Τι απάντησαν οι αναγνώστες του Newpost στο ερώτημα: Ποια θα είναι η επίδραση της αποχώρησης Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ για ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ;

Η πολιτική ψυχολογία αναφέρεται συχνά στην έννοια της «κομματικής ταύτισης», η  οποία αντικατοπτρίζει τον ψυχολογικό δεσμό των ψηφοφόρων προς συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα, δημιουργώντας στο ελληνικό πλαίσιο τις γνωστές ταυτότητες του «Νεοδημοκράτη», του «Συριζαίου», του «Πασόκου» ή του «Κουκουέ». Ταυτότητες, οι οποίες αναπτύσσονται στην πρώιμη περίοδο της πολιτικής κοινωνικοποίησης και ενισχύονται με την πάροδο του χρόνου (ενδ. Τσατσάνης & Τσίρμπας, 2019, Τελικά πως ψηφίζουμε). Ουσιαστικά η έντονη κομματική ταύτιση αυξάνει τις πιθανότητες για ανάλυση και ερμηνεία των πολιτικών γεγονότων μέσα από τα εκάστοτε «κομματικά γυαλιά».

Πώς όμως σχετίζεται η έννοια της κομματικής ταύτισης και επιδράσεις της με το ερώτημα της εβδομάδας που έθεσε η Prorata και το Newpost; («Τι επίδραση θα έχει η αποχώρηση Ευάγγελου Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ για την Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και το ίδιο το ΚΙΝΑΛ;»)

Αρχικά, τα ευρήματα αποτυπώνουν με σαφή τρόπο ότι δεν συμφωνούν όλοι οι αναγνώστες του Newpost για τις πιθανές επιδράσεις που θα επιφέρει η αποχώρηση του ιστορικού στελέχους του ΚΙΝΑΛ / ΠΑΣΟΚ στα πολιτικά κόμματα. Οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των αναγνωστών ως προς τις συνέπειες της συγκεκριμένης πολιτικής εξέλιξης είναι προφανείς. Άλλοι ερμηνεύουν την εξέλιξη ως μια μεγάλη ευκαιρία, άλλοι ως έναν εν δυνάμει κίνδυνο που θα χρειαστεί να διαχειριστεί με προσοχή το κόμμα προτίμησης τους, ενώ άλλοι πιστεύουν πως δεν απασχολεί τα του οίκου τους.

Συνολικά, περίπου 7 στους 10 αναγνώστες εκτιμούν ότι η αποχώρηση Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ θα έχει θετικό αντίκτυπο για την ΝΔ και αρνητικό για το ΚΙΝΑΛ. Εντούτοις, οι αναγνώστες μοιάζουν περισσότερο μοιρασμένοι σε σχέση με την επίδραση της αποχώρησης του ιστορικού στελέχους του ΚΙΝΑΛ όσο αφορά στον ΣΥΡΙΖΑ: Άλλοι εκτιμούν ότι θα έχει θετικό (29,7%), άλλοι αρνητικό (33,9%) και άλλοι κανένα αντίκτυπο (29,2%).

