Το Ίδρυμα Καραμανλή σαν… ΟΗΕ – Πρόεδρος εδώ, πρόεδρος εκεί και ο… Στουρνάρας; – Η Δημοκρατία made in SYRIZA και ο Κασσελάκης – Γερμανικές… αυταπάτες   

Αγαπητοί αναγνώστες των Hard talks, καλωσήρθατε σε μια ακόμη δόση πολιτικού σαρκασμού και παρασκηνιακής τρέλας, όπου η σοβαροφάνεια και η θεατρική υποκρισία περισσεύουν. Σήμερα σας καλούμε να βουτήξετε μαζί μας στα βάθη της «καλοκουρδισμένης» πολιτικής χορογραφίας: από το διπλωματικό ταγκό του Ιδρύματος Καραμανλή, όπου ο Μάριο Μόντι εκπροσωπεί το διεθνές κύρος, μέχρι τη δική μας προεδρολογία-εθνικό σπορ και την εκδοχή δημοκρατίας made in ΣΥΡΙΖΑ, όπου όλοι έχουν δικαίωμα στη συμμετοχή, αρκεί να μην αγγίζουν την εξουσία.

Ένα συνέδριο, τρία μονοπάτια

Σήμερα ξεκινά το διήμερο συνέδριο του Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή για τα 50 χρόνια από τη μεταπολίτευση. Εξέχουσα φιγούρα στο βήμα, ο Μάριο Μόντι – και όχι κάποιος κλασικός κεντροδεξιός. Η παρουσία του αποπνέει τη σοβαρότητα ενός πανεπιστημιακού συμπόσιου, αφήνοντας μια αίσθηση ότι τα αληθινά ερωτήματα παραμένουν στον αέρα, όπως σε μια ταινία του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Παρών, φυσικά, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, για να δώσει τον αναγκαίο εσωκομματικό τόνο, ενώ οι «καραμανλικοί» και «σαμαρικοί» «πατριάρχες» ενδέχεται να επανασυνδεθούν διακριτικά χωρίς ωστόσο να μιλήσουν.

Μία «σιωπηλή» διπλωματία

Ο Κώστας Καραμανλής διατηρεί την παρέμβασή του για τη Δευτέρα στη Θεσσαλονίκη, με τους γνωστούς κύκλους να προϊδεάζουν για ένα αυστηρό μήνυμα επιφυλάξεων σχετικά με τον ελληνοτουρκικό διάλογο. Η πολιτική του Καραμανλή θυμίζει λίγο τον Σινάτρα στον Νονό: «I’ll makehim an offer he can’t refuse»– αλλά, φυσικά, εδώ οι προσφορές περιλαμβάνουν στρατηγικές συμβουλές, και όχι πιστόλια σε τραπέζια.

Καφές με Καραμανλή, Σαμαρά και Μητσοτάκη: 

Τα έφερε έτσι η ζωή και η πολιτική ιστορία ώστε όλοι μαζί, πρώην και νυν ηγεμόνες της Νέας Δημοκρατίας, να μαζευτούν στο συνέδριο του Ιδρύματος Καραμανλή. Εκεί, Κυριάκος, Κώστας και Αντώνης θα βρεθούν στον ίδιο χώρο, μαζί με τα μεγάλα κεφάλια της παράταξης. Και όχι, μην περιμένετε ριζοσπαστικές δηλώσεις ή κρυφά μηνύματα για την επόμενη μέρα της κεντροδεξιάς. Αυτές οι στιγμές είναι για διακριτικά νεύματα και στρατηγικές ματιές – σαν σε ταινία του Χίτσκοκ, όπου η ένταση κρύβεται στις σιωπές. Το αληθινό ενδιαφέρον, άλλωστε, βρίσκεται στις ανεξίτηλες διαφορές και στο «σκοτεινό μέλλον» των ελληνοτουρκικών σχέσεων που τους ενώνει μόνο επιφανειακά.

