Τέμπη: Το πολιτικό κοντρόλ ρουμ του Μητσοτάκη – «Διαμαντοπούλου vs Ανδρουλάκης: Ο πόλεμος των «ρόλων» στο ΠΑΣΟΚ – Ο Σαμαράς θυμήθηκε τα Τέμπη – Το like που έγινε πολιτικό θρίλερ

Η κυβέρνηση βαδίζει προς την 28η Φεβρουαρίου σαν τον «Νονό» του Φράνσις Φορντ Κόπολα: με στρατηγική πόλωση, σκληρές ατάκες και έναν αόρατο εχθρό που ονομάζεται «αντιπολίτευση». Δυο χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, η κοινωνία βράζει, το συλλαλητήριο πλησιάζει, και στο Μέγαρο Μαξίμου το σενάριο μοιάζει βγαλμένο από Οσκαρικό θρίλερ – μόνο που εδώ ο «κακός» δεν είναι ο Χάνιμπαλ Λέκτερ…

Η πόλωση ως όπλο: Ο Τσόρτσιλ του Μαξίμου

Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ έλεγε ότι «ποτέ μην αφήνεις μια καλή κρίση να πάει χαμένη». Η κυβέρνηση φαίνεται να το παίρνει κατά γράμμα, επιλέγοντας την τακτική της πόλωσης αντί για την αυτοκριτική. «Η αντιπολίτευση εργαλειοποιεί τον πόνο», φωνάζει η κυβέρνηση με μια φωνή. Αλλά η αλήθεια είναι πιο πεζή: οι πολίτες δεν κατεβαίνουν στους δρόμους μόνο για τα Τέμπη – κατεβαίνουν γιατί τα δικά τους προβλήματα, από το ΕΣΥ μέχρι την ακρίβεια, μένουν άλυτα. Και η κυβέρνηση, αντί να δώσει απαντήσεις, επιλέγει το «divide and conquer».

Κινδυνολογία και θυματοποίηση

Από τη μία, τα κυβερνητικά στελέχη κινδυνολογούν: «Αν πέσουμε, έρχεται το χάος!» – λες και η Ελλάδα είναι ένα βήμα πριν το Mad Max. Από την άλλη, θυματοποιούνται: «Μας κατηγορούν άδικα για συγκάλυψη», λένε, με ύφος που θυμίζει τον Τομ Χανκς να τρέχει αθώος μέσα στη ζωή στο Forrest Gump. Επιμένουν ότι η αντιπολίτευση δεν θέλει δικαιοσύνη, αλλά την πτώση του Μητσοτάκη. Και κάπου εδώ το σενάριο γίνεται προβλέψιμο: αντί για λύσεις στον σιδηρόδρομο, μας σερβίρουν κατηγορίες για «εργαλειοποίηση».

Ο Άδωνις και ο Βορίδης: Οι “Νονοί” της σκληρής γραμμής

Ο Άδωνις Γεωργιάδης μπαίνει στη σκηνή σαν Μάρλον Μπράντο στον Νονό, με επιθετικότητα και ατάκες που αφήνουν ελάχιστα περιθώρια διαλόγου. «Δεν θα κάνουμε την Ελλάδα απέραντο δικαστήριο για να ικανοποιήσουμε τον όχλο», λέει, υπερασπιζόμενος την απόφαση να μην γίνει προανακριτική για τον Κώστα Καραμανλή. Στο πλευρό του, ο Μάκης Βορίδης, ο σιωπηλός εκτελεστής της σκληρής γραμμής, ενισχύει το αφήγημα: «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι σαν να βλέπουμε τον Αλ Πατσίνο να φωνάζει «Say hello to my little friend» από το Scarface, μόνο που εδώ το «little friend» είναι η κατηγορία κατά της αντιπολίτευσης.

Η αντιπολίτευση στο στόχαστρο: Ο JFK της εποχής μας

Η κυβέρνηση επικαλείται ανακοινώσεις του ΣΥΡΙΖΑ για να αποδείξει ότι οι διαδηλώσεις έχουν αντικυβερνητικό χρώμα. Υποστηρίζει ότι οι διαδηλώσεις είναι δικαίωμα, αλλά μόνο αν δεν έχουν «κομματική ταμπέλα». Εδώ μυρίζει υποκρισία – σαν τον JFK να λέει ότι αγαπά τη δημοκρατία, αλλά να κλείνει το μάτι στους στρατηγούς του. Η αντιπολίτευση, φυσικά, δεν μένει αμέτοχη: ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά να μην παραγράφονται αδικήματα υπουργών, ενώ η κοινωνία περιμένει ακόμα το Shawshank Redemptionτης δικαιοσύνης.

Ο Πόλεμος των «ρόλων» στο ΠΑΣΟΚ

Σαν σκηνή από το The Godfather, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να ψάχνει τον δικό του Μάρλον Μπράντο για να κρατήσει την οικογένεια ενωμένη. Από τη μία ο Νίκος Ανδρουλάκης, με ύφος μάρτυρα που έχασε την πίστη του στο σύστημα, και από την άλλη η Άννα Διαμαντοπούλου, που υψώνει τη σημαία της θεσμικής εμπιστοσύνης σαν να παίζει σε σίκουελ του 12 Angry Men. Το θέμα; Η δικαιοσύνη, οι διαδηλώσεις και η ψυχή του κόμματος – όλα σε ένα πολιτικό δράμα που θα ζήλευε ακόμα και ο Σκορσέζε.

Η Δικαιοσύνη ως “Κουτί της Πανδώρας”

Ο Ανδρουλάκης μίλησε με τη μελαγχολία του Τζον Κένεντι που βλέπει το αμερικανικό όνειρο να ξεθωριάζει: «Η εμπιστοσύνη μου στη δικαιοσύνη κλονίστηκε», είπε, και η κυβέρνηση τον κάρφωσε στον τοίχο με την κατηγορία ότι αμφισβητεί τους θεσμούς. Η Διαμαντοπούλου, όμως, μπαίνει στη σκηνή σαν την Κάθριν Χέπμπορν στο Philadelphia Story: «Το ΠΑΣΟΚ εμπιστεύεται τη δικαιοσύνη», λέει, με φλέγμα και αυτοπεποίθηση. «Αν δεν την εμπιστευτούμε, οι 20χρονοι θα πάρουν μολότοφ», προσθέτει, ρίχνοντας μια γραμμή που θα μπορούσε να είναι από τον Fight Club. Και κάπου εδώ η εσωκομματική διαφωνία παίρνει διαστάσεις Οσκαρικού cliffhanger.

Η Διαμαντοπούλου ως “Forrest Gump”

«Οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν από τα συλλαλητήρια», λέει η Άννα, με ύφος που θυμίζει τον Τομ Χανκς να τρέχει ατάραχος μέσα στην ιστορία. Ενώ ο Ανδρουλάκης κοιτάζει τις διαδηλώσεις σαν ευκαιρία να χτυπήσει το καμπανάκι της αλλαγής, η Διαμαντοπούλου κρατά αποστάσεις, σαν στρατηγός που ξέρει ότι η μάχη κερδίζεται στα γραφεία, όχι στους δρόμους. Εδώ βλέπουμε τον Τσόρτσιλ να συναντά τον Ρούσβελτ: ο ένας θέλει πόλεμο, η άλλη διπλωματία – και το ΠΑΣΟΚ ψάχνει ακόμα το σενάριο που θα το βγάλει από το τέλμα.

Η «κεντρώα ψυχή» και οι αριστεροί “εξωγήινοι”

Η Διαμαντοπούλου δεν μένει στη δικαιοσύνη – ανοίγει και το κεφάλαιο των συνεργασιών, σαν να σκηνοθετεί το Close Encounters of the Third Kind. «Είναι κουτό να μιλάμε για συνεργασίες με την Αριστερά τώρα», λέει, κλείνοντας το μάτι στους κεντρώους ψηφοφόρους που βλέπει ως τον πυρήνα του ΠΑΣΟΚ και γιατί όχι συνεργασία με τη ΝΔ του Μητσοτάκη. «Δεν ξέρουμε αν ο Μητσοτάκης θα είναι πρόεδρος ή αν θα έχουμε δύο κόμματα», προσθέτει, με τη νηφαλιότητα του JFK που σχεδιάζει την επόμενη κίνηση. Εν τω μεταξύ, η ΝΔ επιτίθεται και η Αριστερά βράζει – και η Άννα κρατά το ΠΑΣΟΚ στη μέση, σαν τον Λεονάρντο ΝτιΚάπριο που ισορροπεί στον Τιτανικό πριν το παγόβουνο.

Ο Αριστοτέλης της… εποχής

«Κανένας θεσμός δεν είναι έξω από την κριτική», λέει η Διαμαντοπούλου, δίνοντας μια φιλοσοφική νότα που θα ζήλευε ο Αριστοτέλης. Εδώ διαφέρει από τον Ανδρουλάκη: ενώ εκείνος κλονίζεται, εκείνη επιμένει ότι η κριτική είναι δημοκρατικό δικαίωμα – αλλά όχι αφορμή για να πέσει η πίστη στο σύστημα. Είναι σαν να βλέπουμε το The King’s Speech: η Άννα κρατά το «στέμμα» της λογικής άλλωστε τα σαλόνια της πολιτικής της έχουν φερθεί με μεγάλη εύνοια, ενώ ο Νίκος ψάχνει τη φωνή του μέσα στον θόρυβο της λαϊκής οργής.

Το ΠΑΣΟΚ στο… σταυροδρόμι του Σκορσέζε

Σαν ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι: από τη μία ο Ανδρουλάκης, που βλέπει τη δικαιοσύνη σαν κατεστραμμένο Shawshank Redemption, και από την άλλη η Διαμαντοπούλου, που παίζει τη δική της Goodfellas με θεσμική ψυχραιμία. Η ερώτηση παραμένει: θα βρει το κόμμα τον δικό του Οσκαρικό πρωταγωνιστή, ή θα μείνει κομπάρσος σε ένα πολιτικό δράμα που γράφουν οι άλλοι; Ο Τσόρτσιλ έλεγε ότι «η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα, εκτός από όλα τα άλλα». Ίσως το ΠΑΣΟΚ να πρέπει να διαλέξει: να εμπιστευτεί τη σκηνή ή να βγει στους δρόμους.

Η διάψευση για μια βάση που ενοχλεί…

Διαψεύστηκε από τον ίδιο το Τράμπ κυριακάτικο δημοσίευμα αντιπολιτευόμενης ελληνικής εφημερίδας ότι η Αμερική πρόκειται να κλείσει την βάση της στην Αλεξανδρούπολη.

Το δημοσίευμα δεν είχε στοιχεία ούτε φιλοξενούσε δηλώσεις ή κάτι τέλος πάντων που να έδειχνε ότι στηριζόταν σε πληροφορίες.

Ο Τράμπ που ρωτήθηκε κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον Μακρόν, δεν ήξερε το θέμα! Δείγμα, απ΄ο,τι φαίνεται, πως δεν έχει ασχοληθεί ακόμη με τη χώρα μας, τα ελληνοτουρκικά κλπ.

Ετσι, ρώτησε τον παριστάμενο υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος του είπε ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο και ο Τράμπ το επανέλαβε απαντώντας στην Αμερικανίδα δημοσιογράφο που είχε υποβάλει την ερώτηση για την Αλεξανδρούπολη.

Πάντως, η Τουρκία είχε ενοχληθεί πολύ από την επιλογή των ΗΠΑ για βάση στην ακριτική μας πόλη. Ειδικά επειδή η εγκατάσταση της βάσης συνδέεται με την ελληνοαμερικάνικη Συμφωνία για εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ελλάδα.

Τέλος, δεν είναι τυχαίο ότι το ρωσικό Πρακτορείο «Τας» έσπευσε να αναδημοσιεύσει το δημοσίευμα της ελληνικής εφημερίδας. Είναι σαφές ότι η αμερικάνικη βάση στην Αλεξανδρούπολη δεν ενοχλεί μονάχα την Τουρκία…

Ελπίζουμε να μην αλλάξει άποψη ο Τράμπ. Κι αυτό το λέμε γιατί η…αγαπητική προσέγγιση με την Ρωσία και η συνολική διευθέτηση του Ουκρανικού, ενδέχεται να εμπεριέχει και ρυθμίσεις για θέματα που αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν στο τραπέζι των συνομιλιών ΗΠΑ-Ρωσίας ή δεν τα ξέρουμε.

Για παράδειγμα: Θα ζητήσει η Ρωσία να φύγει η βάση της Αλεξανδρούπολης, ικανοποιώντας έτσι και την επιθυμία της Τουρκίας; Κι αν ναι, θα το δεχτεί ο Τράμπ; Ας περιμένουμε…

Σαμαράς vs Μητσοτάκης: Επικίνδυνες αποστολές

Υπάρχουν δύο είδη πολιτικών: αυτοί που αναλαμβάνουν την ευθύνη όταν συμβαίνει μια τραγωδία και αυτοί που εμφανίζονται αργότερα για να την εκμεταλλευτούν. Ο Αντώνης Σαμαράς, που όσο ήταν βουλευτής κατάπινε τη γλώσσα του για τα Τέμπη, τώρα ανακαλύπτει το ηθικό του χρέος να υπερασπιστεί τους συγγενείς των θυμάτων. Μοιάζει λίγο με τον Τομ Κρουζ στο Mission: Impossible—ένας πράκτορας που εμφανίζεται στην πιο κρίσιμη σκηνή, όχι πάντα με ξεκάθαρους σκοπούς. Την ώρα που το Μαξίμου προσπαθεί να διαχειριστεί τις αλυσιδωτές αντιδράσεις για τις δηλώσεις Γεωργιάδη, ο Σαμαράς του τραβάει το χαλί, θυμίζοντας σε όλους πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να αντιδικεί με τις οικογένειες των θυμάτων. Μόνο που η δική του «αποστολή» μοιάζει ύποπτα καθυστερημένη.

 Ο Μητσοτάκης, ο Σαμαράς και το «Κουτί της Πανδώρας»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τώρα βλέπει το έργο να ξετυλίγεται όπως στο No Country for Old Men—με ήρωες που αλλάζουν στρατόπεδα και ένα τέλος που δεν φαίνεται να δικαιώνει κανέναν. Όταν συνέβη η τραγωδία, ο Σαμαράς ήταν εκεί, αλλά σιωπηλός. Τώρα, με την ιδιότητα του «ανεξάρτητου» πολιτικού, ανακαλύπτει τις λάθος κινήσεις της κυβέρνησης, σαν να μην ψήφιζε και ο ίδιος τα κρίσιμα νομοσχέδια για τις σιδηροδρομικές συμβάσεις. Ο Μητσοτάκης, από την άλλη, ξέρει ότι η πραγματική απειλή δεν είναι τα συλλαλητήρια, αλλά η ίδια η αλήθεια που έρχεται σαν οδοστρωτήρας. Η πολιτική σταθερότητα του Μαξίμου τρέμει πιο πολύ από ποτέ, όχι επειδή οι πολίτες απαιτούν δικαιοσύνη, αλλά επειδή μέσα από τις ρωγμές του κυβερνητικού αφηγήματος ξεπροβάλλουν τα φαντάσματα του παρελθόντος—και αυτά δεν διαγράφονται τόσο εύκολα, όσο οι πολιτικοί σύμμαχοι.

Βούλτεψη: Ο Μοντιλιάνι, η «Ψυχή Βαθιά» και το Τρίτο Μάτι

Υπάρχουν πολιτικοί που γράφουν ιστορία και άλλοι που απλώς την… ζωγραφίζουν, έστω και ως καρικατούρες. Η Σοφία Βούλτεψη, χωρίς να κρατά πινέλο, καταφέρνει να δημιουργεί σουρεαλιστικές πολιτικές σκηνές, σαν πίνακες που θα προκαλούσαν εφιάλτες στον Μοντιλιάνι. Στην τελευταία της performance, αντί να απαντήσει επί της ουσίας στον Κώστα Τσουκαλά, επιστράτευσε το σπάνιο χάρισμα της φυσιογνωμιστικής ανάλυσης, βλέποντας «μίσος στα μάτια του Ανδρουλάκη»—μια δήλωση που θυμίζει περισσότερο ταινία του Αγγελόπουλου παρά σοβαρή πολιτική τοποθέτηση. Αν ο Good Will Hunting μας έμαθε ότι «είναι άλλο να ξέρεις κάτι και άλλο να το καταλαβαίνεις», η Βούλτεψη αποφάσισε να πηδήξει απευθείας στο τρίτο επίπεδο: να βλέπει απαντήσεις μέσα από το βλέμμα του συνομιλητή της.

Βούλτεψη, ο Μελ Γκίμπσον και το πάθος του… πολιτικού διαλόγου

Σε μια πολιτική σκηνή όπου η λογική συχνά υποχωρεί, η Βούλτεψη επιμένει να καινοτομεί. Η νέα της τεχνική πολιτικής ανάλυσης, βασισμένη σε οπτικές εντυπώσεις και ψυχολογικά vibes, μας φέρνει πιο κοντά στο The Passion of the Christ—μια κατάσταση όπου οι βασανισμένοι θεατές (δηλαδή οι πολίτες) υπομένουν κάθε δήλωση με αυταπάρνηση. Με την ίδια λογική, ο Τσουκαλάς θα μπορούσε να ρωτήσει: «Υπάρχει έστω ένας δημοσιογράφος που να κατάλαβε τι ακριβώς θέλατε να πείτε;» και η απάντηση να ήταν «Ναι, αν δεις τα μάτια μου, θα το νιώσεις». Το μόνο που απομένει είναι να ξεκινήσει και μια εικαστική σειρά: «Πολιτικοί και Βλέμματα», σε επιμελησία Βούλτεψη. Άλλωστε, αν κάτι μας έμαθε η πολιτική στην Ελλάδα, είναι ότι η πραγματικότητα μπορεί να ξεπερνάει και το πιο καλογραμμένο σενάριο.

Το Like που έγινε πολιτικό θρίλερ

Σε μια σκηνή που θα μπορούσε να ανήκει στο All the President’s Men, το like της Άννας Διαμαντοπούλου σε ανάρτηση του Στάθη Καλύβα προκάλεσε περισσότερη ένταση από την ίδια τη δήλωση. Ο Καλύβας, σε ρόλο πολιτικού αναλυτή-προφήτη, αποφάσισε ότι τα συλλαλητήρια για τα Τέμπη συνιστούν «σχέδιο εκτροπής και ανωμαλίας»—λες και οι συγγενείς των θυμάτων δεν έχουν κανένα άλλο λόγο να διαδηλώνουν εκτός από το να εξυπηρετούν σκοτεινά σχέδια αποσταθεροποίησης. Και κάπου εκεί, η Διαμαντοπούλου, πρώην υπουργός και έμπειρη πολιτική παίχτρια, επέλεξε να του δώσει ένα διακριτικό thumbs up. Όχι ακριβώς The King’s Speech, πιο πολύ The Social Network—εκεί όπου ένα κλικ μπορεί να αλλάξει όλο το αφήγημα. Όμως, όταν το ζήτημα έφτασε στο Συντονιστικό του ΠΑΣΟΚ, η Αννούλα επέλεξε το ρόλο του Κέβιν Σπέισι στο The Usual Suspects: εξαφανίστηκε στη σιωπή, αφήνοντας τους υπόλοιπους να προσπαθούν να εξηγήσουν τις πολιτικές προεκτάσεις του like της.

Από τους «Αγανακτισμένους» στο like των Τεμπών

Ενώ ο Χάρης Δούκας έθετε το αυτονόητο—ότι οι θέσεις του Καλύβα ταυτίζονται περισσότερο με τον Μητσοτάκη παρά με το ΠΑΣΟΚ—η Μιλένα Αποστολάκη ανέλαβε το ρόλο της αφηγήτριας, διαβάζοντας φωναχτά στο πολιτικό κέντρο το άρθρο του Καλύβα στο Πρώτο Θέμα. Και εδώ το σενάριο αρχίζει να θυμίζει Inception: το 2011, οι «Αγανακτισμένοι» είχαν γίνει ο εχθρός του πολιτικού συστήματος, τώρα η ίδια λογική εφαρμόζεται στα συλλαλητήρια για τα Τέμπη. Απλώς αλλάξτε τη λέξη «χρεοκοπία» με τη λέξη «Τέμπη» και voilà, έχουμε το νέο αφήγημα. Το αξιοσημείωτο; Η Διαμαντοπούλου, η οποία είχε κάτι να πει για κάθε εκπαιδευτική μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών, εδώ προτίμησε να παίξει το ρόλο του silent observer. Αν αυτό ήταν ταινία, θα ήταν το No Country for Old Men—με τη σιωπή να είναι πιο εκκωφαντική από οποιαδήποτε πολιτική τοποθέτηση.

• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
• Τραγωδία στα Τέμπη