Τουρκική NAVTEX: Διπλωματικός πυρετός – Στην Αθήνα ο Μάας που δεν πάει στην Άγκυρα – Οι τελευταίες κινήσεις του Oruc Reis – Σε «κόκκινο» συναγερμό οι Ένοπλες Δυνάμεις

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θεωρεί πως είναι ανεξέλεγκτος σε όλα τα μέτωπα τις τελευταίες ημέρες. Οι ισχυρισμοί περί αποκλιμάκωσης έπεσαν με πάταγο στο κενό, και η Άγκυρα συνέχισε να προκαλεί σε όλα τα επίπεδα. Αρχικά, ήταν το άνοιγμα της παραλιακής ζώνης στα Βαρώσια της Κύπρου. Μετά, η NAVTEX για έρευνες του Barbaros στην κυπριακή ΑΟΖ και το αποκορύφωμα ήρθε το βράδυ της Κυριακής με τη νέα οδηγία προς ναυτιλωμένους για έρευνες του Oruc Reis εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μόλις επτά ναυτικά μίλα από το Καστελόριζο.

Η Άγκυρα επί της ουσίας με την κίνηση αυτή ανοίγει «τον Ασκό του Αιόλου» στην περιοχή καθώς ήδη το Oruc Reis πλέει εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να βρίσκονται σε συναγερμό και να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς την πορεία του τουρκικού ερευνητικού.

Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν τον εκνευρισμό όλων των διεθνών δρώντων, κυρίως της Γερμανίας- που επιχείρησε να παίξει το ρόλο του διαμεσολαβητή- και της ΕΕ που βλέπει πως πλέον η Τουρκία έχει αυτονομηθεί και έχει μετατρέψει σε κανονικότητα τις μονομερείς ενέργειες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χάικο Μάας επισκέπτεται Λευκωσία και Αθήνα για να έχει επαφές, ενώ σε μια κίνηση – μήνυμα δυσαρέσκειας προς την Τουρκία, τελικά δεν πρόκειται να επισκεφτεί την Άγκυρα, όπως αρχικά είχε προγραμματιστεί.

Συναγερμός στις Ένοπλες Δυνάμεις

Η Τουρκία ουσιαστικά τορπιλίζει και τινάζει στον αέρα την έναρξη των διερευνητικών και επαναφέρει την εικόνα κρίσης του καλοκαιριού. Και αυτό γιατί, βάσει της παράνομης NAVTEX, το Oruc Reis θα φτάσει  Ελληνική υφαλοκρηπίδα αλλά μόλις μια ανάσα από τα Ελληνικά χωρικά ύδατα. Προς ώρας, το ερευνητικό μετά τις 17:00 εισήλθε εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ενώ ήδη πολεμικά πλοία του τουρκικού ναυτικού αναπτύχθηκαν στην περιοχή προκειμένου να συγκροτήσουν την αρμάδα προστασίας του ερευνητικού.

Στο Ελληνικό Επιτελείο έχει σημάνει συναγερμός με τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, να έχει πραγματοποιήσει συσκέψεις τους Αρχηγούς των κλάδων ώστε να σχεδιαστούν οι Ελληνικές αντιδράσεις,να εξεταστούν τα σχέδια επιφυλακής και να αυξηθεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα σε Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία και Στρατό Ξηράς. Ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και ετοιμότητα αντίδρασης αποτελούν τον γνώμονα πάνω στον οποίο θα κινηθούν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ήδη πάντως πολλές ώρες πριν από την έκδοση της Τουρκικής navtex η Αθήνα και το ΓΕΕΘΑ διέθεταν πληροφορίες για την νέα κλιμάκωση που σχεδίαζε η Άγκυρα.

Διπλωματικός πυρετός και γερμανική δυσαρέσκεια

Σε διπλωματικό επίπεδο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ήδη ξεκίνησε μαραθώνιο επαφών. Το πρώτο τηλεφώνημα του πρωθυπουργού ήταν με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Θα ακολουθήσουν επαφές με τον Εμανουέλ Μακρόν και την Άνγκελα Μέρκελ. 

Η σημαντικότερη εξέλιξη όμως είναι το μήνυμα δυσαρέσκειας που έστειλε το Βερολίνο στην Άγκυρα, δια της ακύρωσης της επίσκεψης του Χάικο Μάας στην Τουρκία. Ο Μάας θα βρεθεί την Τρίτη στην Κύπρο και στη συνέχεια στην Ελλάδα, όπου στις 19:00 θα έχει συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η δυσαρέσκεια της γερμανικής κυβέρνησης μετά τον τουρκικό αιφνιδιασμό είναι διάχυτη: ο Ερντογάν επί της ουσίας «άδειασε» την Άνγκελα Μέρκελ, που το τελευταίο διάστημα επιχείρησε να παίξει το ρόλο της έντιμης διαμεσολαβήτριας στην ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Έδωσε δε «μάχες» στη Σύνοδο Κορυφής για να μην περάσει η γραμμή για κυρώσεις στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής.  Μετά από την αποδοκιμασία του ανοίγματος της περίκλειστης πόλης των Βαρωσίων για επισκέπτες την περασμένη εβδομάδα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ επέκρινε τη νέα επιχείρηση του τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Oruc Reis» στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου. Η πραγματοποίηση ερευνητικών ενεργειών «σε αυτή την αμφιλεγόμενη θαλάσσια περιοχή, θα ήταν ένα λυπηρό και από τη δική μας σκοπιά μια μη συνετό βήμα», δήλωσε.

