Το αναπτυξιακό σχέδιο της κυβέρνησης: Τι θα γίνει με φορολογία, εργασιακά, επενδύσεις

Στη δημοσιότητα δόθηκε το σχέδιο της κυβέρνησης 110 σελίδων για την αναπτυξιακή στρατηγική μετά το μνημόνιο. Σε αυτό παρουσιάζονται οι αναπτυξιακοί στόχοι, οι κινήσεις για προσέλκυση επενδύσεων – αν και σε αρκετά σημεία δεν ποσοτικοποιούνται- οι μεταρρυθμίσεις μετά το μνημόνιο, αλλά και το σχέδιο για τα εργασιακά.

Το σχέδιο αποτελείται από πέντε κεφάλαια:

1. Δημοσιονομική Βιωσιμότητα
1.1 Μακροοικονομικές και Δημοσιονομικές προβλέψεις 
1.2 Μεταρρυθμίσεις και Βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών 
1.3 Φορολογική πολιτική 
1.4 Βιωσιμότητα του χρέους 

2. Βιώσιμη Ανάπτυξη
2.1 Δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων εργασίας 
2.2 Βελτίωση της παραγωγικότητας 
2.3 Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και ενίσχυση των επενδύσεων 

3. Διαρθρωτικές συνθήκες για την ανάπτυξη 
3.1 Υποδομές και δίκτυα 
3.2 Διαχείριση κρατικών περιουσιακών στοιχείων

4. Δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη 
4.1 Η προώθηση μιας οικονομίας με κοινωνικό προσανατολισμό 
4.2 Η διασφάλιση της περιφερειακής ανάπτυξης και συνοχής 
4.3 Εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς 
4.4 Για ένα καθολικό και αποτελεσματικό Σύστημα Υγείας 
4.5 Αναβαθμίζοντας και ενισχύοντας την Κοινωνική Προστασία 
4.6 Η νέα γενιά στην κορυφή της ατζέντας 

5. Χρηματοδότηση της ανάπτυξης 
5.1 Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) 
5.2 Μικτή χρηματοδότηση 
5.3 Ο νέος αναπτυξιακός νόμος 4499/2016 
5.4 Ίδρυση αναπτυξιακής τράπεζας 
5.5 Χρηματοπιστωτικός τομέας

Αξίζει να σημειωθεί πως το σχέδιο έχει αλλάξει ήδη δύο φορές, με παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τομείς που αναλύει και τονίζει ότι θα φέρουν την ανάπτυξη, όπως μεταφορές και εφοδιασμός, ενέργεια, γεωργικά είδη και διατροφή, μεταποίηση, ναυτιλία, φάρμακα, υγεία και περιβάλλον, τουρισμός και πολιτισμός, περιγράφονται με λίγα στοιχεία για το πώς θα αναπτυχθούν.

Μία από τις λίγες επενδύσεις που ποσοτικοποιούνται είναι αυτή της ιατρικής κάνναβης. Στην προηγούμενη πρόταση αναφερόταν συγκεκριμένα ότι «σύμφωνα με την κυβέρνηση, η εσωτερική παραγωγή και επεξεργασία θα μπορούσε να δημιουργήσει επενδύσεις ύψους 1,5 δισ. ευρώ τα επόμενα τρία χρόνια». Στο τελευταίο σχέδιο, η παραπάνω ποσοτικοποίηση αφαιρέθηκε έπειτα από προτροπή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το μόνο που αναφέρεται είναι ότι η άδεια για ιατρική κάνναβη αφορά την καλλιέργεια, επεξεργασία και παραγωγή ολοκληρωμένων προϊόντων ιατρικής κάνναβης.

Διαβάστε ολόκληρο το αναπτυξιακό σχέδιο της κυβέρνησης 

Ευχολόγια για μείωση φορολογίας

Στο σχέδιο που ανέλυσε η Καθημερινή, αναφέρεται ότι η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών είναι η δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού συστήματος φιλικού στις επενδύσεις, που θα είναι δίκαιο, απλό και αποτελεσματικό. Ενώ από τη μια αναφέρει ότι αυτό το σύστημα «θα πρέπει να εξασφαλίσει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, η οποία αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω της μεγάλης δημοσιονομικής προσαρμογής», από την άλλη αναφέρει ότι «ο συνολικός φορολογικός συντελεστής στην Ελλάδα είναι σχετικά υψηλός, αλλά όχι τόσο υψηλός σε ευρωπαϊκή κλίμακα». Παρ’ όλα αυτά αναγνωρίζει ότι η σταδιακή μείωση της φορολογίας αποτελεί βασικό στόχο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, αλλά το σχέδιο δεν μπαίνει σε καμία λεπτομέρεια όσον αφορά το πώς θα γίνει η μείωση και πόση θα είναι.

