Τουρκικές τορπίλες «βυθίζουν» τον διάλογο: Νέα προκλητική NAVTEX στην κυπριακή ΑΟΖ – Διεθνής ανησυχία από τη στάση της Άγκυρας – Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι διερευνητικές

Μετά από ένα προσχηματικό διάλλειμα λίγων μόνο ημερών η Τουρκία όχι μόνο επιστρέφει στις προκλήσεις της, αλλά και τις αναβαθμίζει σε τέτοιο επίπεδο που προκαλεί την οργή των διεθνών δρώντων. Μπορεί τις τελευταίες ημέρες να έδινε σήματα αποκλιμάκωσης και στο κυπριακό μέτωπο, με την απόσυρση του Yavuz από την ΑΟΖ της μεγαλονήσου [πιθανότατα έπειτα από συνεννόηση με το Βερολίνο], ωστόσο αυτή η στάση δεν κράτησε για πολύ. Αρχικά η Τουρκία προχώρησε στο παράνομο άνοιγμα τμήματος της παραλίας των Βαρωσίων στην Κύπρο, ενώ κορύφωσε η Τουρκία την επιθετικότητά της εκδίδοντας νέα NAVTEX για έρευνες του Barbaros στην κυπριακή ΑΟΖ, με το πλοίο να αλλάζει πορεία και να κατευθύνεται προς τις συντεταγμένες που ορίστηκαν.

Όλα αυτά φυσικά επηρεάζουν και την κατάσταση στα ελληνοτουρκικά, καθώς η Αθήνα αναμένει από την Άγκυρα να ορίσει την ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών επαφών, ωστόσο παρακολουθεί με ανησυχία τις κινήσεις της Άγκυρας στην περιοχή. Όπως επίσης με ανησυχία παρακολουθούν τις προκλήσεις και οι υπόλοιποι δρώντες.

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οι διερευνητικές

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15-16 Οκτωβρίου θα ξεκινήσουν οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας και Τουρκίας, είπε ο Στέλιος Πέτσας.

Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι θα είναι ευχής έργο να αρχίσουν οι διερευνητικές.

Σε ό,τι αφορά τις προκλήσεις της Τουρκίας στην Κύπρο και ειδικότερα στις κινήσεις της στην Αμμόχωστο, ο Στέλιος Πέτσας σημείωσε ότι ο Ερντογάν παραβιάζει το σημείο 18 των συμπερασμάτων της τελευταίας Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Άρα εδώ θα βρει απέναντί του, όχι την Κύπρο, όχι την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη», υπογράμμισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, σημειώνοντας ότι είναι σαν να κοροϊδεύει η Τουρκία όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Navtex – πρόκληση

Με μια ακόμη «τορπίλη» στον επιχειρούμενο διάλογο, νωρίς το βράδυ της Παρασκευής, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για το Barbaros. Η νέα NAVTEX λήγει στις 20 Νοεμβρίου, και δεσμεύει περιοχή της κυπριακής ΑΟΖ για έρευνες. Λίγη ώρα νωρίτερα, είχε γίνει γνωστό πως το ερευνητικό πλοίο επανερχόταν με πορεία εντός της κυπριακής ΑΟΖ και βρισκόταν δυτικά της πόλης Χρυσοχούς με νοτιοδυτική κατεύθυνση.

Η πρόκληση με τα Βαρώσια

Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που οι  Τουρκοκύπριοι απολαμβάνουν την παραλία των Βαρωσίων με κολύμπι και ηλιοθεραπεία, μετά το παράνομο άνοιγμα του παραλιακού μετώπου, στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου που σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ θα πρέπει να επιστραφεί στους μόνιμους κατοίκους της, με την επίλυση του κυπριακού.

Παρότι πρόκειται για εμφανές προεκλογικό δώρο στον εκλεκτό του Ερντογάν Ερσίν Τατάρ ενόψει των εκλογών στα κατεχόμενα την ερχόμενη Κυριακή, δεν παύει να είναι μια εξόχως προκλητική ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και σίγουρα θα προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις. Παρότι η «φιέστα» για το άνοιγμα δεν πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη όπως είχε προγραμματιστεί, ωστόσο ο Τατάρ βρέθηκε στο σημείο, όπως επίσης και στελέχη του κόμματός του.

Υπονομεύει τον διάλογο πριν καν αρχίσει

Επί της ουσίας η Τουρκία μετά το παιχνίδι των καθυστερήσεων με την ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών επαφών, συνεχίζει τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο σε τρία επίπεδα: Κλιμακώνει σε Κύπρο, επιμένει για Αιγαίο και Καστελόριζο. Ξανανεβάζει τους τόνους της αδιαλλαξίας σε επίπεδο ρητορικής και ουσιαστικά επιβουλεύεται το Αιγαίο και το Καστελόριζο και μάλιστα όλα αυτά δια στόματος Ερντογάν και Τσαβούσογλου.

Ενώ, η επάνοδος της τουρκικής ηγεσίας στην εμπρηστική ρητορική συνοδεύεται με άκρως επιθετικές ενέργειες σε καθαρά επιχειρησιακό επίπεδο όπως η έκδοση Navtex για ασκήσεις με πραγματικά πυρά ανάμεσα σε Ρόδο και Καστελόριζο ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου.

Στη συνάντηση με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας στη Μπρατισλάβα οι δύο άνδρες αναφέρθηκαν στην ανάγκη να οριστεί μία ημερομηνία για την έναρξη του νέου γύρου διερευνητικών επαφών μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας. Ωστόσο, δεν υπήρξε καμία ανακοίνωση για συγκεκριμένη ημερομηνία. 

