανάλυση της μεγάλης πυρκαγιάς (Φωτογραφίες – ντοκουμέντο)

Στα χέρια του Εφέτη Ανακριτή Λάρισας παραδόθηκε το πόρισμα του πραγματογνώμονα,μηχανολόγου -μηχανικού, Αναστάσιου Δέδε, ο οποίος  διορίστηκε στην υπόθεση από την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, προκειμένου να συντάξει τη δική του έκθεση για την τραγωδία στα Τέμπη.

Είναι το τέταρτο κατά σειρά πόρισμα που παραδίδεται στην ανακριτική αρχή. Είχαν προηγηθεί το πόρισμα των διορισμένων από τον Εφέτη Ανακριτή Πραγματογνωμόνων,το πόρισμα της Ε.ΔΑ.ΠΟ,το πόρισμα του Βασίλη Κοκοτσάκη.

Το βασικό συμπέρασμα της τεχνικής έκθεσης του κ.Δέδε είναι ότι δεν λειτουργούσε απολύτως τίποτα  και ουσιαστικά τα τρένα κινούνταν στα τυφλά, με το σιδηροδρομικό δίκτυο μόνο ασφαλές να μην χαρακτηρίζεται.

Το Newpost αποκαλύπτει τα όσα περιγράφει ο πραγματογνώμονας στο πόρισμά του:

Δεν ήταν σε λειτουργία το σύστημα αυτόματης πέδησης (ETCS)

«Το σύστημα ETCS  δεν ήταν σε λειτουργία στο τμήμα από Λάρισα  έως Νέους Πόρους. Δηλαδή κανένα από τα πεδία ελέγχου δεν λειτουργούσε και για  τα δυο ρεύματα ανόδου και καθόδου. Επιπρόσθετα προέκυψε ότι δεν λειτουργούσε από 19-06-2018 και το καταγραφικό της ηλεκτράμαξας 120-012 ,μετά από ανάκτηση των δεδομένων από τους διορισμένους πραγματογνώμονες που έγινε στις 9.06.2018 στον αντιπρόσωπο των συγκεκριμένων καταγραφικώ. Κατά συνέπεια οι αμαξοστοιχίες στο τμήμα Λάρισα -Νέοι Πόροι κινούνταν στην ουσία χωρίς σύστημα ασφαλείας ETCS με όλα τα συνακόλουθα».

Ο κ.Δέδες στην έκθεσή του επισημαίνει και ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο:

«Το σύστημα είχε ενεργοποιήσει την φωτοσήμανση από την έξοδο του σταθμού με ερυθρά φωτοσήματα με αποτέλεσμα οι μηχανοδηγοί να κινούνται  συνεχώς με παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, επαφιόμενοι στις εντολές των σταθμαρχών οι οποίοι δεν είχαν καμία οπτική επαφή (στον πίνακα τοπικού χειρισμού ) μετά την έξοδο από το Σταθμό, καθώς ο τοπικός πίνακας χειρισμών είχε περιορισμένες επιλογές ήτοι χάραξη διαδρομής  και έλεγχο μόνο σε απόσταση μέχρι την έξοδο του σταθμού  καθώς μετά από εκεί στον πίνακα φαίνονται κόκκινα Led  και ακολούθως χωρίς εικόνα πορείας».

Στην έκθεση γίνεται σαφές ότι αν λειτουργούσε το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας της Λάρισας – που είχε καταργηθεί το 2019 – δεν θα συνέβαινε η τραγωδία.

Η επικοινωνία μέσω GSM-R

Η έκθεση περιγράφει και πως γινόταν η επικοινωνία με μηχανοδηγούς και σταθμάρχες:

«Η επικοινωνία γινόταν μέσω GSM-R  (ήταν μόνο μεταξύ των σταθμαρχών και όχι μεταξύ σταθμάρχη και μηχανοδηγού)  επίσης μόνο εντός των σταθμών μεταξύ Σταθμαρχών και μηχανοδηγών με VHF (Ασύρματοι πομποδέκτες φωνής ) καθώς το σύστημα αυτό έχει περιορισμένη εμβέλεια».

Για το συγκεκριμένο σύστημα αποκαλύπτεται και ένα ενδιαφέρον στοιχείο :

«Στη χώρα μας έχει εγκατασταθεί το σύστημα (Μόνο για φωνή) όμως η επικοινωνία που υπάρχει είναι μόνο μεταξύ των Σταθμαρχείων και των ρυθμιστών κυκλοφορίας, διότι οι αμαξοστοιχίες δεν διέθεταν πιστοποιημένες συσκευές επικοινωνίας.

