Το «ρήγμα» του Brexit και η «κόλλα»: E.E. και Βρετανία κοντά σε deal για εργασία νέων με 12μηνη βίζα

Οι σχέσεις ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι μετά το Brexit, με τις δύο πλευρές να αναζητούν τρόπους για μια νέα αρχή. Ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να είναι η προθυμία της ΕΕ να δεχτεί μια συμφωνία που θα επιτρέπει σε νέους, ηλικίας 18 έως 30 ετών, από τη Βρετανία και τις χώρες μέλη της ΕΕ να ταξιδεύουν και να εργάζονται ελεύθερα, έστω και με συγκεκριμένους όρους.

Μια επικείμενη συμφωνία για κινητικότητα των νέων

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, που στην ΕΕ θεωρείται βασική προϋπόθεση για μια ευρύτερη μετα-Brexit συμφωνία που θα περιλαμβάνει την άμυνα, την ενέργεια και τη μετανάστευση, αφορά την παροχή visa εργασίας με διάρκεια μόλις 12 μηνών. Αυτό αποτελεί μια σημαντική υποχώρηση από την αρχική πρόταση της ΕΕ τον Απρίλιο του 2024, η οποία προέβλεπε τετραετή παραμονή για εργασία ή σπουδές και είχε απορριφθεί τόσο από τους Συντηρητικούς όσο και από τους Εργατικούς στη Βρετανία.

Πλέον, τα κράτη μέλη της ΕΕ φαίνονται διατεθειμένα να συζητήσουν ένα σχήμα με περιορισμούς στον αριθμό των ατόμων (ποσοστώσεις) και ενδεχομένως στους τομείς εργασίας, ενώ εξετάζεται ακόμη και ένα σχέδιο τύπου «ένας μπαίνει, ένας βγαίνει» που συζητείται από το Υπουργείο Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου. Για να αποφευχθεί κάθε υπαινιγμός επιστροφής στην ελεύθερη κυκλοφορία, το πρόγραμμα αναμένεται να μετονομαστεί σε «Πρόγραμμα Εμπειρίας Νέων» (Youth Experience).

Η κινητικότητα των νέων αποτελεί πλέον κορυφαία προτεραιότητα για καίρια κράτη μέλη της ΕΕ, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία, καθιστώντας τους συμβιβασμούς αναγκαίους. Ο Γερμανός Πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο εξέφρασε μεγάλη αισιοδοξία για την επίτευξη συμφωνίας μετά τη συνάντηση του Κιρ Στάρμερ με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα θα προσφέρει σε νέους, ακόμη και από οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα, την ευκαιρία να εργαστούν στο εξωτερικό και να μάθουν μια γλώσσα, κάτι που επιθυμείται αμφίδρομα. Η προετοιμασία για την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-ΗΒ στις 19 Μαΐου στο Λονδίνο βρίσκεται σε εντατικό ρυθμό.

Πολιτικές αντιδράσεις στη Βρετανία

Στη Βρετανία, η συζήτηση για την επιστροφή σε κάποια μορφή κινητικότητας έχει προκαλέσει αντιδράσεις, αν και ακόμη και υπέρμαχοι του Brexit, όπως ο πρώην υπουργός Στιβ Μπέικερ, έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους σε ένα τέτοιο χρονικά και ποσοτικά περιορισμένο σχήμα, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν συνιστά επιστροφή στην ελεύθερη κυκλοφορία. Άλλοι, όπως ο Υπουργός Περιβάλλοντος Στιβ Ριντ, επιμένουν πως η κυβέρνηση δεν θα αθετήσει τις προεκλογικές της δεσμεύσεις για μη επιστροφή στην ενιαία αγορά, την τελωνειακή ένωση ή την ελεύθερη κυκλοφορία. Παράλληλα, η Υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς υπογράμμισε την κρισιμότητα της εμπορικής σχέσης με την ΕΕ, θεωρώντας την ίσως σημαντικότερη από αυτή με τις ΗΠΑ.

Πλαίσιο ευρύτερων διαπραγματεύσεων

Το πρόγραμμα «Πρόγραμμα Εμπειρίας Νέων» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο επτά πυλώνων συζητήσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές, οι οποίοι περιλαμβάνουν την άμυνα και ασφάλεια, την τιμολόγηση άνθρακα, τη μετανάστευση, την ενέργεια και την αλιεία. Οι συζητήσεις αναμένεται να οδηγήσουν σε μια «κοινή κατανόηση» και στη συνέχεια σε λεπτομερείς διαπραγματεύσεις. Αν και δεν αναμένονται οριστικές αποφάσεις στη Σύνοδο της 19ης Μαΐου, μια αμοιβαία δέσμευση για διερεύνηση δυνατοτήτων συμφωνίας σε αυτά τα θέματα θεωρείται πιθανή.

Σημειώνεται ότι ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ πιέζουν επίσης για την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+ και για συμφωνία που θα επιτρέπει στους πολίτες να σπουδάζουν στα πανεπιστήμια της άλλης πλευράς πληρώνοντας δίδακτρα όπως οι ντόπιοι. Παράλληλα, επιχειρηματικοί φορείς ζητούν την άρση εμποδίων σε εξαγωγές, την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και τη διευκόλυνση καλλιτεχνών σε περιοδείες. Όλα αυτά συνθέτουν ένα περίπλοκο παζλ διαπραγματεύσεων για το μέλλον των σχέσεων ΕΕ-ΗΒ.

• B​rexit
• Βρετανία
• Ευρωπαϊκή Ένωση