Τουρκικές προκλήσεις – Oruc Reis: Στο τραπέζι από Μητσοτάκη και το εμπάργκο όπλων – Γεμίζει το «οπλοστάσιο» της Ελλάδας

Με την Τουρκία η οποία επιδίδεται διαρκώς σε νέες προκλήσεις – αποκορύφωμα η έξοδος του Oruc Reis στην ελληνική υφαλοκρηπίδα- καθίσταται πλέον σαφές, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει χάσει κάθε ικμάδα αξιοπιστίας στα μάτια των Ευρωπαίων, και όχι μόνο: Ο «Σουλτάνος» μπαίνει σε νέες περιπέτειες καθώς έκανε πράξη την απειλή του, ενεργοποίησε το ρωσικό σύστημα S-400 προκαλώντας τη μήνη των Αμερικανών.

Στο τραπέζι από Μητσοτάκη και το εμπάργκο όπλων

Και αυτό ακριβώς το κλίμα έλλειψης εμπιστοσύνης και εκνευρισμού απέναντι στον Ερντογάν επιχείρησε να εκμεταλλευτεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη χθεσινή συζήτηση για την Τουρκία στη Σύνοδο Κορυφής έθεσε επί τάπητος το ενδεχόμενο επιβολής εμπάργκο όπλων: «Έθεσα ένα ακόμα ζήτημα στους Ευρωπαίους ομολόγους μου. Υπενθύμισα ότι σε προηγούμενες αποφάσεις Ευρωπαϊκών Συμβουλίων σχετικά με την τουρκική προκλητικότητα στη Συρία είχαν υπάρξει αποφάσεις όχι όλων των κρατών μελών αλλά κάποιων στις οποίες έκαναν μνεία τα συμπεράσματα σχετικά με εμπάργκο πώλησης όπλων προς την Τουρκία. Το υπενθύμισα αυτό διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η καλύτερη έκφραση αλληλεγγύης απέναντι σε δύο κράτη τα οποία δοκιμάζονται τέτοιες απειλές θα ήταν μία πρωτοβουλία ευρωπαϊκή ή ενδεχομένως πρωτοβουλία σε επίπεδο κρατών μελών της Ευρώπης που να μην επιτρέπουν την πώληση όπλων στην Τουρκία, όπλων που ενδεχομένως να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να απειλήσουν κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα κρατών μελών», σημείωσε.

Πρόκειται για μια πρόταση – αιχμή κατά βάση κατά της Γερμανίας, γιατί είναι γνωστό ότι οι Τούρκοι έχουν παραγγείλει και αναμένουν από το Βερολίνο την παράδοση υποβρυχίων, τα οποία ενδεχομένως και θα άλλαζαν το συσχετισμό δυνάμεων στο Αιγαίο και την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου σε βάρος της χώρας μας. Ο πρωθυπουργός με αυτή την πρόταση επιχειρεί να διευρύνει το «οπλοστάσιο» των κυρώσεων κατά της Άγκυρας και κατά πληροφορίες, η εν λόγω τοποθέτηση φέρεται να έτυχε ευνοϊκής αποδοχής από τα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Όπως μετέδωσε δε ο ΣΚΑΪ, το εμπάργκο θα εξεταστεί το επόμενο διάστημα μαζί με τα υπόλοιπα μέτρα που έχει υιοθετήσει η ΕΕ, όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της 1ης και 2ας Οκτωβρίου και μάλιστα δίνοντας προθεσμία τριών εβδομάδων προς την Άγκυρα να αλλάξει τη στάση και τη συμπεριφορά της. Κι αυτό γιατί έχει ήδη προσδιοριστεί η έκτακτη Σύνοδος του Βερολίνου τον Νοέμβριο. Άρα μέχρι τότε η ΕΕ θα παρακολουθεί στενά την Τουρκία, πώς θα συμπεριφέρεται και αναλόγως θα κινηθεί. 

Σκληρή τοποθέτηση και στα συμπεράσματα

Πέραν όμως της πρότασης για το εμπάργκο όπλων, δήλωση καταδίκης των ενεργειών της Άγκυρας περιελήφθη και στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής, και αυτό παρά το γεγονός ότι το θέμα των τουρκικών προκλήσεων δεν ήταν στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Στο κείμενο συμπερασμάτων, η ΕΕ  καλεί την Τουρκία να εργαστεί για τη μείωση των εντάσεων με συνέπεια και συστηματικά και υπογραμμίζεται ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα.