Ελληνοτουρκικά και η οικονομία: Τα αναμενόμενα μέτωπα

Από τα ελληνοτουρκικά ως την οικονομία, τα πάνελ του συνεδρίου υπόσχονται ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις με γνώριμα πρόσωπα. Ο Γιώργος Αλογοσκούφης, ο Γιώργος Χουλιαράκης και ο Νίκος Χριστοδουλάκης συζητούν με την κρίση με την άνεση παλιών φίλων που συναντιούνται μετά από χρόνια. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις τους δίνουν την εντύπωση ενός πολιτικού πάνελ που θυμίζει το *Κάποτε στην Αμερική*: όπου όλοι πέρασαν από την ίδια «σχολή», αλλά κουβαλούν δικές τους εκδοχές του παραμυθιού.

Το επόμενο ραντεβού: Το Μουσείο Ελύτη στην Πλάκα

Την Παρασκευή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρίσκεται στα εγκαίνια του Μουσείου Ελύτη στην Πλάκα. Τι να περιμένουμε; Μια δεύτερη τυχαία συνύπαρξη με τον Αντώνη Σαμαρά, που ενδέχεται να δώσει το παρών χάρη στις στενές του σχέσεις με την Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Είναι η τέλεια ευκαιρία για μια ακόμη σκηνή που φέρει την ατμόσφαιρα των υποχρεωτικών φωτογραφιών, σαν τη σιωπηλή ένταση σε ταινία του Χίτσκοκ.

Άγχος για την αυτοδυναμία – και ο Στάρμερ ως πρότυπο;

Εν τω μεταξύ, στην κυβέρνηση κυριαρχεί η αγωνία για τα ποσοστά. Το 22% της πρόθεσης ψήφου δεν αρκεί για αυτοδυναμία, οπότε πέφτει στο τραπέζι η σκέψη να κατέβει το κατώφλι της αυτοδυναμίας. Ο Άδωνις Γεωργιάδης φέρνει ως παράδειγμα τον Κιρ Στάρμερ και τη νίκη του με 33,6%. Λέτε στο Μαξίμου να σκέφτονται έναν αριθμό τόσο χαμηλό; Όμως το ερώτημα παραμένει: όταν η Νέα Δημοκρατία είναι καθηλωμένη στα μέσα των 20%, μπορεί να φτάσει στο 33% ή μήπως το ποσοστό φαντάζει σαν τις πιθανότητες του Ράιαν Γκόσλινγκ να γίνει… επόμενος Μάικλ Κορλεόνε;

 «Ο φόβος φυλάει τα έρμα»

Όπως λέει και το παλιό γνωμικό, «ο φόβος φυλάει τα έρμα». Και φαίνεται πως στην κυβέρνηση αυτό το γνωρίζουν καλά, καθώς μια ρητορική καταστροφολογίας αρχίζει να κυκλοφορεί ξανά: η σταθερότητα θα εξαφανιστεί, το χάος θα κυριαρχήσει και οι «επτά πληγές του Φαραώ» θα πέσουν πάνω μας αν δεν επικρατήσει η Νέα Δημοκρατία. Μας προϊδεάζουν για μια προεκλογική εκστρατεία που θυμίζει παλιές εποχές, εκείνες όπου η πολιτική σταθερότητα ήταν το παν και το καθεστώς του τρόμου η συνήθης τακτική.

Μπορεί να μοιάζει με αργόσυρτη πολιτική τραγωδία, αλλά το σενάριο των πρόωρων εκλογών ή μιας αλλαγής εκλογικού νόμου φαντάζει μάλλον μακρινό. Ούτε ριζικές αποφάσεις ούτε μεγάλες κινήσεις φαίνεται να έρχονται σύντομα. Το μόνο που μένει να δούμε είναι αν ο πολιτικός «φόβος» θα είναι αρκετός για να κρατήσει τη Νέα Δημοκρατία σε τροχιά εξουσίας – ή αν θα βρεθούμε τελικά στο ίδιο έργο θεατές, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές.

