Τι φέρνει η απόφαση του ΟΗΕ για τη Γάζα: Διεθνής κηδεμονία, αφοπλισμός και ο ρόλος Τραμπ μέχρι το 2027

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε τη Δευτέρα το «ειρηνευτικό σχέδιο» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάπτυξη διεθνούς ένοπλης δύναμης στη Λωρίδα της Γάζας. Η Ουάσιγκτον είχε πιέσει έντονα για την υιοθέτηση του σχεδίου, προειδοποιώντας ότι μια αρνητική ψήφος θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανέναρξη των συγκρούσεων στον παλαιστινιακό θύλακο.

Η Ρωσία και η Κίνα επέλεξαν την αποχή, ενώ τα υπόλοιπα δεκατρία μέλη του ΣΑ ψήφισαν υπέρ. Ο Aμερικανός πρεσβευτής στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Γουόλτς, χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική και εποικοδομητική». Ο ίδιος ο Τραμπ, μέσα από το Truth Social, έκανε λόγο για «μία από τις σημαντικότερες εγκρίσεις στην ιστορία του ΟΗΕ», ευχαριστώντας και τις 15 χώρες του Συμβουλίου — ακόμη και τη Ρωσία και την Κίνα για το γεγονός ότι δεν άσκησαν βέτο.

Το τελικό κείμενο, το οποίο τροποποιήθηκε πολλές φορές σε λεπτές διαπραγματεύσεις, υιοθετεί το σχέδιο Τραμπ που είχε οδηγήσει στη fragile εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου, έπειτα από δύο χρόνια πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, ο οποίος ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Στεφάν Ντουζαρίκ, χαρακτήρισε την απόφαση «ουσιαστικό βήμα» για την ενίσχυση της κατάπαυσης του πυρός, σε μια Γάζα που έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές. Η Χαμάς, ωστόσο, απέρριψε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι δεν σέβεται τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων και ότι «επιβάλλει διεθνή κηδεμονία» στη Γάζα. Το παλαιστινιακό κίνημα κατήγγειλε επίσης ότι η διεθνής δύναμη που προβλέπεται χάνει κάθε ουδετερότητα και «μετατρέπεται σε μέρος της σύγκρουσης».

Η απόφαση καθορίζει ότι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 θα λειτουργεί μια «επιτροπή ειρήνης», ένα μεταβατικό όργανο διακυβέρνησης που θα οδηγήσει σε αναμόρφωση της Παλαιστινιακής Αρχής — με επικεφαλής τον Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, το ΣΑ «εξουσιοδοτεί» τη δημιουργία διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης (ΔΔΣ), η οποία καλείται να χρησιμοποιήσει «όλα τα απαραίτητα μέσα» για να εκπληρώσει την εντολή της: εξασφάλιση συνόρων σε συνεργασία με Ισραήλ και Αίγυπτο, αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας μέσω αφοπλισμού μη κρατικών ενόπλων ομάδων, προστασία αμάχων και εκπαίδευση παλαιστινιακής αστυνομίας. Δεν υπάρχει αναφορά στη σύνθεση της δύναμης.

Το κείμενο κάνει επίσης μνεία σε μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος, σημειώνοντας ότι έπειτα από τη μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής και την έναρξη ανοικοδόμησης της Γάζας «θα μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για έναν αξιόπιστο δρόμο προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση». Η ισραηλινή κυβέρνηση, πάντως, απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε ιδέα παλαιστινιακού κράτους, όπως δήλωσε εκ νέου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Από την πλευρά της, η Γαλλία —που ψήφισε υπέρ— ανέφερε ότι η απόφαση «ανταποκρίνεται στις πιο επείγουσες ανάγκες των πληθυσμών» και στηρίζει τις τρέχουσες ειρηνευτικές προσπάθειες. Διπλωματικές πηγές τόνισαν ότι το κείμενο περιέχει κρίσιμες αναφορές για την προοπτική παλαιστινιακού κράτους.

Η Human Rights Watch υπογράμμισε ότι η απόφαση δεν απαλλάσσει το Ισραήλ από τις υποχρεώσεις του στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Η Ρωσία, που είχε παρουσιάσει ανταγωνιστικό σχέδιο απόφασης, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επιχειρεί να εξασφαλίσει πλήρη έλεγχο στη Γάζα μέσω της επιτροπής ειρήνης υπό την ηγεσία Τραμπ, ενώ εξέφρασε ξανά τη «σταθερή δέσμευσή» της στη λύση των δύο κρατών.

Παρά τις επιφυλάξεις ορισμένων κρατών για τον ασαφή ρόλο της επιτροπής ειρήνης και της διεθνούς δύναμης, η αμερικανική αντιπροσωπεία ενίσχυσε τις πιέσεις τις τελευταίες ημέρες, με τον Μάικ Γουόλτς να προειδοποιεί ότι «ψήφος κατά της απόφασης σημαίνει επιστροφή στον πόλεμο». Οι ΗΠΑ επικαλέστηκαν την υποστήριξη αραβικών και μουσουλμανικών χωρών όπως Κατάρ, Αίγυπτος, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία, Ινδονησία, Πακιστάν, Ιορδανία και Τουρκία.

Οι αντιδράσεις του Τραμπ – Ευχαριστίες προς την Ελλάδα

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε την υιοθέτηση του σχεδίου του από το ΣΑ του ΟΗΕ, δηλώνοντας ότι η απόφαση θα οδηγήσει σε «περαιτέρω ειρήνη σε όλο τον κόσμο». Τόνισε ότι η ψήφος επικυρώνει το Board of Peace, στο οποίο θα προεδρεύει ο ίδιος.

Μέσω του Truth Social ευχαρίστησε δημόσια όλα τα κράτη που στήριξαν την απόφαση —ανάμεσά τους και την Ελλάδα— καθώς και χώρες εκτός Συμβουλίου Ασφαλείας όπως Κατάρ, Αίγυπτος, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία, Ινδονησία, Τουρκία και Ιορδανία, κάνοντας λόγο για «ιστορική στιγμή» για τον ΟΗΕ και τη διεθνή διπλωματία.

• Λωρίδα της Γάζας
• Ντόναλντ Τραμπ
• Συμβoύλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
• συμφωνία