Τουρκικά ΜΜΕ: Γιατί έβγαλε η Άγκυρα το Oruc Reis – Οι τέσσερις λόγοι – Η προπαγάνδα και τα fake news της Άγκυρας

Να ανοίξει την ατζέντα των διερευνητικών επαφών και να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος της Αθήνας επιδιώκει η Άγκυρα με την αποστολή του Oruc Reis στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, νοτίως του Καστελορίζου. Στην εκτίμηση αυτή συγκλίνουν τόσο έλληνες διεθνολόγοι, όσο και τουρκικά ΜΜΕ. Την ίδια στιγμή, σε διπλωματικό διέξοδο φαίνεται πως βρίσκεται ο Ερντογάν και αυτό φαίνεται από μία κίνηση πανικού στην οποία προχώρησε.

Οι τέσσερις λόγοι που βγήκε το Oruc Reis

Το τηλεοπτικό δίκτυο CNNTurk -επικαλούμενο τουρκικές διπλωματικές πηγές- παραθέτει τέσσερις λόγους για την επιστροφή του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο.

• Οι εν λόγω πηγές υποστηρίζουν ότι πρώτον, δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη η επιστροφή του Oruc Reis στην περιοχή, καθώς τούρκοι αξιωματούχοι είχαν δηλώσει πολλές φορές ότι μόλις τελείωνε η συντήρηση το ερευνητικό σκάφος θα επέστρεφε. Κατά τις ίδιες τουρκικές πηγές, η Ελλάδα δεν αξιοποίησε σωστά αυτή την περίοδο.
• Δεύτερον, η Ελλάδα -όπως υποστηρίζουν- δεν εγκατέλειψε τις μαξιμαλιστικές της αξιώσεις. Σύμφωνα με την Αγκυρα, ενώ η ΕΕ και οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι απορρίπτουν τον Χάρτη της Σεβίλλης, από την Ελλάδα δεν υπήρξε επίσημη δήλωση ότι δεν αναγνωρίζεται.
• Τρίτον, η Σύνοδος της ΕΕ για την Τουρκία ήταν «μία απογοήτευση» για τον Ερντογάν με στελέχη του καθεστώτος να προειδοποιούν εξαρχής  ότι τα αποτελέσματα της Συνόδου μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τον διάλογο.
• Τέταρτον, οι διπλωματικές πηγές που επικαλείται το CNNTurk επιμένουν να υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα δεν βρήκε πλήρη ανταπόκριση στις εκκλήσεις της για ειλικρινή διάλογο.

Η προπαγάνδα και τα fake news της Άγκυρας

Την ίδια στιγμή, σε διπλωματικό διέξοδο φαίνεται πως βρίσκεται ο Ερντογάν και αυτό φαίνεται από μία κίνηση πανικού στην οποία προχώρησε. Η Τουρκία φαινεται πως έχει ξεμείνει από διπλωματικές κινήσεις και επιδίδεται σε fake news και προπαγάνδες. Χαρακτηριστικό είναι ένα non parer που έδωσε στη δημοσιότητα η «Καθημερινή».

Στο non paper έξι σημείων η Τουρκία, διακινεί έγγραφο υπό τον τίτλο «Κινήσεις Κλιμάκωσης από την Αθήνα στην Αν. Μεσόγειο και το Αιγαίο από τις 12 Σεπτεμβρίου».

Ειδικότερα, το τουρκικό ΥΠΕΞ επικαλείται:

1. Τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις Ελλάδας – ΗΠΑ μεταξύ 14 και 18 Σεπτεμβρίου στη Θράκη όπου ζει η «τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα».
2. Την NAVTEX που εξέδωσε στις 15 Σεπτεμβρίου η Ελλάδα για στρατιωτικές ασκήσεις στη Χίο «η οποία τελεί υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης» και στις ανάλογες ασκήσεις στη Λήμνο που «επίσης τελεί υπό το ίδιο καθεστώς».
3. Το τουρκικό ΥΠΕΞ εγκαλεί ακόμη την Ελλάδα για εναέριες ασκήσεις σε Χίο, Κω και Ρόδο και στην εκδοθείσα NOTAM μεταξύ 27ης και 2ας Οκτωβρίου που «επίσης επηρέασε την ελευθερία της αεροπλοΐας».
4. Η Άγκυρα διαμαρτύρεται επίσης για τις χρονικά παρατεταμένες και γεωγραφικά εκτεταμένες NAVTEX που εκδίδει η Ελλάδα στο Αιγαίο, παραθέτοντας «παραδείγματα».
5. Επίσης το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει ότι πέραν των παραβιάσεων των «αποστρατιωτικοποιημένων» ζωνών, η Ελλάδα παραβιάζει και το διμερές moratorium του 1988 ορίζοντας δύο ξεχωριστές ασκήσεις για την 29η Οκτωβρίου που είναι η Εθνική Εορτή της Τουρκίας, κάτι που προκάλεσε όπως αναφέρουν την αντίστοιχη απάντηση της Αγκυρας για την 28η Οκτωβρίου.
6. Τέλος το τουρκικό ΥΠΕΞ κατηγορεί την Ελλάδα και για την πρόσφατη NOTAM μεταξύ 13 και 18 Οκτωβρίου επειδή καλύπτει την περιοχή δραστηριοτήτων του Ορούτς Ρέις, ενώ διαμαρτύρεται και για τις πληροφορίες που θέλουν την Ελλάδα να προμηθεύεται UAV από το Ισραήλ για χρήση στην περιοχή.

Πού το πάει ο Ερντογάν

Πώς από εκεί που φαινόταν η διπλωματική οδός και οι διαβουλεύσεις [σύμφωνα με τον Ν. Δένδια, ο Μ. Τσαβούσογλου είχε δεσμευθεί η Τουρκία να ανακοινώσει ημερομηνία επανέναρξης διερευνητικών επαφών], επιστρέψαμε στη διπλωματία των κανονιοφόρων;

Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου Κωνσταντίνος Υφαντής, μιλώντας στον Alpha 98,9 και την εκπομπή «Χωρίς μάσκα», με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο και τον Γιώργο Σμυρνή επιχείρησε να σταχυολογήσει τα σενάρια για την εν λόγω απόφαση του Ερντογάν.