Πρόεδρος εδώ, πρόεδρος εκεί – πού είναι ο επόμενος πρόεδρος; – Όταν η προεδρολογία γίνεται εθνικό σπορ

Αχ, η αγαπημένη μας προεδρολογία! Το πολιτικό χόμπι που αγαπάμε να παρακολουθούμε και όλοι αποφεύγουν να σχολιάσουν δημόσια. Όμως, στο παρασκήνιο, ολόκληρες στρατιές «ειδικών» εργάζονται για να δώσουν απαντήσεις στο καυτό ερώτημα: ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της Δημοκρατίας; Μήπως ο Κώστας Τασούλας, ένα πρόσωπο-θεμέλιο του κόμματος; Ή μήπως θα γίνει η έκπληξη και θα δούμε τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, τον κ. Γιάννη Στουρνάρα, να φιγουράρει στο ανώτατο αξίωμα με τη συναίνεση του ΠΑΣΟΚ και την σιωπηλή ανοχή της σαμαρικής φράξιας;

Στουρνάρας: Το outsider που «παίζει» για την προεδρία

Το όνομα του Γιάννη Στουρνάρα ήρθε ξαφνικά στο τραπέζι, θυμίζοντας μας ότι η πολιτική, όπως και οι μεγάλες τραγωδίες του Σαίξπηρ, έχει πάντα έναν απρόσμενο υποψήφιο που ξυπνάει ενδιαφέρον εκεί που δεν τον περιμένεις. Ο Στουρνάρας, με τις «καλές σχέσεις» του παρελθόντος και τον τεχνοκρατικό του αέρα, μοιάζει να συγκεντρώνει τα θετικά της διακομματικής αποδοχής. Το μόνο που απομένει να δούμε είναι αν θα μπορέσει να κερδίσει το πράσινο φως από το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και να γίνει το κεντρώο «μαξιλαράκι» που ψάχνει η κυβέρνηση.

Αν ο Μητσοτάκης αποφασίσει για έναν «δικό του»…

Φυσικά, υπάρχει πάντα το σενάριο να αναλάβει τη θέση κάποιος με πιο σταθερές δεξιές ρίζες. Εδώ έρχεται το όνομα του Κώστα Τασούλα, ο οποίος θα μπορούσε να παίξει τον ρόλο του ενωτικού προέδρου για το κόμμα, ένα είδος «rock of ages» που γνωρίζει πώς να συνδυάσει παράδοση και σταθερότητα. Όμως, με τα ποσοστά της ΝΔ σε συνεχή κίνηση, ο Μητσοτάκης φαίνεται να αναζητά έναν υποψήφιο που μπορεί να ξεπεράσει τα κομματικά όρια – κι εκεί ο Στουρνάρας μοιάζει να έρχεται με ένα μυστήριο που θυμίζει τα φιλμ νουάρ.

Το σενάριο που πηγαίνει όπου φυσάει ο άνεμος

Όπως το σκηνικό διαμορφώνεται, το συμπέρασμα είναι σαφές: δεν υπάρχει ξεκάθαρο φαβορί, και η προεδρολογία συνεχίζεται με τον ρυθμό ενός αργόσυρτου πολιτικού θρίλερ. Το αν ο Μητσοτάκης θα επιλέξει «εντός των τοιχών» με τον Τασούλα ή «εκτός των ορίων» με τον Στουρνάρα, παραμένει να το δούμε. Για την ώρα, το μόνο σίγουρο είναι ότι οι παρασκηνιακές διεργασίες συνεχίζονται και όλοι ετοιμάζονται για το μεγάλο φινάλε.