ΕΝΦΙΑ

Όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, στο σχέδιο αναφέρεται ότι μακροπρόθεσμα αναμένεται να αποδίδει έσοδα 2,65 δισ., ενώ στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός που θα προχωρεί σε τακτική αναπροσαρμογή των φορολογικών αξιών και σε περαιτέρω βελτιώσεις στο σύστημα φόρων ακίνητης περιουσίας, «ώστε οι τιμές να προσεγγίσουν τις πραγματικές αξίες της αγοράς των μεμονωμένων ακινήτων».

Εργασιακά

Ως προς τα εργασιακά, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει την αντιστροφή ρυθμίσεων που ήρθαν μέσα στα χρόνια της κρίσης. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τον κατώτατο μισθό, το σχέδιο αναφέρει πως «εξαιτίας των βελτιωτικών συνθηκών της ελληνικής οικονομίας και της αγοράς εργασίας, μπορεί να εξεταστεί προσεκτικά η αύξηση του κατώτατου μισθού». Ο νέος κατώτατος μισθός θα προκύψει από ένα βελτιωμένο σύστημα και από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, «ύστερα από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και τους αρμόδιους φορείς εφαρμογής».

Όσον αφορά τις συλλογικές συμβάσεις, το σχέδιο αναφέρει ότι θα γίνει η επαναφορά της αρχής της επεκτασιμότητας και της αρχής της ευνοϊκότερης μεταχείρισης, με τις ευνοϊκότερες ρυθμίσεις να υπερισχύουν έναντι των δυσμενέστερων.

Χαλάρωση capital controls

Στο σχέδιο παρουσιάζεται ένας οδικός χάρτης για το πώς θα αρθούν τα capital controls: «Άρση των περιορισμών σχετικά με την πρόωρη λήξη των προθεσμιακών καταθέσεων και την πρόωρη εξόφληση των δανείων. Αύξηση του ορίου αναλήψεων των μεταφορών σε διεθνείς λογαριασμούς και του ποσοστού απόσυρσης του κεφαλαίου που μεταφέρεται από το εξωτερικό και κατάργηση των περιορισμών όσον αφορά το άνοιγμα επιχειρηματικών και ατομικών λογαριασμών», αναφέρει χαρακτηριστικά το σχέδιο ανάπτυξης. Συγχρόνως, προσθέτει ότι τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν για την πλήρη απελευθέρωση των τραπεζικών περιορισμών είναι «να καταργηθούν οι περιορισμοί των αναλήψεων μετρητών». Επίσης, το σχέδιο αναφέρει ότι, σε συνδυασμό με την κατάργηση των περιορισμών στο άνοιγμα νέων λογαριασμών, θα ολοκληρωθεί η κίνηση των εγχώριων συναλλαγών, ενώ συγχρόνως θα γίνει «αύξηση των ορίων μεταφοράς κεφαλαίων στο εξωτερικό για επιχειρήσεις και ιδιώτες και αύξηση του τρέχοντος ορίου έγκρισης των συναλλαγών, με σκοπό την ανάθεση της αρμοδιότητας αυτής στις υποεπιτροπές των τραπεζών».

Αναπτυξιακή τράπεζα, κτηματολόγιο, χωροταξικό

Στο σχέδιο αναφέρεται ότι η δημιουργία μιας αναπτυξιακής τράπεζας «αναμένεται να προωθήσει μακροπρόθεσμες επενδύσεις και οικονομική ανάπτυξη, υποστηρίζοντας την επιχειρηματικότητα». Θα προσφέρει ρευστότητα και συμβουλευτικές υπηρεσίες για την αναπτυξιακή πολιτική της χώρας, και για να στηρίξει αυτές τις δραστηριότητες, θα εκδίδει τίτλους και θα συγκεντρώνει κεφάλαια. «Η αναπτυξιακή τράπεζα δεν θα δέχεται καταθέσεις και θα επιδιώξει αρχικά την έμμεση χρηματοδότηση».