Από την Πρίστινα ο Νίκος Δένδιας αποκάλυψε πως «η τουρκική πλευρά, ο κ. Τσαβούσογλου, δεσμεύθηκε να προτείνει συγκεκριμένη ημερομηνία. Όπως ξέρετε, η επόμενη συνάντηση πρόκειται να γίνει στην Τουρκία. Έτσι είναι η σειρά, η τελευταία είχε γίνει το 2016 στην Αθήνα, οπότε η Τουρκία που πρόκειται να φιλοξενήσει την επόμενη συνάντηση πρέπει να προτείνει και τη σχετική ημερομηνία. Αναμένουμε από την τουρκική πλευρά».

Ουσιαστικά δηλαδή επειδή είναι σειρά της Τουρκίας να φιλοξενήσει τις επαφές θα είναι και αυτή που θα αποφασίσει την ημερομηνία. Το μπαλάκι εν ολίγοις βρίσκεται στην Τουρκική πλευρά που δεν δείχνει διάθεση να ρίξει τους τόνους.

Διεθνής ανησυχία

Πάντως, είναι διάχυτη η ανησυχία στους διεθνείς δρώντες για τη στάση της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, έστειλε κατά τη διάρκεια ραδιοφωνικής εκπομπής σαφή μηνύματα στην ηγεσία της γείτονος, αρχικά για τις διπλωματικές της ενέργειες καθώς επίσης και για τους S-400.

Ο εκφοβισμός και η στρατιωτική δραστηριότητα δεν αποτελούν τρόπους επίλυσης διεμήνυσε στην Άγκυρα ο Πομπέο, ενώ χαρακτήρισε ως ατυχή την επιλογή της Τουρκίας να προμηθευτεί το αντιαεροπορικό ρωσικό σύστημα των S-400. Ερωτηθείς δε για τους λόγους της πρόσφατης επίσκεψής του στην Ελλάδα και ιδιαίτερα τη Σούδα, επισήμανε ότι μέσω αυτής στόχευε να διασφαλίσει ότι οι δύο «εταίροι του ΝΑΤΟ στην περιοχή», θα βρούν έναν ειρηνικό τρόπο να επιλύσουν τις διαμάχες. 

«Η Τουρκία πρέπει να είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Πήγα στην περιοχή για να διασφαλίσω ότι οι εταίροι του ΝΑΤΟ στην περιοχή, στην Ανατολική Μεσόγειο, βρήκαν έναν ειρηνικό τρόπο να επιλύσουν τις διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες. Υπάρχει μια διαφωνία για τα χωρικά ύδατα. Υπάρχουν μηχανισμοί, υπάρχουν νομικοί μηχανισμοί, διεθνείς κανόνες, οι οποίοι μπορούν να τις επιλύσουν. Ο εξαναγκασμός, ο εκφοβισμός, η στρατιωτική δραστηριότητα δεν αποτελούν τρόπους επίλυσης. Ελπίζω ότι κάθε πλευρά, η οποία εμπλέκεται, θα το δει και θα επιστρέψει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, επιλύοντας τις διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επιπρόσθετα, την παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το θέμα των Βαρωσίων στην Κύπρο ζητούν οι γερουσιαστές Μπομπ Μενέντεζ και Κρις Βαν Χόλεν. Με επιστολή που έστειλαν στον Λευκό Οίκο, οι Αμερικανοί γερουσιαστές ζητούν από τον πρόεδρο να επικοινωνήσει απευθείας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προκειμένου να ζητήσει την ανάκληση της απόφασης.

Από την πλευρά του, το Βερολίνο, επιμένει να κρατάει ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας παρά τα νερά που κάνει ο Ερντογάν στην Μέρκελ. Ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας νέα περιοδεία θα πραγματοποιήσει στο τρίγωνο Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα, την επόμενη εβδομάδα σε μια προσπάθεια να κρατήσει ζωντανό το διάλογο ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα ξαναμπεί το θέμα των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας από την Κυπριακή Δημοκρατία μετά τα Βαρώσια. Μια πιθανότητα που ενισχύεται μετά τις τελευταίες εξελίξεις και με την προκλητική NAVTEX.

Μήνυμα Μητσοτάκη

Μήνυμα προς την Τουρκία πως εάν συνεχίσει τις προκλήσεις θα συζητούν οι κυρώσεις στη Σύνοδο Κορυφής έστειλε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro. Παραπέμπει στα συμπεράσματα του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όπου γίνεται επίκληση των άρθρων των Ευρωπαϊκών Συνθηκών για την επιβολή κυρώσεων καθώς και στην ξεκάθαρη αναφορά ότι τυχόν συνέχιση μονομερών και επιθετικών ενεργειών από την πλευρά της Τουρκίας θα επιφέρει συνέπειες από την πλευρά της Ευρώπης. «Δύο δρόμοι βρίσκονται μπροστά μας: Αυτός του διαλόγου και της διπλωματίας, του διαλόγου που βασίζεται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, δίχως μονομερείς ενέργειες και στο πλαίσιο του σεβασμού των κανόνων καλής γειτονίας. Η δεύτερη οδός είναι αυτή της κλιμάκωσης και της έντασης, η οποία αναπόφευκτα θα οδηγήσει στη λήψη μέτρων από την Ευρώπη σε βάρος της Τουρκίας. Η Ελλάδα έχει ήδη αποδείξει έμπρακτα ότι πιστεύει στον πρώτο δρόμο», τονίζει ο πρωθυπουργός.

• διερευνητικές επαφές
• Κύπρος
• Μάικ Πομπέο
• Τουρκία
• τουρκικές προκλήσεις