Όπως λέει και ο Κομφούκιος, «σε εποχές αλλαγής, οι σοφοί μένουν σιωπηλοί». Κι εδώ, η σιωπή των εμπλεκομένων φωνάζει πολύ περισσότερα από ό,τι φαίνεται…

ΣΥΡΙΖΑ: Πολιτικό δράμα ή κοινωνική κωμωδία;

Ο Σωκράτης Φάμελλος χαρακτηρίζει τη συζήτηση για νέες υποψηφιότητες στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ως «επιζήμια» όχι μόνο για το κόμμα, αλλά και για την κοινωνία. Καλά, για τον ΣΥΡΙΖΑ το καταλαβαίνουμε, αλλά για την κοινωνία γιατί ακριβώς; Αντί να βλέπει ριάλιτι, έχει βρει ψυχαγωγία στους συριζαϊκούς καβγάδες και τα hashtags. Η ίδια η βάση των ψηφοφόρων μοιάζει να παρακολουθεί τα γεγονότα με τρόπο που θυμίζει θεατές στο Big Brother – κάθε σκηνή και αφορμή για σχόλιο.

Τα σενάρια του Άδωνι για τον ΣΥΡΙΖΑ

Ο Άδωνις Γεωργιάδης μελετά τον ΣΥΡΙΖΑ με τρόπο που θα ζήλευε και ο Σέρλοκ Χολμς. Έχουμε δύο σενάρια, σύμφωνα με τον ίδιο: αν επανεκλεγεί ο Κασσελάκης, οι 87 αποχωρούν, και έχουμε διάσπαση. Αν ο Κασσελάκης χάσει, δημιουργεί νέο κόμμα. Πρωτοφανές για τους συριζαίους, αλλά για πρώτη φορά λέει κάτι που δεν θα διαψεύσει κανένας off the record. Σαν σκηνή από το The Departed, όπου ο καθένας έχει διπλή ταυτότητα και η έξοδος από το κτήριο μοιάζει αναπόφευκτη.

Συνέδριο αβεβαιότητας: Το μόνιμο σασπένς του ΣΥΡΙΖΑ

Όταν λέμε «αβεβαιότητα», ο ΣΥΡΙΖΑ παίρνει το Οσκαρ. Την ώρα που οι πολιτικές αποφάσεις κρίνονται σε χρόνο μηδέν, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποδεικνύεται πρωταθλητής στις αμφιταλαντεύσεις και στις αναβολές. Στο επερχόμενο συνέδριο, στις 8-10 Νοεμβρίου, μπορεί να περιμένουμε πολλά… ή και τίποτα. Η Πολιτική Γραμματεία αποφάσισε ότι οι σύνεδροι θα εκλεγούν, αλλά το ποιοι, πόσοι και πώς παραμένει θολό. Κι αν νομίζετε πως αυτό είναι το μόνο πρόβλημα, η εκκρεμότητα του ψηφιακού έναντι του διά ζώσης συμμετοχής θα εξασφαλίσει ότι ακόμη και τα ψηφιακά φαντάσματα θα έχουν ψήφο.

Ο χορός των υποψηφίων: Τέσσερις σίγουροι, ένας εκτός 

Η Πολιτική Γραμματεία ενέκρινε την υποψηφιότητα των Γκλέτσου, Πολάκη, Φάμελλου και Φαραντούρη – όλοι πιστοί στον ρόλο του «κανονικού» συντρόφου, όπως υπαγορεύει το οργανωτικό σκέλος της συνεδρίασης. Απ’ την άλλη, οι Ρήγας, Σκορίνης, Τελιγιορίδου, Δούρου και Τζάκρη καταψήφισαν  το σκεπτικό αυτό, δίνοντας στον ΣΥΡΙΖΑ λίγη απ’ τη γνώριμη ένταση που πάντα καθηλώνει το κοινό του. Όσο για τον Κασσελάκη; Εκτός, αλλά με βλέψεις. Η απάντηση του είναι απλή: το συνέδριο θα με δικαιώσει. Και το ποιος θα φέρει τελικά την πολυπόθητη έγκριση για την υποψηφιότητά του θα κριθεί στο καυτό συνέδριο του Νοέμβρη.

Το Συμπέρασμα: Όποιος κερδίσει το συνέδριο, κερδίζει και το κόμμα

Η μάχη αυτή μοιάζει με κλασική ελληνική τραγωδία: ο νικητής του Συνεδρίου θα κρατήσει τα ηνία του κόμματος, ενώ η ήττα θα φέρει τον απόλυτο διχασμό. Σε περίπτωση αποκλεισμού του Κασσελάκη, η ρήξη στο ΣΥΡΙΖΑ προβλέπεται να είναι καθοριστική, εφόσον θα αγγίξει τη βάση του κόμματος και δεν θα μείνει στους συνηθισμένους «στρατηγούς». Αν, όμως, ο πρώην πρόεδρος καταφέρει να αποκτήσει το προβάδισμα, τότε το κύμα αποχωρήσεων θα περιλαμβάνει «βαριά» στελέχη και πιθανώς πολλούς βουλευτές.

Το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ κρέμεται από ένα νήμα. Και αν νομίζαμε πως τα παρασκήνια ήταν συναρπαστικά, η «μεγάλη σύγκρουση» του Νοεμβρίου ίσως αποδειχτεί η πιο ενδιαφέρουσα παράσταση στην πολιτική σκηνή της χώρας. Γιατί, όπως λέει κι ένα παλιό ρητό, «όποιος επιβιώσει, θα γράψει την ιστορία».

Η Δημοκρατία made in SYRIZA: Γιατί Κασσελάκης μπορεί να είναι σύνεδρος αλλά όχι πρόεδρος

Κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως βρήκαν τη δική τους, πρωτότυπη εκδοχή της δημοκρατίας: Ο Κασσελάκης, λέει, μπορεί να ψηφίσει και να είναι σύνεδρος αλλά όχι να διεκδικήσει την προεδρία. Οπότε, σύμφωνα με αυτή τη λογική, είναι αρκετά «καλός» για τη βάση, όχι όμως για την κορυφή. Έτσι βλέπουν τη «δημοκρατική διαδικασία» εκείνοι που προσπαθούν να αποκλείσουν το «πρόβλημα» με ένα παράδοξο επιχείρημα. Σαν να λένε «έλα στο τραπέζι, αλλά μην αγγίξεις το τιμόνι». Δυστυχώς, όσο οι κανόνες αλλάζουν κατά το δοκούν, η αίσθηση της δημοκρατίας θολώνει, και ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίζει λίγη ακόμη από τη γνώριμη εσωτερική του αμφισβήτηση.

«Φέρτε χάπια, ψυχίατρους – η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά!»

Τα θεμελιώδη δικαιώματα – όταν γίνονται «υπόθεση» της πλειοψηφίας. Αγαπητοί αναγνώστες, ελάτε να θαυμάσουμε το παράδοξο της ελληνικής πολιτικής σκηνής: τα δικαιώματα εκλέγειν και εκλέγεσθαι είναι θεμελιώδη, αλλά – όπως όλα τα πράγματα στη χώρα μας – υπόκεινται και σε εφήμερες «πλειοψηφίες». Ο Κασσελάκης, ο «Μίστερ 52.9%» των δημοσκοπήσεων, διατηρεί το δικαίωμα να συμμετέχει, να ψηφίσει, να εκλεγεί σύνεδρος, αλλά δεν έχει το δικαίωμα να ξαναγίνει πρόεδρος! Ή όπως θα έλεγε και ο Γκράουτσο Μαρξ: «Αυτές είναι οι αρχές μας. Αν δεν σας αρέσουν, έχουμε κι άλλες».

 Ο Κασσελάκης και το μικροπολιτικό σήριαλ

Με μια φράση-κόλαφο, η Όλγα Γεροβασίλη δήλωσε ότι ο Στέφανος Κασσελάκης «έχει δικαίωμα να είναι υποψήφιος σύνεδρος», επιβεβαιώνοντας ότι η πλειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα φτάσει στα άκρα για να τον αποκλείσει από το συνέδριο. Βέβαια, η όλη ιστορία θυμίζει το παλιό ρητό του Τσώρτσιλ: «Η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα, εκτός από όλα τα άλλα» – γιατί εδώ η δημοκρατία «δημοκρατείται» με τον δικό της σουρεαλιστικό τρόπο.

 Ποιος φοβάται τον «Μίστερ 52,9»;

Στην ουσία, η μόνη περίπτωση να μην συμμετάσχει ο Κασσελάκης στο συνέδριο είναι να μην εκλεγεί σύνεδρος. Το παρασκήνιο, ωστόσο, βρίθει συζητήσεων για το αν η «λάμψη» του έχει ξεθωριάσει τόσο ώστε να μη βρει ούτε καν λίγους σταυρούς για την εκλογή του. Στην πραγματικότητα, είναι μάλλον ασφαλές να πούμε πως, ακόμα και αν η δημοτικότητα του έχει αρχίσει να ατονεί, μια χούφτα υποστηρικτές θα βρεθούν για να τον στείλουν στο συνέδριο – για να προσφέρει και πάλι υλικό στους πολιτικούς ψυχαναλυτές.

Η εκλογή που θυμίζει πολιτικό δράμα

Ο Κασσελάκης ενσαρκώνει πλέον έναν ρόλο που θυμίζει πολιτικό δράμα: με δικαίωμα να υπάρχει, αλλά όχι να ηγείται. Εάν βρισκόμασταν σε ταινία του Τσάρλι Τσάπλιν, πιθανότατα θα ακούγαμε τον ίδιο να μονολογεί: *«Οι πολιτικοί είναι οι κωμικοί που παίζουν στα δράματα του λαού»*. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως, το γνωρίζει καλά: αν θέλει πραγματικό «δράμα», έχει το κατάλληλο σενάριο.

Στη μάχη της επιβίωσης, όλοι «κρατούν τον σταυρό τους»

Το μόνο που απομένει είναι να δούμε αν ο Κασσελάκης θα εξασφαλίσει την είσοδό του στη συνδιάσκεψη, επιβεβαιώνοντας το δικαίωμα «ύπαρξης», έστω και χωρίς προεδρικές φιλοδοξίες. Άλλωστε, το κλίμα θυμίζει ότι ο καθένας πρέπει να σηκώνει τον σταυρό του – και για τον ΣΥΡΙΖΑ, οι πολιτικοί «σταυροί» είναι συχνά βαρύτεροι από όσο δείχνουν.

Μια πολιτική γκιλοτίνα που… μπλόκαρε

Αγαπητοί αναγνώστες, στον ΣΥΡΙΖΑ, οι 87 και οι σύμμαχοί τους έχουν φτάσει σε μια κρίσιμη καμπή: το συνέδριο και η εκλογή νέου προέδρου έρχονται κατά πάνω τους σαν φορτηγό σε κατηφόρα. Όσο κι αν θα ήθελαν να ξεγλιστρήσουν από το Νοέμβριο, το χρονοδιάγραμμα πιέζει και η πόρτα της διαφυγής μοιάζει να έχει κλείσει.

Το πλάνο Β: Κόψτε τους… κασσελακικούς συνέδρους

Αν η πρωτοβουλία για το μπλοκάρισμα του Κασσελάκη πέσει στο κενό, οι αδιόρθωτοι αντίπαλοί του ίσως στραφούν σε ένα πιο «εκλεπτυσμένο» σχέδιο: να πετσοκόψουν όσους κασσελακικούς συνέδρους μπορούν, δημιουργώντας έτσι ένα «φιλτραρισμένο» σώμα. Είναι σαν να θέλουν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον που να θυμίζει παλιές εποχές της πολιτικής Ιστορίας, όταν η λογοκρισία ήταν το απόλυτο εργαλείο εξουσίας.

