Τι απάντησαν οι αναγνώστες του Newpost στο ερώτημα αν θα ψηφίσουν στις εκλογές της 7ης Ιουλίου

Η βιβλιογραφία στο χώρο της πολιτικής και εκλογικής συμπεριφοράς επιβεβαιώνει μια σχεδόν απόλυτη συσχέτιση μεταξύ πολιτικού ενδιαφέροντος και συμμετοχής σε πολιτικές έρευνες αλλά και μεταξύ του ενδιαφέροντος συμμετοχής σε πολιτική έρευνα και συμμετοχής σε εκλογικές διαδικασίες.

Με άλλα λόγια, η εμπειρική έρευνα έχει δείξει ότι όποιος παρουσιάζει υψηλό ενδιαφέρον για την πολιτική τείνει να συμμετέχει σε πολιτικές έρευνες, όπως επίσης και ότι όποιος παρουσιάζει υψηλό ενδιαφέρον συμμετοχής σε πολιτικές έρευνες τείνει να συμμετέχει σε εκλογικές διαδικασίες. Φυσικά, η συγκεκριμένη συσχέτιση είναι αναμενόμενο να γίνεται ορατή με γυμνό μάτι όταν ο εν δυνάμει συμμετέχων σε μια έρευνα δεν εντοπίζεται μέσω μιας απλής τυχαίας δειγματοληψίας (η οποία δίνει καλές πιθανότητες συμμετοχής και σε ψηφοφόρους με χαμηλότερο πολιτικό ενδιαφέρον) αλλά μέσω μιας ευκαιριακού τύπου δειγματοληψίας (convenience sampling).

Ας φανταστούμε εναλλακτικά ότι το δείγμα μιας έρευνας που αφορά την πιθανότητα αγοράς ενός προϊόντος συλλέγεται εντός του καταστήματος που πουλάει το συγκεκριμένο προϊόν. Εύλογα, οι πιθανότητες αγοράς του προϊόντος από τους παρευρισκόμενους στο κατάστημα είναι σαφώς περισσότερες από ότι στο σύνολο του πληθυσμού.

Οι αναγνώστες του Newpost φυσικά αποτελούν ένα τέτοιο δείγμα. Διαβάζουν την επικαιρότητα, ασχολούνται με την πολιτική, συμμετέχουν ενεργά στα κοινά. Και υπό αυτή την έννοια, το υψηλό πολιτικό τους ενδιαφέρον αυξάνει κατακόρυφα την πιθανότητα προσέλευσης στις κάλπες οποιουδήποτε τύπου.

Πιο συγκεκριμένα, το ερώτημα της εβδομάδας του Newpost έδειξε ότι το 94,4% των αναγνωστών της τελευταίας προσήλθε στην κάλπη των ευρωεκλογών, ενώ το 95,4% θα προσέλθει και στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Εν τούτοις, ελαφρώς μειωμένο ήταν το ποσοστό συμμετοχής των αναγνωστών στις άλλες δύο κάλπες που στήθηκαν την 26η Μαΐου, την κάλπη των δημοτικών και την αντίστοιχη των περιφερειακών εκλογών. Σε αυτές τις δύο διαδικασίες η συμμετοχή των αναγνωστών έφτασε περίπου το 88%.

 

Γνωρίζουμε φυσικά από μελέτες στον χώρο της Πολιτικής Επιστήμης ότι η οι τοπικές εκλογές αλλά και οι ευρωεκλογές αποτελούν γενικά δημοκρατικές διαδικασίες δεύτερης τάξης (second order elections). Παράλληλα όμως γνωρίζουμε και κάτι άλλο: ο «δευτερεύων» χαρακτήρας των ευρωπαϊκών εκλογών μπορεί συγκυριακά να αναβαθμιστεί, εφόσον τα προεκλογικά αφηγήματα των κομμάτων επικεντρωθούν αποκλειστικά σε επίδικα εθνικού ενδιαφέροντος, όπως και συνέβη στην ελληνική περίπτωση.

Η ΝΔ και το ΚΙΝΑΛ ισχυρίστηκαν ότι η ψήφος στις ευρωεκλογές θα είχε δημοψηφισματικό χαρακτήρα («να φύγει ή όχι η κυβέρνηση Τσίπρα»), ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ έδειξε να σηκώνει το γάντι τονίζοντας ότι υπήρχαν δύο επιλογές στην ευρωκάλπη: Από την μια πλευρά, ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ που θα αποτύπωνε την επιδοκιμασία των μέτρων ελάφρυνσης και την βούληση για συνέχιση της ίδιας πολιτικής και από την άλλη πλευρά, μη ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ που θα αποτύπωνε την αποδοκιμασία των μέτρων και το πισωγύρισμα για την χώρα. Υπό αυτή την έννοια είναι εύλογη η χαμηλότερη συμμετοχή στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές σε σχέση με αυτήν στις ευρωεκλογές και στο σύνολο των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους αλλά και μεταξύ όσων παρουσιάζουν υψηλό πολιτικό ενδιαφέρον, όπως είναι οι αναγνώστες του Newpost.

Ενδιαφέρον βέβαια παρουσιάζει και η πρόθεση προσέλευσης στις επερχόμενες εθνικές κάλπες ανάλογα με το κόμμα προς το οποίο αισθάνονται πιο κοντά οι ερωτώμενοι. Φυσικά, ούτε εδώ πρέπει να ξεχνάμε ότι το δείγμα της έρευνας αποτελείται από πολίτες που τους απασχολεί έντονα η πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, παρατηρείται μια εντυπωσιακή πρόθεση για προσέλευση στις εθνικές κάλπες ανεξάρτητα από το κόμμα στο οποίο οι συμμετέχοντες αισθάνονται πιο κοντά. Εντούτοις, μεταξύ όσων νιώθουν εγγύτερα στον ΣΥΡΙΖΑ, ανιχνεύεται ένα 5% που δεν είναι σίγουρο ότι θα προσέλθει στις κάλπες του Ιουλίου, γεγονός το οποίο μοιάζει να οφείλεται στην απογοήτευση που καλλιέργησε το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Παράλληλα, περίπου το 8% όσων νιώθουν εγγύτερα στο ΚΙΝΑΛ δηλώνουν πως δεν θα ψηφίσουν στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση φαίνεται πως για μια μερίδα αναγνωστών που νιώθουν κοντά στο ΚΙΝΑΛ, οι πρόσφατες εξελίξεις στο εσωτερικό του κόμματος (σσ. αποχώρηση Βενιζέλου) δημιούργησαν μια έστω συγκυριακή απογοήτευση ή και αποστροφή που θα οδηγήσει πιθανότατα όχι στην στήριξη κάποιου άλλου συγγενικού κόμματος αλλά σε αποχή από την εκλογική διαδικασία.

 

Εν κατακλείδι, τα ευρήματα -έστω και με αχνό τρόπο- φωτίζουν και μελλοντικές εκλογικές συμπεριφορές που προκύπτουν ως αποτέλεσμα πολιτικών γεγονότων: Η ευρεία ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές αλλά και η αποχώρηση Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ αποτελούν δύο τέτοια γεγονότα. Δύο σημαντικά πολιτικά γεγονότα, τα οποία αν φέρουν αποτρεπτική για συμμετοχή στις εθνικές κάλπες ισχύ μεταξύ όσων παρουσιάζουν έντονο ενδιαφέρον για την πολιτική (σσ. αναγνώστες της Newpost), τότε μεταξύ των μέσων ψηφοφόρων με το χαμηλότερο πολιτικό ενδιαφέρον, η ισχύς τους ίσως είναι ακόμα μεγαλύτερη, καθορίζοντας εν πολλοίς και το εκλογικό αποτέλεσμα.

Άγγελος Σεριάτος, MSc Political Communication, University of Amsterdam / Υπεύθυνος Πολιτικής Ανάλυσης της Prorata

Δείτε ΕΔΩ όλη τη δημοσκόπηση

• δημοσκόπηση newpost