Το «όπλο» του Ιράν με τα «Στενά του Ορμούζ» – Γιατί ένα πιθανό μπλοκάρισμα μπορεί να τινάξει στον αέρα τις τιμές πετρελαίου

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υλοποίησε την απειλή του για επίθεση στο Ιράν, μετά την αποτυχία των συνομιλιών για συμφωνία περιορισμού του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, μια από τις επιλογές της Τεχεράνης για αντίποινα είναι να επιχειρήσει να μπλοκάρει ή να κλείσει τα «Στενά του Ορμούζ», σημειώνει το Bloomberg.

Η στενή αυτή πλωτή οδός, στο στόμιο του Περσικού Κόλπου, θεωρείται κρίσιμος ενεργειακός «λαιμός μπουκαλιού», καθώς από εκεί περνά πάνω από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG (κυρίως από το Κατάρ).

Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg, το 2025 διακινήθηκαν μέσω Ορμούζ περίπου 16,7 εκατ. βαρέλια/ημέρα αργού και συμπυκνωμάτων. Την ίδια ώρα, η EIA επισημαίνει ότι οι ροές μέσω Ορμούζ (2024 και α’ τρίμηνο 2025) αντιστοιχούν σε πάνω από το 1/4 του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, με την Ασία να απορροφά τη μερίδα του λέοντος των φορτίων.

Γιατί τα «Στενά Ορμούζ» είναι τόσο ευάλωτο

Τα «Στενά» βρίσκεται ανάμεσα στο Ιράν (βόρεια) και τα ΗΑΕ/Ομάν (νότια), συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Είναι σχετικά «στενό», με περιορισμένες ναυτιλιακές λωρίδες, κάτι που αυξάνει την ευαλωτότητα της εμπορικής ναυσιπλοΐας σε περιστατικά όπως νάρκες, παρενοχλήσεις, ή ακόμη και επιθέσεις με πυραύλους/ drones.

Κλιμάκωση στον Κόλπο: «Σημαντικές ζημιές» σε βάση στο Κουβέιτ από ιρανικό πύραυλο – Εκκενώσεις στο Μπαχρέιν, καταδίκη από Σαουδική Αραβία

Μπορεί όντως να το κλείσει το Ιράν;

Νομικά, το καθεστώς διέλευσης σχετίζεται με το Δίκαιο της Θάλασσας, ωστόσο στην πράξη το κρίσιμο είναι ότι ένα «πλήρες κλείσιμο» θα σήμαινε μετωπική σύγκρουση με ισχυρές ναυτικές δυνάμεις και θα είχε άμεσο κόστος και για την ίδια την Τεχεράνη (εξαγωγές/έσοδα). Παρ’ όλα αυτά, αναλυτές τονίζουν ότι ακόμη και χωρίς «επίσημο κλείσιμο», η Τεχεράνη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή καθιστώντας τον διάπλου επικίνδυνο ή ακριβό (ασφάλιστρα, καθυστερήσεις, νηοπομπές).

Τι σημαίνει αυτό για την αγορά πετρελαίου

Η αγορά φοβάται κυρίως το σενάριο παρατεταμένης διακοπής: μια μεγάλη αναστάτωση στον Ορμούζ μπορεί να οδηγήσει σε άλμα τιμών, να επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία και να πιέσει κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες. Σε αυτό το κλίμα, οι παραγωγοί του Κόλπου και το OPEC+ παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι εξετάζονται κινήσεις για αύξηση προσφοράς ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος από πιθανές διακοπές ροών.

• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ
• Στενά του Ορμούζ