«Θα πήγαινε πίσω τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση στην ανατολική Μεσόγειο και οπωσδήποτε δεν θα ήταν ωφέλιμη για την ανάπτυξη των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας όπως τις εξέτασε την προπερασμένη εβδομάδα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.»

«Ακούσαμε από τον Έλληνα και τον Κύπριο συνάδελφο για τα τελευταία γεγονότα» ανέφερε ο Ζοζέπ Μπορέλ από την πλευρά του μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και υπογράμμισε ότι «το άνοιγμα των Βαρωσίων υπονομεύει την κοινή εμπιστοσύνη». Παράλληλα, σημείωσε ότι «η Τουρκία δεν πρέπει να έχει αρνητική συμπεριφορά» η οποία δεν οδηγεί σε αποκλιμάκωση.

«Είναι θέμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να εκτιμήσει την κατάσταση. Είχαμε πει ότι οι ηγέτες θα ξαναέβλεπαν το θέμα της Τουρκίας το Δεκέμβριο, με την ελπίδα ότι η Τουρκία θα σταματούσε να “παίζει” με τη διαδικασία. Ωστόσο, δεν είναι αυτή η περίπτωση, οπότε το θέμα της Τουρκίας θα συζητηθεί στην ερχόμενη Σύνοδο Κορυφής», είπε.

Κάλεσμα στην Τουρκία να αποφύγει κάθε περαιτέρω προκλητική ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο απηύθυνε το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας, εκφράζοντας την ανησυχία του. «Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την τουρκική ανακοίνωση περί νέας εξόρμησης του σεισμογραφικού σκάφους Oruc Reis στα ανοιχτά του Καστελόριζου και της Ρόδου» ανέφερε η εκπρόσωπος του υπουργείου, Ανιές φον ντερ Μιλ κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων.

Στο τραπέζι οι κυρώσεις

Το θέμα των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας άμεσα -χωρίς την περίοδο χάριτος που της έχει δοθεί μέχρι τον Δεκέμβριο – θα τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής της 15-16 Οκτωβρίου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές με τις οποίες συνομίλησε το Newpost.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη του στα «Νέα» και στον Γιάννη Πρετεντέρη στην ερώτηση εάν αποδίδουν οι κυρώσεις, απάντησε: «Πιστεύω στην απειλή των κυρώσεων. Αν φτάσει στο σημείο κανείς να επιβάλει κυρώσεις, τότε θα πρέπει να γνωρίζει ότι η ένταση μπορεί να συντηρηθεί για αρκετό χρονικό διάστημα. Το ενδεχόμενο επιβολής των κυρώσεων όμως σε μια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα έχει μεγάλη αξία.»

Προκλήσεων συνέχεια

Ωστόσο οι Τούρκοι επιμένουν στις προκλήσεις τους. Χαρακτηριστικά τα όσα συζήτησε ο Ερντογάν με τον Μισέλ το απόγευμα της Δευτέρας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, ο Ενρτογάν φέρεται να είπε στον Μισέλ, πως «η Ελλάδα είναι αυτή που προκαλεί». Επίσης φέρεται να διεμήνυσε πως «η Τουρκία αναμένει σαφή βήματα για τη σύγκληση της διεθνούς διάσκεψης των χωρών της ανατολικής Μεσογείου». Ο ίδιος ισχυρίστηκε πως η προσέγγιση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο γίνεται καλή τη πίστη. 

Από την πλευρά του, το τουρκικό ΥΠΕΞ  θέτει εκ νέου το πλαίσιο διεκδικήσεων της Άγκυρας. «Αυτές οι δραστηριότητες, οι οποίες θα διαρκέσουν έως τις 22 Οκτωβρίου 2020 βρίσκονται εντελώς εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, 15 χιλιόμετρα από το πλησιέστερο πεδίο της Τουρκίας και η ηπειρωτική Ελλάδα είναι 425 χιλιόμετρα μακριά». Ουσιαστικά η εν λόγω τοποθέτηση είναι και η πάγια θέση της Άγκυρας ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ. Και η έξοδος του Oruc Reis σηματοδοτεί αποσκοπεί να παγιώσει και αυτή τη θέση της Τουρκίας.

Σκληρό μήνυμα στην Τουρκία έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας : «Η Τουρκία ενεργεί ως ο υπονομευτής της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή. Ενάντια στο Διεθνές Δίκαιο, ενάντια στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».

• NAVTEX
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Τουρκία