Το χάσμα των αμοιβών στην Ελλάδα: Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν – Η ανισότητα στις γυναίκες

Το μισθολογικό χάσμα παραμένει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην ελληνική αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2022, οι ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά και μεταξύ διαφορετικών επιπέδων εκπαίδευσης και κλάδων, παραμένουν έντονες. Οι άνδρες διευθυντές σε χρηματοπιστωτικούς και ασφαλιστικούς κλάδους κατέχουν την κορυφή των αμοιβών, ενώ οι γυναίκες, ιδίως σε τομείς όπως οι τέχνες και η ψυχαγωγία, βρίσκονται στο χαμηλότερο μισθολογικό επίπεδο.

Οι πρωταγωνιστές των υψηλών αμοιβών

Οι άνδρες ανώτατα στελέχη επιχειρήσεων, με μεταπτυχιακό ή διδακτορικό τίτλο, ηλικίας 36-54 ετών, είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Ενδεικτικά, στον χρηματοπιστωτικό τομέα οι άνδρες λαμβάνουν 40.086 ευρώ μεικτά ετησίως (1.950 ευρώ καθαρά μηνιαίως), ενώ οι γυναίκες για την ίδια θέση αμείβονται με 32.000 ευρώ, σημειώνοντας διαφορά 320 ευρώ καθαρά τον μήνα. Στα ανώτερα διοικητικά και διευθυντικά στελέχη, οι άνδρες λαμβάνουν ετησίως 60.105 ευρώ, ενώ οι γυναίκες 42.788 ευρώ, γεγονός που αποκαλύπτει το βάθος της ανισότητας.

Το χάσμα των φύλων

Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει έντονο, με τις γυναίκες να κερδίζουν κατά μέσο όρο 26,4% λιγότερα από τους άνδρες. Ακόμα και στους κλάδους όπου οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερες αποδοχές, όπως οι επαγγελματικές και επιστημονικές δραστηριότητες, παρατηρείται σημαντική διαφορά. Οι άνδρες λαμβάνουν 38.867 ευρώ μεικτά ετησίως, ενώ οι γυναίκες 32.249 ευρώ. Στον τομέα της εκπαίδευσης, οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα του εργατικού δυναμικού, αλλά εξακολουθούν να αμείβονται χαμηλότερα.

Οι χαμηλότερες αμοιβές

Οι χαμηλότερες αμοιβές και για τα δύο φύλα ήταν στον τομέα τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία, με 12.525 ευρώ τον χρόνο για τους άνδρες, περίπου 750 ευρώ καθαρά τον μήνα, και 10.699 για τις γυναίκες, που αντιστοιχούν σε μηνιαίες καθαρές αποδοχές 655 ευρώ, κάτω δηλαδή από τον κατώτατο μισθό, γεγονός που εξηγείται προφανώς λόγω της εκτεταμένης μερικής απασχόλησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά μέσον όρο η απόκλιση των ετήσιων μεικτών αποδοχών μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι 26,4%.

Εκπαίδευση και μισθοί

Η εκπαιδευτική βαθμίδα αποδεικνύεται καθοριστική για το ύψος των αποδοχών. Η κατοχή μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου σπουδών προσφέρει σημαντικά υψηλότερες αποδοχές, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως τα ορυχεία και τα λατομεία, όπου οι ετήσιες αμοιβές φτάνουν τις 60.000 ευρώ (2.650 ευρώ καθαρά μηνιαίως). Ωστόσο, στον τομέα της εκπαίδευσης, οι κάτοχοι των ίδιων τίτλων αμείβονται με μόλις 18.423 ευρώ ετησίως.

Για τους κατόχους απολυτηρίου λυκείου ή ΙΕΚ, οι υψηλότερες αποδοχές καταγράφονται στον κλάδο παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού. Αντίθετα, οι χαμηλότερες αποδοχές εντοπίζονται στους τομείς των τεχνών, της διασκέδασης και της ψυχαγωγίας, γεγονός που επιβεβαιώνει την έλλειψη οικονομικών κινήτρων για τους εργαζομένους με χαμηλά επίπεδα εκπαίδευσης.

Η ηλικιακή ομάδα 36-54 ετών είναι αυτή που κυριαρχεί στις θέσεις ευθύνης, με τους άνδρες να καταλαμβάνουν το 57,3% αυτών των ρόλων. Η προώθηση γυναικών σε θέσεις ηγεσίας παραμένει περιορισμένη, παρά τη σταθερή αύξηση του μορφωτικού επιπέδου των εργαζομένων γυναικών. Το γεγονός αυτό ενισχύει το μισθολογικό χάσμα και περιορίζει τη δυνατότητα επαγγελματικής εξέλιξης για το γυναικείο φύλο.

Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ για το 2022 καταδεικνύουν ότι το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα είναι πολυδιάστατο και εξαρτάται από το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, τον τομέα εργασίας και τη θέση ευθύνης. Η εξάλειψη αυτών των ανισοτήτων απαιτεί στοχευμένες πολιτικές, που θα περιλαμβάνουν ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών, προώθηση της γυναικείας εκπροσώπησης σε ηγετικές θέσεις και παροχή οικονομικών κινήτρων για τη βελτίωση των μισθών στους χαμηλόμισθους κλάδους. Μόνο μέσα από συντονισμένες δράσεις θα μπορέσει η ελληνική αγορά εργασίας να προσεγγίσει την ισότητα και να αξιοποιήσει πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό της.

• αγορά εργασίας
• ΕΛΣΤΑΤ
• μισθοί