Το αγροτικό ζήτημα δεν είναι θέμα… επιδοτήσεων

Εδώ και δεκαετίες, η δημόσια συζήτηση για τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα εξαντλείται σε δύο λέξεις: «Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις». Σαν ολόκληρη η παραγωγή τροφίμων, η ευημερία της υπαίθρου, το εισόδημα των αγροτών και το μέλλον της ελληνικής οικονομίας να εξαρτάται αποκλειστικά από τα κονδύλια των Βρυξελλών. Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο σύνθετη — και απαιτητική. Το αγροτικό ζήτημα δεν αφορά μόνο το ύψος των επιδοτήσεων. Αφορά ένα συγκροτημένο σχέδιο, μια στρατηγική που θα καθορίζει τι, πώς και για ποιον παράγεται στη χώρα. Χρειάζεται όραμα για την υπεραξία των ελληνικών προϊόντων, την τεχνολογική αναβάθμιση, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών. Χρειάζονται πολιτικές που θα μετατρέψουν την αγροτική παραγωγή από επάγγελμα επιβίωσης σε επάγγελμα προοπτικής.

Αναμφίβολα, το ελληνικό κράτος οφείλει να καταρτίσει μια εθνική στρατηγική που θα στηρίζει τον εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων, την εκπαίδευση των παραγωγών και τη διασύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τη μεταποίηση και τον τουρισμό. Όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Διότι το βασικό πλαίσιο λειτουργίας της αγροτικής οικονομίας καθορίζεται από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ε.Ε. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πρόκληση: Η Κοινή Αγροτική Πολιτική χρειάζεται πλήρη αναμόρφωση. Όχι απλές βελτιώσεις, αλλά ριζική επανεξέταση των στόχων και των εργαλείων της. Σήμερα, οι κανόνες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μικρών και μεσαίων παραγωγών. Δεν ενθαρρύνουν την καινοτομία. Δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα τεράστια ζητήματα της κλιματικής μετάβασης. Δεν εξασφαλίζουν βιώσιμα εισοδήματα στους ανθρώπους της υπαίθρου.

Εάν θέλουμε πραγματικά ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με τη γεωργία σε κεντρικό ρόλο, τότε η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή: Πώς διασφαλίζεται ότι η Ευρώπη θα παραμείνει αυτάρκης σε τρόφιμα; Πώς θα ενισχυθεί η περιφερειακή ανάπτυξη; Πώς θα προστατευτεί ο αγρότης από τις μεγάλες ανισότητες στην αγορά και τον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες;

Το αγροτικό ζήτημα δεν είναι λογιστική υπόθεση. Είναι υπόθεση εθνικής ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και οικονομικής σταθερότητας. Και όσο συνεχίζει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με την αριθμητική των επιδοτήσεων, τόσο θα χάνεται η ουσία: η ανάπτυξη ενός αγροτικού τομέα που θα παράγει πλούτο, ποιότητα και μέλλον. Η Ελλάδα έχει τη γνώση, το έδαφος και την παράδοση. Αυτό που χρειάζεται είναι πολιτική βούληση — από την Αθήνα έως τις Βρυξέλλες. Μια νέα συμφωνία για την αγροτική παραγωγή, που θα βάζει στο επίκεντρο όχι τα χαρτιά των ενισχύσεων, αλλά τον άνθρωπο της γης και τη βιωσιμότητα των τόπων του.

• αγρότες
• αγροτικό