«Τηλέμαχοι» και «Υπατίες»: Ποιος «βαφτίζει» και ποιος όχι τις κακοκαιρίες

«Ραφαήλ» και «Σοφίες», «Τηλέμαχοι» και «Υπατίες» εισβάλλουν θορυβωδώς τον τελευταίο καιρό στη ζωή των πολιτών μέσω των ΜΜΕ, κάνοντάς τους να καρφώνουν πορτοπαράθυρα, να ακυρώνουν ραντεβού και να ψάχνουν τις νιτσεράδες τους κάθε τόσο. Αναστατώνουν για μερικά 24ωρα την καθημερινότητα, για να εξαφανιστούν στη συνέχεια σιωπηλά, αφήνοντας πίσω τους τον κόσμο να «στοιχηματίζει» με «μαντεψιές» πάνω στο όνομα της επόμενης έντονης χιονόπτωσης ή σφοδρής βροχόπτωσης…

Είναι μια σχετικά φρέσκια ιδέα (στη χώρα μας, γιατί στην Αμερική έχει μακρύ παρελθόν) όποτε ένα καιρικό φαινόμενο ξεφεύγει σε ένταση από τα συνήθη, οι μετεωρολόγοι να σπεύδουν να του δώσουν ένα όνομα ιστορικό, μυθικό, αρχαιοπρεπές ή έστω «κύρους» για να τραβήξουν πάνω του την προσοχή μας.

Όλοι οι μετεωρολόγοι; Όχι, όλοι. Κάποιοι διαφωνούν με την εισαγόμενη τακτική και αρνούνται να την υιοθετήσουν -τουλάχιστον για την ώρα. Ποιος «βαφτίζει» και ποιος όχι τις κακοκαιρίες, λοιπόν, στη χώρα μας και κυρίως με ποιο σκεπτικό; Ας δούμε τους δύο βασικούς πόλους.

Το Αστεροσκοπείο λέει «ναι» στα ονόματα γιατί εντείνουν την προσοχή

Να βαφτίζονται και στην Ελλάδα τα έντονα καιρικά φαινόμενα εναρμονίζεται απόλυτα «με τη διεθνή πρακτική», σύμφωνα με το «νονό» τους, τον Κώστα Λαγουβάρδο, διευθυντή Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Πρόκειται για τον επιστήμονα που «λάνσαρε» την ιδέα αυτή υιοθετώντας την για πρώτη φορά το 2017 με την «Αριάδνη». Μαζί με την ομάδα του ονοματίζει τις κακοκαιρίες κατά αλφαβητική σειρά και εναλλάσσοντας τα αντρικά με τα γυναικεία ονόματα. Όταν τελειώνει η αλφάβητος ξαναπιάνεται απ’ την αρχή.

Το σκεπτικό της υιοθέτησής της, όπως το έχει θέσει σε συνεντεύξεις του ο κ. Λαγουβάρδος, ο οποίος έχει και την ευθύνη της ιστοσελίδας meteo.gr, σχετίζεται με τη διαπίστωση διαφόρων μελετών πως ο πληθυσμός λαμβάνει πιο σοβαρά τις προειδοποιήσεις των μετεωρολόγων και των αρχών πολιτικής προστασίας, όταν ένα έντονο καιρικό φαινόμενο ή μια επιδείνωση του καιρού έχει όνομα.

Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που η τακτική αυτή, η οποία εφαρμοζόταν ιστορικά στις ΗΠΑ και αφορούσε τροπικούς κυκλώνες, υιοθετήθηκε από τη βρετανική μετεωρολογική υπηρεσία και για σημαντικά βαρομετρικά.

Σε ό,τι αφορά τα κριτήρια με τα οποία επιλέγεται το αν μια έντονη αλλαγή του καιρού θα αποκτήσει ή όχι όνομα, μεταξύ άλλων, συνεκτιμώνται τόσο οι πιθανότητες που έχει το φαινόμενο να προκαλέσει δυσμενείς οικονομικές/κοινωνικές συνέπειες όσο και η έκτασή του (το αν δηλαδή επηρεάζει τουλάχιστον το μισό ελλαδικό χώρο).

 

Η ΕΜΥ λέει «όχι» σε ονοματοδοσίες χωρίς κοινούς κανόνες και κριτήρια

Ωστόσο το παραπάνω σκεπτικό δε φαίνεται να συμμερίζονται όλοι οι μετεωρολόγοι και για να είμαστε πιο ακριβείς δεν το ενστερνίζεται ο κατεξοχήν αρμόδιος φορέας της χώρας επί των καιρικών προβλέψεων: η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.

Ο επισκέπτης της ιστοσελίδας της ΕΜΥ (hnms.gr/emy/el) αλλά και άλλων μέσων θα δει «έκτακτα δελτία», τον καιρό να «επιδεινώνεται», να «αγριεύει» ή ακόμη να «δείχνει τα δόντια του», αλλά ποτέ να αποκαλείται, λ.χ., «Ορφέας ή Ζορμπάς». Το ίδιο ισχύει, προφανώς, και για τις οδηγίες προς τους πολίτες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας που βρίσκεται σε συνεννόηση με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία πριν εκδώσει ή αναρτήσει σχετικά φυλλάδια.

Μιλήσαμε με τον κ. Θοδωρή Κολυδά, επικεφαλής των Μετεωρολογικών Προβλέψεων της ΕΜΥ, για να μας διασαφηνίσει το λόγο που επιλέγεται αυτή η στάση. «Η ονοματοδοσία» κατά τον ειδικό «παραπέμπει σε φαινόμενα που συμβαίνουν σε άλλες χώρες (Αμερική ή Ασία) τα οποία είναι πολύ πιο επικίνδυνα και επηρεάζουν πολύ μεγαλύτερες γεωγραφικές περιοχές».

Η επιλογή της Βρετανίας, σύμφωνα με τον κ. Κολυδά, στηρίζεται σε αμοιβαία συμφωνία της βρετανικής και ιρλανδικής μετεωρολογικής υπηρεσίας που βασίζεται σε κοινούς κανόνες και σε συνομολογημένα μετρήσιμα κριτήρια – δε «βαφτίζει» ο καθένας με δικά του κριτήρια όποιο καιρικό φαινόμενο επιθυμεί όπως θέλει. Ένας τέτοιος κοινός τόπος στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή τουλάχιστον δεν υφίσταται. Και δεν υπάρχει ούτε στην Ευρώπη. Το φαινόμενο που ονομάζεται «Υπάτια» στα ελληνικά μέσα, στη Γερμανία για παράδειγμα λέγεται «Christof». H ονοματοδότηση μόνο για επικοινωνιακούς σκοπούς -γιατί περί αυτού πρόκειται- χωρίς σαφές πλαίσιο αντί να βοηθάει τον πληθυσμό μπορεί να λειτουργήσει ανάποδα: να τον ανησυχεί και να τον τρομάζει ενίοτε χωρίς ουσιαστικό λόγο.

Η ΕΜΥ με την υπευθυνότητα που οφείλει να τη χαρακτηρίζει και όντας μέλος του ΕUΜΕΤΝΕΤ (Δίκτυο 31 Ευρωπαϊκών Μετερεωολογικών Υπηρεσιών) ενημερώνει τους πολίτες για τη διαβάθμιση των καιρικών φαινομένων με το ξεκάθαρο, υπεύθυνο και κοινά αποδεκτό ευρωπαϊκό χρωματικό σύστημα του meteoalarm που στηρίζεται στα χρώματα.