Εξαιρετικό ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν οι απαντήσεις μέσα από τα κομματικά γυαλιά των αναγνωστών: Μοιάζει ότι κανείς δεν θεωρεί ότι η εξέλιξη θα βλάψει το δικό του κόμμα αν και όλοι μαζί συνολικά συμφωνούν πως θα βλάψει κυρίαρχα το ΚΙΝΑΛ. Πιο συγκεκριμένα, οι «Νεοδημοκράτες» πιστεύουν σχεδόν με απόλυτο τρόπο ότι η εξέλιξη θα έχει θετικό αντίκτυπο για το κόμμα τους, καθώς όπως εκτιμούν, οι ρωγμές που δημιουργούνται από την αποχώρηση Βενιζέλου, δεν αφορούν την δική τους πολιτική πολυκατοικία και ως εκ τούτου θα μπορούσαν ακόμα και να επωφεληθούν, κυρίαρχα λόγω μιας πιθανής περιόδου εσωστρέφειας που θα επικρατήσει στο ΚΙΝΑΛ
το επόμενο διάστημα. Τέλος, οι ίδιοι αναγνώστες μοιάζουν πιο σκεπτικοί για το αν τελικά η αποχώρηση Βενιζέλου θα ευνοήσει ή όχι τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι «Συριζαίοι» μάλλον ερμηνεύουν με διττό τρόπο την εξέλιξη: αφενός πιστεύουν ότι ο αντίπαλός εντός της «προοδευτικής» πολυκατοικίας αντιμετωπίζει σοβαρά εσωκομματικά προβλήματα που αναπόφευκτα θα οδηγήσουν σε εσωστρέφεια με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, δεδομένης της εκλογικής αναμέτρησης στις αρχές Ιουλίου, ενώ αφετέρου εκτιμούν πως ο πιο κοντινός ιδεολογικά ανταγωνιστής τους «ξεφορτώνεται» ένα βαρίδι που έγερνε μέχρι τώρα το πολιτικό βάρος του ΚΙΝΑΛ προς τα δεξιά και ως εκ τούτου δημιουργείται άλλοθι για νομιμοποίηση ενός αφηγήματος που θα αναφέρεται σε αριστερή στροφή του κεντρώου κόμματος.

Η άποψη των «Πασόκων» δείχνει παρόμοια με αυτή των «Νεοδημοκρατών» και των «Συριζαίων» αλλά με σαφώς μικρότερη ένταση ως προς το αντίκτυπο στο κόμμα προτίμησης τους, καθώς τα «κομματικά γυαλιά» λειτουργούν και εδώ ως γραμμή άμυνας: Αφενός μοιάζει να εκτιμούν πως η αποχώρηση Βενιζέλου θα επηρεάσει το κόμμα, είτε γιατί εκτιμούν ότι το ΚΙΝΑΛ θα οδηγηθεί σε μια κατάσταση εσωστρέφειας, είτε γιατί πολύ απλά το κόμμα θα απολέσει ένα στέλεχος με το ειδικό βάρος που έχει το συγκεκριμένο πρόσωπο. Από την άλλη όμως ενδεχομένως εκτιμούν ότι αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει και σε μια κατάσταση αναχαίτισης της κυριαρχίας του
ΣΥΡΙΖΑ στον κεντροαριστερό χώρο, καθώς το συγκεκριμένο πρόσωπο αποτελεί τα τελευταία χρόνια «κόκκινο πανί» για την κοινωνική βάση του κόμματος της Αριστεράς.

Εν κατακλείδι, κανείς δεν δείχνει να πιστεύει ότι η ΝΔ θα επηρεαστεί με αρνητικό τρόπο (αλλά μάλλον με θετικό) από την συγκεκριμένη εξέλιξη, ενώ όλοι πιστεύουν ότι το ΚΙΝΑΛ θα επηρεαστεί αρνητικά. Για ορισμένους δε, ο κίνδυνος για τον ΣΥΡΙΖΑ στο επίπεδο της δυναμικής των μετακινήσεων ψηφοφόρων εντός του κεντροαριστερού ακροατηρίου είναι ορατός. Μοιάζει πως η αποχώρηση Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ είναι μια καλή αφορμή για διεξαγωγή πάρτι από τους Νεοδημοκράτες, στο οποίο όμως δεν δείχνουν όρεξη να πάνε Συριζαίοι και Πασόκοι. Σε κάθε περίπτωση, οι θετικές ή αρνητικές (αλλά πάντως πραγματικές) επιδράσεις που θα έχει η αποχώρηση το ιστορικού στελέχους του ΚΙΝΑΛ από το κόμμα θα φανούν στις μετρήσεις κοινής γνώμης του επόμενου διαστήματος και σίγουρα στο αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών του Ιουλίου.

Άγγελος Σεριάτος, MSc Political Communication, University of Amsterdam – Υπεύθυνος Πολιτικής Ανάλυσης της Prorata

Δείτε ΕΔΩ όλη τη δημοσκόπηση.

• δημοσκόπηση newpost