Το κρυμμένο διαμάντι του Ertflix: Ελβετικές Άλπεις, «αντανακλάσεις» και μια γεύση από Μαραντόνα

Σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από το θορυβώδες και το εφήμερο, η Νιότη του Πάολο Σορεντίνο μοιάζει με μια κινηματογραφική ανάσα-απόπειρα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

Το ρεπεράζ μας μεταφέρει στις μαγευτικές Ελβετικές Άλπεις, αλλά αυτό που πραγματικά μένει δεν είναι μόνο το υπέροχο τοπίο, αλλά οι βαθιές, πολυσύνθετες σκέψεις για τη ζωή, την τέχνη και την αδυσώπητη πορεία του χρόνου. Αυτή η ταινία δεν είναι για τους ανυπόμονους ή τους επιφανειακούς θεατές. Είναι για εκείνους που τολμούν να κοιτάξουν μέσα τους.

Η Νιότη δεν αφηγείται απλά μια ιστορία· εξερευνά την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ της νιότης και των γηρατειών, τη μελαγχολία των ανεκπλήρωτων πόθων και την πικρή νοσταλγία για το παρελθόν – και για ό,τι δεν έγινε.

Οι πρωταγωνιστές, ο Φρεντ (Μάικλ Κέιν), ένας συνταξιούχος συνθέτης, και ο Μικ (Χάρβεϊ Καϊτέλ), ένας ηλικιωμένος σκηνοθέτης, βρίσκονται σε διακοπές σε ένα ήσυχο θέρετρο στις Άλπεις. Οι συζητήσεις τους, απλές μα συνάμα βαθιές, ξεδιπλώνουν τις ανασφάλειες και τις ανομολόγητες λύπες που συνοδεύουν τα γηρατειά.

Αυτό που ξεχωρίζει τη Νιότη είναι η ικανότητά της να συνδυάζει το υψηλό με το παράλογο. Εκεί που σε έχει ηρεμήσει με τον στοχασμό για την ανθρώπινη φθαρτότητα, ο Σορεντίνο πετά μέσα σουρεαλιστικά, σχεδόν κωμικά στοιχεία – ένας μοναχός που αιωρείται, ένας παχύσαρκος σωσίας του Μαραντόνα που παίζει με μια μπάλα του τένις. Αυτές οι στιγμές δεν είναι περιττές· ενισχύουν το μήνυμα της ταινίας ότι η ζωή, με όλη της την ομορφιά και τη θλίψη, είναι γεμάτη αντιφάσεις.

Οι Ελβετικές Άλπεις δεν είναι απλά ένα σκηνικό, αλλά ένας ακόμη χαρακτήρας της ταινίας. Εκπροσωπούν την ηρεμία αλλά και την απομόνωση των γηρατειών. Τα μαγευτικά τοπία αποτελούν μια υπενθύμιση της διαχρονικής ομορφιάς της φύσης, ενώ οι χαρακτήρες προσπαθούν να συμβιβαστούν με τη φθορά. Κάθε πλάνο μοιάζει σαν πίνακας, προσεκτικά στημένος για να προκαλεί δέος, ενώ η μουσική -που δεν έγραψε ο Φρεντ- στοιχειώνει τον θεατή πολύ μετά το τέλος της ταινίας.

Ο Σορεντίνο έχει την εξαιρετική ικανότητα να συνδυάζει το καθημερινό με το μυστηριώδες, και η Νιότη είναι ίσως το αριστούργημά του σ’ αυτό. Είναι σαν να μας λέει ότι πρέπει να βρούμε την ποίηση στις καθημερινές στιγμές και να αγκαλιάσουμε το παράλογο με μια δόση χάρης. Για όσους έχουν αισθανθεί το βάρος του χρόνου ή αναρωτηθεί για τη θέση τους στον κόσμο, η Νιότη είναι ένα κινηματογραφικό καταφύγιο.

Η ταινία δεν στερείται και το χιούμορ της. Ο Σορεντίνο πλέκει λεπτά, σαρκαστικά στοιχεία μέσα στη μελαγχολία, ισορροπώντας τη συναισθηματική της βαρύτητα με πιο ελαφριές πινελιές. Ο χαρακτήρας που θυμίζει Μαραντόνα, για παράδειγμα, είναι μια αναφορά στο γελοίο της φήμης και την αναπόφευκτη παρακμή, ενώ η σκηνή που κάνει κόλπα με την μπάλα, μας θυμίζει ότι κάποια κομμάτια της νεότητας δεν σβήνουν ποτέ.

Η Νιότη είναι μια ταινία που μένει στο μυαλό, πολύ μετά το τέλος της. Καλεί τον θεατή να αντιμετωπίσει τους δικούς του φόβους για τα γηρατειά, να εκτιμήσει τις περαστικές στιγμές ομορφιάς και να βρει νόημα στο χάος της ζωής.

Όπως ένα καλό μουσικό κομμάτι, χτίζεται αργά, ήσυχα, μέχρι που φτάνει σε ένα συναισθηματικό αποκορύφωμα που δεν μπορείς να αγνοήσεις.

Δεν είναι απλώς μια ταινία – είναι ένα ταξίδι στοχασμού για τη ζωή, την τέχνη και την εύθραυστη ομορφιά της ύπαρξης. Και για όσους είναι διατεθειμένοι να ακούσουν, η Νιότη έχει πολλά να πει.

• ertflix
• Νιότη
• πάολο σορεντίνο