TikTok: Μπλοκάρει το tag SkinnyTok – Αρκεί για να σταματήσει την τοξικότητα;

Το TikTok προχώρησε σε μία δραστική κίνηση μπανάροντας το SkinnyTok. Για όσους δεν το γνωρίζουν, το SkinnyTok είναι η σύγχρονη εκδοχή του παλιού, διαβόητου διαδικτυακού κινήματος «pro-ana» (προώθηση της νευρικής ανορεξίας). Πρόκειται για περιεχόμενο που όχι μόνο εξιδανικεύει τα εξαντλητικά αδύνατα σώματα αλλά παρέχει και «συμβουλές» ακραίας πείνας, στέρησης και εξουθενωτικής γυμναστικής.

Τι ήταν το pro-ana και πώς εξελίχθηκε;

Στα chat rooms και τα blogs των early 00s, το pro-ana διακινούσε εικόνες «thinspiration» – κοκαλιάρικα κορμιά που λειτουργούσαν ως δήθεν «κίνητρο». Παράλληλα, ανέβαζαν λίστες με περιοριστικές δίαιτες, tips γρήγορης απώλειας βάρους και forums υποστήριξης για να συνεχίζουν τα μέλη την πείνα τους χωρίς διακοπή.

Παρά την προσπάθεια της Academy for Eating Disorders να κατέβουν τέτοια sites, το φαινόμενο ποτέ δεν εξαφανίστηκε. Και σήμερα, απλώς μετακόμισε στο TikTok με το όνομα SkinnyTok.

Γιατί είναι τόσο επικίνδυνο;

Το SkinnyTok δεν μοιάζει ακραίο με την πρώτη ματιά. Παρουσιάζεται ως «wellness», «καθαρή διατροφή» ή «πειθαρχία». Όμως η ουσία του παραμένει η ίδια: το μήνυμα ότι για να αξίζεις πρέπει να είσαι όσο πιο αδύνατη γίνεται. Τα φίλτρα και τα edit tools κάνουν την κατάσταση ακόμη χειρότερη, δημιουργώντας standards που κανείς δεν μπορεί να φτάσει.

Χαρακτηριστικό trend είναι τα βίντεο «What I Eat in a Day». Φαινομενικά αθώα, περνούν το μήνυμα: «Αν φας όπως εγώ, θα μοιάζεις με εμένα». Κι αυτό είναι ψευδές και επικίνδυνο, αφού ακόμα κι αν τρώγαμε όλοι το ίδιο, η ποικιλία στα σώματα θα συνέχιζε να υπάρχει – και αυτή είναι η πραγματική ομορφιά.

Ο αλγόριθμος που ενισχύει το πρόβλημα

Το TikTok δεν δείχνει απλώς αυτά που ήδη σου αρέσουν – τα προωθεί με το παραπάνω. Ένα βίντεο σχετικό με δίαιτες μπορεί να οδηγήσει σε ατελείωτο feed με παρόμοιο περιεχόμενο, δημιουργώντας ένα echo chamber που εγκλωβίζει ιδιαίτερα τους νέους με προϋπάρχουσες ανασφάλειες ή τάσεις διατροφικών διαταραχών.

Επιπλέον, όσοι αναζητούν βίντεο αποθεραπείας από διατροφικές διαταραχές, συχνά βλέπουν να εμφανίζονται αντίστοιχα pro-ana βίντεο, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια ανάρρωσης.

Τι πρέπει να προσέχουν γονείς και κηδεμόνες;

Οι ειδικοί προειδοποιούν για:

1. Τη γλώσσα της diet culture. Όροι όπως «χαμηλές θερμίδες», «cheat day», «body goals» ή «gut health hacks» κρύβουν μέσα τους διατροφική τοξικότητα.
2. Συμπεριφορές-καμπανάκια. Από την απότομη αλλαγή διατροφής και την αποφυγή γευμάτων μέχρι την εμμονή με τον καθρέφτη ή την υπερβολική άσκηση, όλα αποτελούν πιθανά σημάδια.

Η λύση δεν είναι η απαγόρευση ή η επιτήρηση, αλλά η συζήτηση χωρίς ντροπή, με ερωτήσεις όπως: «Πού το είδες αυτό;» – που ανοίγουν διάλογο αντί για σύγκρουση.

Το ban αρκεί;

Όπως σημειώνουν κλινικοί ειδικοί, η απλή αφαίρεση ενός hashtag δεν εξαλείφει το πρόβλημα. Το περιεχόμενο θα επιστρέψει με άλλη ονομασία αν δεν υπάρξει ουσιαστική, συνεχής εποπτεία και συνεργασία των πλατφορμών με ειδικούς στις διατροφικές διαταραχές.

Η εκπαίδευση ως πρόληψη

Η εκπαίδευση σε media literacy –από τα σχολεία μέχρι την οικογένεια και την ψυχοθεραπεία – είναι το ισχυρότερο «αντίδοτο». Αν μάθουμε τους νέους να αποκωδικοποιούν τα μηνύματα που βλέπουν, θα είναι λιγότερο ευάλωτοι σε περιεχόμενο που προωθεί διαταραγμένη εικόνα σώματος.

Η ελπίδα είναι στην κοινότητα

Η ελπίδα ζει στους creators, τους ειδικούς και τους advocates που χτίζουν ασφαλέστερους ψηφιακούς χώρους με σεβασμό σε όλα τα σώματα. Το #SkinnyTok μπορεί να εξαφανίστηκε, αλλά το κοινωνικό πρόβλημα παραμένει.

Η αλλαγή χρειάζεται φωνή, εκπαίδευση και υπευθυνότητα. Μόνο έτσι θα φτάσουμε σε ένα διαδίκτυο που δεν πληγώνει αλλά δυναμώνει – και αυτή είναι μια νίκη που αξίζει να παλέψουμε.

Πηγή: psychologytoday

• SkinnyTok
• tag
• TikTok