Τα μοιραία λάθη

Ο κ.Αναστάσιος Δέδες  περιγράφει τα λάθη που εντόπισε πριν από τη μοιραία σύγκρουση:

1.Ανθρώπινο Λάθος 

Ο Σταθμάρχης δεν έκανε αυτόματη χάραξη και δεν επιβεβαίωσε την κατάσταση της θέσης των αλλαγών γραμμής (κλειδιά) .Επιπλέον δεν επέδωσε στον μηχανοδηγό τηλεγράφημα 1001 ως όφειλε αλλά τον ενημέρωσε μόνο μέσω ασυρμάτου χωρίς να διευκρινίζει τη γραμμή που πρέπει να ακολουθήσει.

«Ο Σταθμάρχης δεν ανέφερε ποτέ στον μηχανοδηγό ότι πηγαίνει στην γραμμή καθόδου διότι απλά δεν το γνώριζε ,καθόσον είχε ξεχάσει να αλλάξει τα κλειδιά 118».

Και αυτός ο πραγματογνώμονας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο μοιραίος σταθμάρχης ήταν άπειρος.

«Εκτιμώ ότι σε ένα μεγάλο κόμβο όπως αυτός της Λάρισας είναι δόκιμο να είχαν τοποθετηθεί 2 Σταθμάρχες με εμπειρία στη νυκτερινή βάρδια με δεδομένο ότι τα συστήματα ασφαλείας Φωτοσήμανση ,ETCS και GSM-R  δεν ήταν σε λειτουργία και δεν είναι σε λειτουργία και το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας στο Σταθμαρχείο Λάρισας. Επίσης για την συγκεκριμένη ημέρα με επιπρόσθετη επιβάρυνση του δικτύου ,λόγω προβλημάτων ,ήτοι πτώση αγωγού στον Παλαιοφάρσαλο με αποτέλεσμα ,την διακοπή της κυκλοφορίας στην γραμμή ανόδου ,που είχε σαν αποτέλεσμα την απορρύθμισή της ,έπρεπε να ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα επάνδρωσης μέχρι να αποσυμφορηθεί από την κίνηση ο σταθμός Λάρισας και αυτό θα γινόταν από έμπειρους Σταθμάρχες.»

Η ανάλυση της πυρκαγιάς

Η μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε μετά τη σύγκρουση παραμένει το μεγάλο ερώτημα ως προς το σημείο ποια ήταν τελικά η ουσία που την προκάλεσε.

Για την πυρκαγιά ο κ.Δέδες αναφέρει:

Παρατηρείται έντονος φωτισμός σε ολόκληρο το μήκος της ηλεκτράμαξας της επιβατικής αμαξοστοιχίας  που παραπέμπει σε τροχοπέδηση την χρονική στιγμή  23.18.26  (δύο δευτερόλεπτα πριν τη σύγκρουση)

-Στις 23.18.28 γίνεται η μετωπική σύγκρουση

-Στις 23.18.29 δημιουργείται λάμψη σχήματος  «μπάλας»

-Από 23:18.29- 23.18.32 η διάμετρος της «μπάλας» μεγαλώνει .

-Από 23.18.32-23.18.40 η διάμετρος μικραίνει καθώς εξαντλούνται τα αέρια καύσιμα (παράγωγα από την εκτίναξη – εκνέφωση) του ψυκτικού λαδιού των μετασχηματιστών των ηλεκτραμαξών που συγκρούστηκαν. Ακολούθως η πυρκαγιά επεκτάθηκε στα βαγόνια της επιβατικής και συνεχίστηκε λόγω υπάρχουσας καύσιμης ύλης (πλαστικά, καθίσματα, κουρτίνες από ύφασμα, μονώσεις)

Σύμφωνα με τον πραγματογνώμονα προκύπτει ότι και η εμπορική αμαξοστοιχία τροχοπέδησε

«Επειδή λοιπόν τη στιγμή της σύγκρουσης είχαμε τροχοπεδήσεις αποτέλεσμα ήταν η  παραγωγή σπινθήρων στις σιδηροτροχιές «

Αποτέλεσμα ήταν – σύμφωνα με τον κ.Δέδε- να γίνει συρρίκνωση του φέροντος οργανισμού των ηλεκτραμαξών ,με αποτέλεσμα τη διάρρηξη των δοχείων που περιείχαν έλαιο ψύξης των Μετασχηματιστών .

• Τέμπη
• Τραγωδία στα Τέμπη