Το «Συμβούλιο Αρχηγών» ή αλλιώς σωσίβιο πολιτικής ύπαρξης- Διπλωματία με αιχμές: Ο Γεραπετρίτης σηκώνει το γάντι στον Σαμαρά

Το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών δεν είναι εργαλείο αντιπολιτευτικής πίεσης αλλά άτυπος θεσμός που ενεργοποιείται μόνο σε στιγμές πολιτικής αδυναμίας της κυβέρνησης. Στην ελληνική πολιτική υπάρχει μια παλιά συνταγή εντυπώσεων: όταν δεν έχεις πραγματικό ρόλο στις εξελίξεις, ζητάς «Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών» για να δείξεις ότι έχεις.

Η ιστορία όμως λέει κάτι διαφορετικό. Το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών δεν είναι ένα κανονικό κυβερνητικό όργανο ούτε ένας μηχανισμός «χάραξης εθνικής γραμμής». Είναι ένα άτυπο εργαλείο που ενεργοποιείται μόνο σε στιγμές μεγάλης πολιτικής αδυναμίας.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν το 2015. Μετά το δημοψήφισμα, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα είχε βρεθεί πολιτικά στριμωγμένη και χρειαζόταν τη συναίνεση των άλλων κομμάτων για να περάσει μια δύσκολη συμφωνία με τους δανειστές. Τότε συγκλήθηκε το Συμβούλιο για να υπάρξει ένα ελάχιστο πολιτικό δίχτυ ασφαλείας.

Δεν είναι αυτή η περίπτωση σήμερα.

Η κυβέρνηση μπορεί –και οφείλει– να ενημερώνει τους πολιτικούς αρχηγούς για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις για τη χώρα. Αυτό είναι θεσμικό και αυτονόητο. Μπορεί να γίνει όμως με κατ’ ιδίαν ενημέρωση, όπως συμβαίνει σε όλες τις σοβαρές δημοκρατίες.

Όλα τα υπόλοιπα περί «εθνικής γραμμής» θυμίζουν περισσότερο πολιτική σκηνοθεσία παρά ουσία.

Γιατί η εξωτερική πολιτική δεν χαράσσεται σε στρογγυλά τραπέζια με κάμερες και δελτία Τύπου. Χαράσσεται από την εκλεγμένη κυβέρνηση, η οποία έχει την ευθύνη –και την εντολή– να αποφασίζει.

Τα υπόλοιπα είναι για τα πρωτοσέλιδα. Και για να δείχνει η αντιπολίτευση ότι βρίσκεται στο κάδρο της κρίσης, ακόμη κι όταν δεν κρατά την κάμερα.

Διπλωματία με αιχμές: Ο Γεραπετρίτης σηκώνει το γάντι στον Σαμαρά

Δεν είναι συνηθισμένο για έναν υπουργό Εξωτερικών να απαντά με τόσο καθαρές αιχμές σε έναν πρώην πρωθυπουργό. Κι όμως, ο Γιώργος Γεραπετρίτης άφησε να φανεί ότι η ενόχληση στο Μέγαρο Μαξίμου για τις παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά έχει πλέον ξεπεράσει το όριο της διακριτικής ανοχής.

Στη συνέντευξή του, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας δεν αρκέστηκε σε μια τυπική διαφοροποίηση. Επέλεξε να μιλήσει για «στρέβλωση της αλήθειας», φράση που στο πολιτικό λεξιλόγιο μεταφράζεται σχεδόν πάντα σε ευθεία αμφισβήτηση των επιχειρημάτων του συνομιλητή.

Η αφορμή ήταν διπλή: τα ελληνοτουρκικά και η συμφωνία με την Chevron.
Ο Γεραπετρίτης έσπευσε να κλείσει τη συζήτηση περί αμερικανικής διαμεσολάβησης λέγοντας πως ουδέποτε τέθηκε τέτοιο θέμα, ενώ υπερασπίστηκε τη στρατηγική του διαλόγου με την Άγκυρα χωρίς τρίτους. Με άλλα λόγια, επιχείρησε να αποδομήσει την εικόνα ότι η Αθήνα κινείται σε «γκρίζες» διαπραγματεύσεις.

Το πιο αιχμηρό σημείο όμως αφορούσε τη συμφωνία με τη Chevron.
Εκεί ο υπουργός Εξωτερικών πέρασε από την άμυνα στην επίθεση. «Με συμφωνίες με ιδιωτικές εταιρείες δεν απεμπολούνται κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτό το καταλαβαίνει και ένα παιδί», είπε, για να προσθέσει ότι πριν κάποιος υψώσει τους τόνους καλό είναι να κοιτάζει τι έχει συμβεί στο παρελθόν.

Η φράση δεν πέρασε απαρατήρητη στο πολιτικό παρασκήνιο. Διότι πολλοί τη διάβασαν ως έμμεση υπενθύμιση της περιόδου διακυβέρνησης Σαμαρά και των επιλογών εκείνης της εποχής.

Στην πραγματικότητα, πίσω από τις λέξεις κρύβεται κάτι βαθύτερο:
μια σιωπηλή αλλά διαρκώς οξυνόμενη διαφωνία στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας για τη γραμμή στα εθνικά.

Και όσο η ένταση στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο μεγαλώνει, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να κρατηθεί αυτή η αντιπαράθεση πίσω από τις κλειστές πόρτες της διπλωματίας.

• Γιώργος Γεραπετρίτης
• συμβούλιο πολιτικών αρχηγών