«Θέλουμε πίσω τα κόκκαλα των προγόνων μας»

Δεν είναι μόνα τα μνημεία και τα έργα τέχνης που λεηλατήθηκαν από τα στρατεύματα των μεγάλων δυνάμεων και φυλάσσονται σήμερα στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου. Όπως σημειώνει το artnet news, σε πολλά κορυφαία ευρωπαϊκά και αμερικανικά μουσεία, φυλάσσονται ανθρώπινα λείψανα τα οποία κλάπηκαν ή αποτέλεσαν αντικείμενο υπόγειας συναλλαγής με σκοπό να πλουτίσουν τις συλλογές ευγενών και ηγεμόνων της εποχής. Ανάμεσα στα σχετικά «σουβενίρ» βρίσκονται ταριχευμένα κεφάλια, σκελετοί που αποκαλύφθηκαν στην διάρκεια ανασκαφών, λείψανα που χρησιμοποιήθηκαν για ερευνητικούς σκοπούς από ιατρικά εργαστήρια κ.ά.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει τριβές καθώς είναι πολλοί οι διεκδικητές των λειψάνων που κατηγορούν τα μουσεία για ασέβεια και απαιτούν την επιστροφή τους. Ανάμεσα στους πιο «δυναμικούς» είναι οι εκπρόσωποι των Μαορί της Νέας Ζηλανδίας καθώς και των διαφόρων νησιών του Ειρηνικού τα οποία υπέστησαν πραγματική επιδρομή από Άγγλους και Γάλλους αποικιοκράτες. Όμως, αιτήματα εγείρουν πλέον και οι πρώην γερμανικές αποικίες της Αφρικήςˑ τουλάχιστον 5.000 κρανία προέλευσης από την Ρουάντα, την Τανζανία και το Μπουρούντι βρίσκονται στις αποθήκες  των βερολινέζικων μουσείων.

Και αν νομίζετε πως η πρακτική αυτή εγκαταλείφτηκε μετά τα τέλη του 19ου αιώνα, απατάσθε: To μουσείο Kon-Tiki  του Όσλο φιλοξενεί λείψανα ανθρώπων από τη Νήσο του Πάσχα τα οποία έφερε μαζί του ο νορβηγός εξερευνητής Θορ Χέιερνταλ το 1955.

Οι αντιδράσεις του μουσείων στα αιτήματα επαναπατρισμού των λειψάνων ποικίλουν. Κάποια μουσεία δεν δέχονται ούτε να ακούσουν –πρώτο και καλύτερο το Βρετανικό Μουσείο. Για να αποφύγει να συμμορφωθεί επικαλείται πιστοποιητικά αγοροπωλησίας που το καθιστά «νόμιμο» ιδιοκτήτη των μακάβριων εκθεμάτων –οποιαδήποτε παρανομία διαπράχθηκε πριν από την απόκτηση των εκθεμάτων από το μουσείο και άρα δεν το βαρύνει. Κάποια άλλα, τα μουσεία της Βρέμης και του σαν Φρανσίσκο, δέχτηκαν να αποχωριστούν τα σχετικά εκθέματα και τα επέστρεψαν στις χώρες από όπου προέρχονται. Και κάποια ακόμα, το σκέφτονται…

Διαβάστε ΕΔΩ το ολοκληρωμένο άρθρο