Δημοκρατία με φίλτρα και εμπόδια

Εν ολίγοις, η κατάσταση στον ΣΥΡΙΖΑ φέρνει στο μυαλό τα λόγια του Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Ποιος χτίζει τα φράγματα της εξουσίας, αν όχι εκείνοι που την επιθυμούν απεγνωσμένα;». Στην προσπάθειά τους να σώσουν την ψυχή του κόμματος, οι αντικασσελιστές φαίνεται πως κινδυνεύουν να τη χάσουν – κάπου ανάμεσα στη ροβεσπιερική τους ορμή και την αναζήτηση μιας ‘δημοκρατικής’ δικαιολογίας.

«Γερμανικές Αποζημιώσεις: Χορεύοντας τον χορό της… διπλωματικής ευγένειας»

Μια ακόμη πολιτική «χορογραφία» ξετυλίχθηκε μπροστά μας, αγαπητοί αναγνώστες, με την Κατερίνα Σακελλαροπούλου και τον Φράνκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ να στήνουν το γνωστό μας έργο: Εμείς μιλάμε για τις αποζημιώσεις, και εκείνοι… απολογούνται, τονίζοντας ότι «νομικά το θέμα έχει κλείσει». Όπως θα έλεγε και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, «η διπλωματία είναι η τέχνη του να λες στους άλλους να πάνε στην κόλαση, με τρόπο που να σε ευχαριστούν για την πληροφορία».

Όταν το θέμα «λήγει» για τους Γερμανούς, αλλά όχι για τους Έλληνες

Γιατί, όμως, «λήγει» το θέμα για τους Γερμανούς και όχι για μας; Στην Ελλάδα, τα πολιτικά κόμματα και πάνω από το 90% της κοινής γνώμης υποστηρίζουν την επιδίωξη των γερμανικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων. Όμως, όταν φτάνει η ώρα της πραγματικής δράσης, η Ελλάδα απλά… χορεύει. Έτσι, παρακολουθούμε αυτή την αέναη ιστορία, που θυμίζει περισσότερο τακτική αναβολής παρά ουσιαστική διεκδίκηση. Πού είναι οι σκληρές κινήσεις τύπου Πολωνίας; Η Πολωνία, με τις έντονες πιέσεις της, δείχνει πως αν θέλεις πραγματικά κάτι, υπάρχει και άλλος τρόπος.

Η Ευρωβουλή και το «πολιτικό θερμόμετρο» Τζιτζικώστα

Η υποψηφιότητα του Απόστολου Τζιτζικώστα για Επίτροπος Μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση προαναγγέλλει μια ενδιαφέρουσα ακρόαση. Δύο μεγάλα «αγκάθια» τον περιμένουν: η ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου και το πολύκροτο δυστύχημα των Τεμπών. Η Ελίζα Βόζεμπεργκ έχει ξεκαθαρίσει το έδαφος με μια σφοδρή επίθεση κατά της Μαρίας Καρυστιανού, κατηγορώντας την για «πολιτική σκοπιμότητα» και «δυσφήμιση» της χώρας. Όπως λέει και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο στο *Goodfellas*: “It’s just business” – όμως εδώ, το «επιχειρηματικό συμφέρον» περνάει και από τις ευρωπαϊκές ακροάσεις.

«Όταν ο κομματικός πατριωτισμός… τερματίζει: Η Βόζεμπεργκ απέναντι στη χαροκαμένη μάνα»

Πόσο μακριά μπορεί να φτάσει κανείς για να υπερασπιστεί την «παράταξη»; Για την Ελίζα Βόζεμπεργκ, φαίνεται ότι το βάθος της αφοσίωσης δεν έχει πάτο – όχι όταν βρίσκεται απέναντι σε μια μάνα που έχασε το παιδί της στα Τέμπη. Κανείς δεν περιμένει από ένα στέλεχος της ΝΔ να υπερασπιστεί τη γραμμή της αλλά αν υπήρχε Όσκαρ κομματικής αφοσίωσης, δεν θα το χάριζε σε καμία Μέριλ Στριπ. Η ίδια, με το θάρρος που της δίνει η θέση της ως επικεφαλής της ευρω-ομάδας της ΝΔ, στράφηκε κατά των γονιών που ζητούν δικαίωση, ξεπερνώντας κάθε πολιτική «αβρότητα».