Η αναπτυξιακή τράπεζα θα αποτελέσει εξέλιξη του ETEAN, το οποίο θα αναδιαρθρωθεί και θα ενισχυθεί η διοικητική του ικανότητα. Η αναπτυξιακή τράπεζα θα χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τα κεφάλαια που διαχειρίζεται μέχρι σήμερα και θα χρησιμοποιήσει επίσης υπάρχοντα κονδύλια από άλλους οργανισμούς όπως (π.χ. TANEO). Δεν θα επικεντρωθεί στη λιανική τραπεζική, αλλά θα επιδιώξει να ενισχύει τις εμπορικές τράπεζες, τους ιδιώτες επενδυτές και άλλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Κτηματολόγιο, χωροταξικό

Εάν συγκεκριμένο και απαιτητικό χρονοδιάγραμμα ορίζεται από το σχέδιο ανάπτυξης για την ολοκλήρωση των χωροταξικών σχεδίων και του κτηματολογίου μέχρι το 2021. Είναι από τις λίγες μεταρρυθμίσεις που έχουν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης και από τις μεταρρυθμίσεις που οι εκπρόσωποι των θεσμών θεωρούν από τις πιο σημαντικές για να επιστρέψει η ανάπτυξη στη χώρα. Σύμφωνα με το σχέδιο ανάπτυξης, αυτές οι μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν τη δευτερογενή νομοθεσία για το νέο θεσμικό πλαίσιο του χωροταξικού (Δεκ. 2018), την επανεξέταση των περιφερειακών χωροταξικών σχεδίων (Σεπ. 2018), τον σχεδιασμό τοπικών χωροταξικών σχεδίων σε όλη τη χώρα, που θα γίνει σε διαφορετικές φάσεις (Σεπ. 2018), και τη δημιουργία ενός χωροταξικού σχεδίου για τις βασικές επενδύσεις: τουρισμός (2019), βιομηχανία (2020), ορυκτοί πόροι (2020) και ιχθυοκαλλιέργειες (2021). Όσον αφορά το κτηματολόγιο, το σχέδιο ανάπτυξης είναι πιο ασαφές. Αναφέρει ότι έχει υιοθετηθεί ένας οδικός χάρτης για την ολοκλήρωση των δασικών χαρτών και της ακτογραμμής (αρχές του 2019).

Στο σχέδιο αναφέρεται ότι την περίοδο 2018-2022 η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ αναμένεται να φτάσει το 2,3%, κυρίως λόγω των επενδύσεων (+13,1% σε ετήσια βάση), της σταδιακής συγκέντρωσης της ιδιωτικής κατανάλωσης (+0,5% σε ετήσια βάση), της ενίσχυσης των εξαγωγών (+4,5% σε ετήσια βάση), εξαιτίας της «έντονης ανάπτυξης» στους τομείς της μεταποίησης και του τουρισμού.

Το 2019, ο ρυθμός αύξησης της παραγωγής θα ανέλθει στο 2,5%, με την εγχώρια ζήτηση να αυξάνεται (ιδιωτική κατανάλωση: +1,4%, δημόσια κατανάλωση: +0,4%, επενδύσεις: +10,5), «τη στιγμή που το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται και η χρηματοδότηση μέσω των κεφαλαιαγορών εξομαλύνεται μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος τον Αύγουστο του 2018».

Μεσοπρόθεσμα (2020-2022), η ανάπτυξη αναμένεται να κινηθεί στο +2,1%, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση θα βρίσκεται στο 1,2% και θα υποστηρίζεται από την αύξηση της αγοράς εργασίας (0,4% σε ετήσια βάση), ενώ οι επενδύσεις εξακολουθούν να αυξάνονται (+7,6%).

Welt: Πόσο πειστικό είναι το σχέδιο

Όπως σχολιάζει από την πλευρά της η εφημερίδα Die Welt, το ερώτημα είναι πόσο πειστικά είναι τα προαναγγελθέντα μέτρα για δυνητικούς επενδυτές. Εξίσου σημαντικό για τους επενδυτές είναι με ποιο τρόπο θα εγκαταλείψει η Ελλάδα το τρέχον πρόγραμμα βοήθειας. Πάντως, όπως σημειώνεται, σε αντίθεση με το παρελθόν οι εμπλεκόμενοι δανειστές φαίνεται να αποτιμούν σήμερα πιο θετικά την κατάσταση στην Ελλάδα και να είναι ικανοποιημένοι από το βαθμό συνεργασίας την νυν κυβέρνησης. Το δε ΔΝΤ φαίνεται να εξετάζει τώρα και κατά την εκπνοή του προγράμματος την οικονομική του συμμετοχή στο πρόγραμμα.

• capital controls
• επενδύσεις
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή