Το σενάριο να μην εφαρμοστεί η απλή αναλογική με «180» και ο κομβικός ρόλος του ΚΙΝΑΛ

Τρόπους για να υπερκεράσει τα εμπόδια που θέτει το Σύνταγμα σε μια ενδεχόμενη αλλαγή του εκλογικού νόμου, χωρίς την απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3 του όλου αριθμού των βουλευτών, φαίνεται πως αναζητεί η κυβέρνηση.

Σύμφωνα με πληροφορίες από διακομματικές συζητήσεις στους διαδρόμους της Βουλής, υπάρχει τρόπος για να «ξεμπλοκάρει» ο εκλογικός νόμος από την δρακόντεια πλειοψηφία που απαιτεί το Σύνταγμα. Και αυτό γιατί η παρούσα Βουλή μπορεί να αναθεωρήσει την επίμαχη συνταγματική διάταξη με την πλειοψηφία των 3/5 (180) και να μειώσει τον αριθμό των  ψήφων που απαιτούνται για την άμεση εφαρμογή του εκλογικού νόμου.

Αναλυτικότερα, κατά την εκκίνηση της συνταγματικής αναθεώρησης, στην προτείνουσα, όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται, βουλή, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ πρόσθεσε στις αναθεωρητέες διατάξεις το άρθρο 54 παρ1 του Συντάγματος.

«Το εκλογικό σύστημα και οι εκλογικές περιφέρειες ορίζονται με νόμο που ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές, εκτός και αν προβλέπεται η ισχύς του άμεσα από τις επόμενες εκλογές με ρητή διάταξη που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών», αναφέρει χαρακτηριστικά η διάταξη.

Πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα και του κόμματός του στην προκειμένη περίπτωση ήταν μέσω της αναθεώρησης του άρθρου να κατοχυρωθεί συνταγματικά η εφαρμογή αναλογικού εκλογικού συστήματος στις βουλευτικές εκλογές.

Ωστόσο βάσει της βιβλιογραφίας και της πάγιας αναθεωρητικής πρακτικής, η προτείνουσα Βουλή (η προηγούμενη) είναι αυτή που καθορίζει το εύρος των αλλαγών και προσδιορίζει τα αναθεωρητέα άρθρα, δεν μπορεί όμως να ορίσει το περιεχόμενο τους. Με λίγα λόγια, η αναθεωρητική (η παρούσα δηλαδή) Βουλή είναι αυτή που μπορεί με απόφασή της να καθορίσει διαφορετικό περιεχόμενο σε μια αναθεωρητέα διάταξη. Πρόκειται για μια συζήτηση που έγινε το προηγούμενο διάστημα προκαλώντας συγκρούσεις μεταξύ της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ με το αποτέλεσμα της να είναι πλέον λίγο πολύ ξεκάθαρο: η Βουλή ως κυρίαρχο Σώμα είναι αυτή που θα αποφασίσει το περιεχόμενο των αλλαγών στην κατεύθυνση που αυτή επιθυμεί.

Κάπως έτσι, ανοίγει διάπλατα πλέον ο δρόμος για την παρούσα πλειοψηφία, εφόσον το επιθυμεί και καταφέρει να συγκεντρώσει τα 3/5 να προσδώσει διαφορετικό περιχεόμενο στο άρθρο54 παρ1, αλλάζοντας τον εκλογικό νόμο χωρίς να χρειαστεί τον απαγορευτικό αριθμό των 2/3 του όλου αριθμού των βουλευτών.

Ο ρόλος του ΚΙΝΑΛ

Για να συμβεί πάντως αυτό θα πρέπει να αναζητηθεί πλειοψηφία 180 βουλευτών, καθώς στις πρώτες ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλής το άρθρο δεν έλαβε την αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται από το Σύνταγμα. Με λίγα λόγια, θα πρέπει το ΚΙΝΑΛ, να πει ένα διπλό «ναι», τόσο στην αναθεώρηση όσο και στο νέο εκλογικό νόμο (εκτός αν γίνει συνολική απάλειψη της αυξημένης πλειοψηφίας). Ανεξάρτητα από τις πιέσεις που εκ των πραγμάτων θα δεχθεί από όλες τις κατευθύνσεις η κ. Γεννηματά και το κόμμα της είναι αυτοί που κρατούν όπως όλα δείχνουν τα κλειδιά της αποφυγής της απλής αναλογικής.

Σε περίπτωση που το ΚΙΝΑΛ συμφωνήσει, όπως έχει πει άλλωστε θα πρέπει πρώτα εντός της πρώτης Συνόδου της νέας Βουλής (τους επόμενους μήνες) να ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 54 και στη συνέχεια να στηρίξει και τη κυβερνητική πρόταση για το νέο εκλογικό νόμο. 

Αξίζει να σημειωθεί πως κάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότου υπερψηφιστεί από τη Βουλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της.

• απλή αναλογική
• εκλογικός νόμος