«To Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναβεβαιώνει τα συμπεράσματα της 2ας Οκτωβρίου 2020 και εκφράζει έντονη αποδοκιμασία για τις νέες μονομερείς και προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων ερευνητικών δραστηριοτήτων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Τουρκία να σεβαστεί τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τονίζει τη σημασία του καθεστώτος των Βαρωσίων, και επαναλαμβάνει την πλήρη αλληλεγγύη του προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Τουρκία να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες και να εργαστεί για τη μείωση των εντάσεων κατα τρόπο συνεπή και συστηματικό. Θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα, προκειμένου να υπάρξει συνέχεια στα συμπεράσματα του της 2ας Οκτωβρίου 2020», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Δεν ιδρώνει το αυτί των Τούρκων

Παρά τις δηλώσεις καταδίκης, οι Τούρκοι δεν φάνηκαν να πτοούνται, και το υπουργείο Εξωτερικών τους σχολίασε με προκλητικό τρόπο τις αποφάσεις της Συνόδου. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Χαμί Ακσόι, «δε μας προκαλεί εντύπωση πως η Ε.Ε που είναι προκατειλημμένη και αγνοεί τις θέσεις της χώρας μας, χαρακτηρίζει πρόκληση την αποφασιστικότητα μας να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα μας και αυτά των Τουρκοκυπρίων. Η Ε.Ε. αντί να προωθεί τον διάλογο, τη συμφιλίωση και μια άνευ όρων θετική ατζέντα, συνεχίζει την ρητορική των κυρώσεων κι αυτό δείχνει πόσο μακριά βρίσκεται από την ειλικρίνεια και την εποικοδομητική στάση».

Τέλος σημείωσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να σταματήσει να παραδίδεται δίχως όρους «στις παράλογες και κακομαθημένες απαιτήσεις της Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής πλευράς» απειλώντας ότι δε θα περάσει η χρήση απειλητικής γλώσσας κατά της Τουρκίας. «Περιμένουμε από την Ε.Ε αντί των απειλών εναντίον μας, να φέρει προτάσεις αντικειμενικές που να εξυπηρετούν τα κοινά μας συμφέροντα», κατέληξε.

Ως πιο… χειροπιαστή αντίδραση στη διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας θα μπορούσε να εκληφθεί και η έκδοση τριών νέων προκλητικών NAVTEX σε ανατολική Μεσόγειο και νότια του Έβρου. Πρόκειται για άσκηση στις 22-23 Οκτωβρίου στη Μεσόγειο, άσκηση στις 19-21 Οκτωβρίου στο Αιγαίο και άσκηση στις 19-20 Οκτωβρίου, επίσης στο Αιγαίο.

Οι S-400 και η αμερικανική οργή

Μέσα σε όλα αυτά και ενώ βρισκόταν η Σύνοδος Κορυφής, η Τουρκία είχε υλοποιήσει και μια ακόμη απειλή της: Κατέστησε επιχειρησιακούς τους ρωσικούς πυραύλους S-400, προχωρώντας σε δοκιμές στη Σινώπη και ενώ είχε εκδώσει σχετικές NOTAM και NAVTEX.

Η εν λόγω εξέλιξη προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, τέταρτο «χτύπημα» μέσα σε μια εβδομάδα. Είχε προηγηθεί η καταδίκη της παράνομης NAVTEX στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, η καταδίκη του ανοίγματος των Βαρωσίων και η δήλωση στήριξης του Μάικ Πομπέο στους Αρμένιους που μάχονται κόντρα τους Αζέρους [που υποστηρίζονται από τους Τούρκους] στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ λοιπόν, σε ανακοίνωσή του ανέφερε πως εάν επιβεβαιωθούν αυτές οι αναφορές, η Άγκυρα θα πρέπει να υποστεί τις συνέπειες για τη σχέση ασφάλειας μεταξύ των δύο χωρών, καθώς μια τέτοια κίνηση είναι ασυμβίβαστη με τις υποχρεώσεις της ως σύμμάχου στο ΝΑΤΟ.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ:

«Γνωρίζουμε αυτές τις αναφορές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χουν εκφράσει στην κυβέρνηση της Τουρκίας, σε ανώτατο επίπεδο, ότι η απόκτηση ρωσικών στρατιωτικών συστημάτων όπως οι S-400 είναι μη αποδεκτή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ξεκάθαρες στις προσδοκίες μας ότι οι S-400 δεν θα πρέπει να ενεργοποιηθούν. Ήμασταν επίσης ξεκάθαροι για τις πιθανές σοβαρές επιπτώσεις για τη σχέση ασφαλείας μας εάν η Τουρκία ενεργοποιήσει το σύστημα.

Εάν επιβεβαιωθεί, θα καταδικάσουμε με τον αυστηρότερο τρόπο την πυραυλική δομική με S-400 ως ασυμβίβαστη με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας ως συμμάχου στο ΝΑΤΟ και στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών».

• Oruc Reis
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν