Το… στραγάλι της Εμινέ, ο άκαμπτος Ερντογάν και η συνθήκη της Λωζάνης

Στην περίπτωση της φωτογραφίας της Εμινέ και του Ταγίπ Ερντογάν με τον προεδρικό σκύλο «Λεμπλεμπί» (Το στραγάλι) που πλημμύρισε τα τουρκικά ΜΜΕ, ιχύει στο έπακρο η φράση «μια εικόνα, χίλιες λέξεις», είτε πρόκειται για παλιά κινέζικη παροιμία, είτε αποδίδεται σε ευφάνταστο διαφημιστή.

Η πρώτη κυρία της Τουρκίας υιοθέτησε τον σκύλο, τον Οκτώβριο, την Παγκόσμια Μέρα των Ζώων, από άσυλο αδέσποτων. «Σήμερα το πρωί ξεπροβοδίσαμε τον Πρόεδρο μαζί με τον Λεμπλεμπί» έγραψε στον επίσημο λογαριασμό της. Στη φωτογραφία ήταν σκυμμένη και τον χάιδευε στα σκαλοπάτια του «παλατιού». Ο Ερντογάν άκαμπτος και κλεισμένος στο βαρύ παλτό του, έπιανε το λουρί του Λεμπλεμπί, «φωνάζοντας» με αυτήν τη στάση ότι φωτογραφίζεται για να φωτογραφηθεί. Είναι πασιφανές ότι ποτέ ξανά δεν έβγαλε τον σκύλο βόλτα.

Ήταν ξεκάθαρο ότι επιστρατεύτηκε «το στραγάλι» της Εμινέ για να τονώσει την προεδρική δημοτικότητα που βρίσκεται σε πτώση. Στο 30% έπεσε πριν τις γιορτές και η δημοτικότητα της κυβέρνησης Ερντογάν. Εάν γίνονταν εκλογές σήμερα δεν θα μπορούσε να συγκροτηθεί κυβέρνηση πλειοψηφίας γιατί στα κάτω του είναι και ο ακροδεξιός εταίρος Μπαχτσελί.

Η οικονομία εκδικείται τον «σουλτάνο». Όταν ο Τούρκος αγοράζει μισό ψωμί και μισή μπανάνα για το εγγονάκι, όσα Oruc Reis και να στείλει η Άγκυρα εναντίον της Ελλάδας, με στόχο να διεγείρει στα εθνικιστικά αντανακλαστικά του εκλογικού σώματος, δεν μπορεί να χορτάσει τους φτωχούς που γίνονται φτωχότεροι.

Ο Ερντογάν όπως και στη φωτογραφία με «το στραγάλι» της Εμινέ, παραμένει άκαμπτος και στα ελληνοτουρκικά. Είναι προσηλωμένος στα νεο-οθωμανικά του σχέδια. Τα τελευταία χρόνια τζογάρει πάνω στην ένταση και συμμετέχει σε πολέμους (Συρία, Λιβύη, Σομαλία κλπ.) με την ανοχή ή την στήριξη μεγάλων δυνάμεων που τοποθετούνται απέναντι του, ανάλογα με τα συμφέροντα τους.

Τα τελευταία χρόνια στην προκλητική ρητορική του έχει ανασύρει και την συνθήκη της Λωζάνης του 1923 που υπογράφτηκε από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις άλλες χώρες που πολέμησαν στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και την μικρασιατική καταστροφή, οι οποίες συμμετείχαν και στην συνθήκη των Σεβρών, συμπεριλαμβανομένης της τότε ΕΣΣΔ, (η μόνη που δεν συμμετείχε στην προηγούμενη συνθήκη). Βάζει – βγάζει από το τραπέζι την αναθεώρηση της. Σε ένα κρεσέντο προκλητικότητας έθεσε το θέμα ακόμη και μέσα στο προεδρικό Μέγαρο, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα, το 2018. Το ξαναθέτει μετ´ επιτάσεως και τώρα ενόψει των αποφάσεων για την Τουρκία μετά την εγκατάσταση στο Λευκό Οίκο, της νέας ηγεσίας Μπάϊντεν που θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό και την Σύνοδο Κορυφής της 25-26 Μαρτίου όπου θα συζητηθούν τυχόν περαιτέρω κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας και το σύνολο των ευρωτουρκικών σχέσεων (τελωνειακή ένωση κλπ).

Πέρα από τους λεονταρισμούς, όμως, η συζήτηση για την αναθεώρηση της συνθήκης της Λωζάνης θα χτυπούσε το υπογάστριο της διεθνούς ασφάλειας καθώς θα άνοιγε θέμα αλλαγής συνόρων σε μια μεγάλη περιοχή, πέραν των ελληνοτουρκικών. Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι ο Ερντογάν αυτό το γνωρίζει. Είναι τακτικιστής. Βάζει πολλά για να αρχίσει να αφαιρεί επιχειρώντας να κερδίζει στο blame game, το παιχνίδι απόδοσης ευθυνών δείχνοντας την Ελλάδα ως υπαίτια που δεν αρχίζει ο διάλογος.

Η Τουρκία θα προτείνει ημερομηνίες για την έναρξη των διερευνητικών επαφών πριν ή μετά την ορκομωσία του εκλεγμένου προέδρου Τζο Μπάϊντεν και της αντιπροέδρου Καμάλα Χάρις στις 20 Ιανουαρίου, στα σκαλοπάτια του Καπιτωλίου με περιορισμένο αριθμό παρευρισκόμενων λόγω πανδημίας.

Η Αθήνα θα απαντήσει θετικά υπό τον όρο ότι μία είναι η διαφορά, η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία δείχνει τη Χάγη. Η Τουρκία ζητάει διάλογο άνευ όρων.

Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα και τις στρατηγικές κινήσεις που θα κάνει όταν και όποτε χρειαστεί, γιατί ουδείς έχει αυταπάτες ότι όλα θα εξελιχθούν ρόδινα. Οι εσωτερικοί πονοκέφαλοι του Ερντογάν είναι ένας μοχλός πίεσης που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί. Αναμφισβήτητα, τα ελληνοτουρκικά θα κυριαρχήσουν στην εθνική ατζέντα και το 2021. Πρόκειται για έναν εθνικό αγώνα αντοχής. Και το έχω πει και γράψει πολλές φορές. Θα πρέπει να τον τρέξουμε όλοι μαζί! Δεν υπάρχει η πολυτέλεια για ανέξοδες αντιπολιτευτικές κορώνες.

• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Εμινέ Ερντογάν
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Συνθήκη της Λωζάνης