Τουρκολιβυκή τρικυμία στην Ανατολική Μεσόγειο – Συνεχείς προκλήσεις από την Τρίπολη – ΥΠΕΞ: Δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα

Η επίσκεψη Γεραπετρίτη στην Τρίπολη δεν έφερε ήρεμα νερά στο Λιβυκό Πέλαγος. Αντιθέτως, η Λιβύη συνεχίζει τη στρατηγική συνεχούς κλιμάκωσης της αντιπαράθεσης με την Ελλάδα, αμφισβητώντας και επισήμως όχι μόνο τα όρια της ελληνικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), αλλά ακόμη και την υφαλοκρηπίδα της Κρήτης.

Η Τρίπολη άναψε νέες φωτιές, καταθέτοντας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και νέα, δεύτερη, ρηματική διακοίνωση, με την οποία τα εξωτερικά όρια υφαλοκρηπίδας της Λιβύης εκτείνονται μέχρι και την Κρήτη. Η λιβυκή κυβέρνηση επικαλείται το (παράνομο) τουρκολιβυκό μνημόνιο για να αιτιολογήσει την ενέργειά της, υποστηρίζοντας ότι είναι συμβατό με το διεθνές δίκαιο. Αντιθέτως, ισχυρίζεται ότι ασύμβατη είναι η συμφωνία για τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο προβλέπει τη διευθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης σε βάρος της Ελλάδας.

Είχε προηγηθεί η κατάθεση ρηματικής διακοίνωσης στον ΟΗΕ, με την οποία η Λιβύη αμφισβητεί τη μέση γραμμή που έχει ορίσει η Ελλάδα για την οριοθέτηση των οικοπέδων έρευνας υδρογονανθράκων, στα δυτικά και νότια της Κρήτης. Με τη διακοίνωση, η Τρίπολη κατηγορεί την Ελλάδα για «σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και καλεί τη διεθνή κοινότητα να δράσει για τη αποφυγή κλιμάκωσης στην περιοχη. Η Λιβύη βασίζει και σε αυτή την περίπτωση της αξιώσεις της στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική οριοθέτηση το παραβιάζει.

Οι ενέργειες της Λιβύης βάζουν στο στόχαστρο τη συμφωνία της Ελλάδας με τη Chevron για την έρευνα υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης.

«Το Διεθνές Δίκαιο δεν επικαθορίζεται από μονομερείς ρηματικές διακοινώσεις, ούτε από ευσεβείς πόθους τρίτων», ανάφεραν χθες πηγές του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, υπογραμμίζοντας ότι οι ενέργειες της Λιβύης «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα».

Όπως διευκρίνισαν, η Ελλάδα θα συνεχίσει να βαδίζει και ενεργεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου, αξιοποιώντας τις περιφερειακές συμμαχίες της. Οι διπλωματικές πηγές αναγνώρισαν, ωστόσο, ότι οι αξιώσεις της Τρίπολης δυσχεραίνουν την επανέναρξη συνομιλιών για οριοθέτηση Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με τη Λιβύη.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης είχε βρεθεί την Τρίτη στην Τρίπολη, όπου είχε χαρακτηρίσει «ιδιαίτερα παραγωγικές» τις επαφές του με κυβερνητικούς αξιωματούχους. Μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψής του, είχε ανακοινώσει πρόθεση και των δύο μερών για να «επανατοποθετήσουν σε τροχιά» τα μείζονα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος…

Ένταση και με τη Βεγγάζη

Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται όμως και οι σχέσεις της Ελλάδας με τον άλλο πόλο εξουσίας στη Λιβύη, εκείνον της κυβέρνησης της Βεγγάζης και του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ. Ο άλλοτε σύμμαχος της Ελλάδας στην περιοχή δείχνει να έχει υποκύψει στο φλερτ της Άγκυρας και του Ταγίπ Ερντογάν, συμφωνώντας να ξεκινήσει τις διαδικασίες για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Την κατάσταση περιπλέκει η αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη Βεγγάζη προς την Ελλάδα, η οποία κινδύνευσε να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις το περασμένο διάστημα. Η άφιξη εκατοντάδων μεταναστών από τη Βόρεια Αφρική στην Κρήτη, εν μέσω τουριστικής περιόδου, ασκεί πιέσεις στο νησί. Την ίδια στιγμή, η διαχείρισή της από την ελληνική κυβέρνηση αποτέλεσε αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Ο στρατάρχης Χαφτάρ όχι μόνο δεν έδειξε διάθεση συνεργασίας, αλλά προχώρησε σε μια διπλωματικά πρωτοφανή κίνηση, «απελαύνοντας» την αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τον επισκέφτηκε για να συζητήσει για το Μεταναστευτικό.  Ανάμεσά τους και ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης.

• ΑΟΖ
• Λιβύη
• τουρκολιβυκό μνημόνιο
• υπουργείο Εξωτερικών