1. Ο Ερντογάν επιχειρεί να τορπιλίσει τις διερευνητικές επαφές γιατί αυτές δεν έχουν την ατζέντα που θέλει. «Θα προτιμούσε ενδεχομένως να πιεστεί η Ευρώπη και η Αθήνα να πάνε στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με ένα τελείως άλλο πλαίσιο. Όχι διερευνητικές, που επιτρέπουν στους Έλληνες να κερδίζουν χρόνο και να καθυστερούν και να κάνουμε 60 γύρους, αλλά να πάμε σε μία διαπραγμάτευση σευψηλότερο πολιτικό επίπεδο, όπου όλα τα ζητήματα θα μπουν στο τραπέζι», είπε χαρακτηριστικά ο καθηγητής. Η εν λόγω εκτίμηση ενισχύεται από το γεγονός ότι ο Ερντογάν φέρεται να ζήτησε κατά τη συνομιλία που είχε με τον Σαρλ Μισέλ «ισχυρά βήματα προς την σύγκληση μιας διεθνούς διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο». Πρόκειται για μια πρόταση που έχει διατυπώσει ο ίδιος ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που βλέπει με καλό μάτι η Άγκυρα και που έχει ενσωματωθεί στα συμπεράσματα της τελευταίας Συνόδου Κορυφής.
   Όπως εξήγησε δε ο κ. Υφαντής: «Μια πολυμερής μεγάλης διάσκεψη που θα επέτρεπε στην Άγκυρα να κάνει παζάρια με πολλούς και να απομονώσει και την Ελλάδα και τη Λευκωσία, θα ήταν η προτίμηση του Ερντογάν. Θα ήταν μια διαπραγμάτευση χωρίς δέσμευση να πάμε στη Χάγη»
2. Εκνευρισμός στην Άγκυρα λόγω διπλωματικής απομόνωσης, αλλά και γιατί η Ελλάδα κέρδισε χρόνο. Ακόμη ένα ενδεχόμενο που μπορεί να κρύβεται πίσω από την εν λόγω απόφαση για έξοδο του Oruc Reis, είναι ο εκνευρισμός που προκαλείται στην Άγκυρα μετά τη διπλωματική απομόνωση στην οποία οδηγήθηκε λόγω των μονομερών της ενεργειών. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη επίσκεψη του Μάικ Πομπέο στην Σούδα και οι δηλώσεις στήριξης του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας. Επιπρόσθετα, όπως εξήγησε ο κ. Υφαντής, η Άγκυρα δεν είναι διόλου ευχαριστημένη με το πως μπήκε στον πάγο η προηγούμενη κρίση. «Επειδή η Άγκυρα δεν είναι καθόλου ευχαριστημενη από το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα στην προηγούμενη αντιπαράθεση, πριν από την αποκλιμάκωση και τη συμφωνία να ξαναπάμε σε διερευνητικές επαφές, φαίνεται να διαμορφώνεται μια πλειοψηφία γύρω από τον Ερντογάν, που αξιολογεί ότι το πλαίσιο των διερευνητικών δεν έχει να δώσει τίποτα στην Τουρκία. Η Τουρκία “υποχώρησε” χωρίς να πάρει απολύτως τίποτα, ούτε από την Ελλάδα ούτε από την Ευρώπη. Η Ελλάδα κερδίζει χρόνο και προετοιμάζεται καλύτερα και αυτό είναι ένα σενάριο που δεν μπορεί να το επιτρέψει η Άγκυρα», επισήμανε.
3. Το πολύ κακό σενάριο, η στρατιωτική εμπλοκή. Ο Ερντογάν ενδέχεται να εκτιμά πως θα πετύχει διαπραγμάτευση με καλύτερες θέσεις με τη βία. «Είτε να το πετύχει με την απειλή κάποιου επεισοδίου είτε να το πετύχει μετά από ένα επεισόδιο, το οποίο εκτιμά ότι θα φέρει περισσότερες απώλειες, για διάφορους λόγους», εξήγησε ο κ. Υφαντής.

Τις εκτιμήσεις του κ. Υφαντή επιβεβαιώνει και η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, η οποία επί της ουσίας θέτει εκ νέου το πλαίσιο διεκδικήσεων της Άγκυρας. «Αυτές οι δραστηριότητες, οι οποίες θα διαρκέσουν έως τις 22 Οκτωβρίου 2020 βρίσκονται εντελώς εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, 15 χιλιόμετρα από το πλησιέστερο πεδίο της Τουρκίας και η ηπειρωτική Ελλάδα είναι 425 χιλιόμετρα μακριά». Ουσιαστικά η εν λόγω τοποθέτηση είναι και η πάγια θέση της Άγκυρας ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ. Και η έξοδος του Oruc Reis σηματοδοτεί αποσκοπεί να παγιώσει και αυτή τη θέση της Τουρκίας.

Επίσης η ανακοίνωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ υποκρύπτει και το αίτημα περί της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου. «Η προσδοκία μας από την Ελλάδα είναι ότι θα αποσύρει τους μαξιμαλιστικούς ισχυρισμούς της που είναι αντίθετοι με το διεθνές δίκαιο, θα θέσει τέρμα στις ασκήσεις και τις στρατιωτικές δραστηριότητες που αυξάνουν την ένταση στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο και θα μπει σε ειλικρινή διάλογο μαζί μας, και συγκεκριμένα σε διερευνητικές συνομιλίες», σημειώνει χαρακτηριστικά το τουρκικό ΥΠΕΞ.

• Oruc Reis
• Ανατολική Μεσόγειος
• υφαλοκρηπίδα