 Η απάντηση της μητέρας με αξιοπρέπεια και σθένος

Η Μαρία Καρυστιανού, η οποία έχασε το παιδί της στη φονική τραγωδία των Τεμπών, απάντησε με μια ανάρτηση-καταπέλτη: «Αφού για εσάς το κόμμα είναι πάνω από όλα, βεβαίως και μου αρνηθήκατε το δικαίωμα να μιλήσω στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα». Με αυτές τις λέξεις, η Καρυστιανού έβαλε την πολιτική της Βόζεμπεργκ στη θέση της – ή τουλάχιστον προσπάθησε. Είναι συγκλονιστικό, αν το σκεφτεί κανείς: μια γυναίκα που έχει να θρηνήσει το παιδί της και ζητά το αυτονόητο, τη δικαιοσύνη, πρέπει να σταθεί αντιμέτωπη με έναν μηχανισμό που θέτει την κομματική αλληλεγγύη πάνω από την ανθρώπινη συμπόνια.

Πάνω από τα θύματα, δίπλα στους «ενόχους»

Η κ. Βόζεμπεργκ, με το θράσος που της δίνει η πολιτική εξουσία, πήρε τη θέση που, όπως φαίνεται, είναι «αξιοπρεπέστερη»: αυτήν δίπλα στην κυβέρνηση. Η Μαρία Καρυστιανού την κατηγορεί ότι «στεκόταν ενάντια στα θύματα και δίπλα στους ενόχους». Σκληρά λόγια, αλλά εύστοχα. Όπως θα θα μπορούσε να είχε πει και ο Βολταίρος: «Είναι επικίνδυνο να έχεις δίκιο όταν η κυβέρνηση έχει άδικο». Η Καρυστιανού μάχεται για μια δίκαιη απόδοση ευθυνών, ενώ η Βόζεμπεργκ υπερασπίζεται την κυβερνητική γραμμή – σαν ένας γνήσιος στρατιώτης που σέβεται τη στολή, αλλά όχι τον όρκο.

 «Το κόμμα πάνω από όλα»

Η κορυφαία στιγμή της ανάρτησης, όμως, είναι όταν η Καρυστιανού αποκαλύπτει ότι το αίτημά της να μιλήσει για το θέμα της τραγωδίας των Τεμπών στο ΕΛΚ απορρίφθηκε. Κι εδώ, η ειρωνεία χτυπάει κόκκινο. Όπως σε μια σκηνή από κλασική ελληνική ταινία, όπου ο πρωταγωνιστής ακολουθεί τον παράλογο κομματικό του ζήλο μέχρι τέλους, η Βόζεμπεργκ μας δείχνει πως για ορισμένους, το κόμμα είναι ιερότερο από την ανθρωπιά.

Κλείνοντας αυτή τη βόλτα στα γνώριμα πολιτικά τοπία, μένει να δούμε αν η «δημοκρατία» μπορεί να επιβιώσει στις αρένες των προσωπικών συμφερόντων. Και όπως λέει ο λαός, «όποιος μείνει όρθιος, γράφει και την ιστορία». Στο μεταξύ, απολαύστε το θέαμα, γιατί, σε τελική ανάλυση, στην πολιτική τα πάντα είναι μια μεγάλη θεατρική παράσταση.

• Γιάννης Στουρνάρας
• Ίδρυμα Καραμανλής
• Κώστας Καραμανλής