Τραμπ: Απειλεί με επανέναρξη πυρηνικών δοκιμών — Ποιος έχει σήμερα τα περισσότερα πυρηνικά όπλα;

Μετά από τρεις δεκαετίες παύσης, ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε διεθνή αναστάτωση δίνοντας εντολή για την άμεση επανέναρξη των πυρηνικών δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί το τέλος μιας 33ετούς περιόδου αποχής και επαναφέρει τους φόβους για μια νέα κούρσα εξοπλισμών που θυμίζει την ψυχροπολεμική εποχή και την απειλή ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος.

Αντιδράσεις από Μόσχα και διεθνή κοινότητα

Το Κρεμλίνο έσπευσε να προειδοποιήσει ότι, αν η Ουάσιγκτον προχωρήσει, η Ρωσία θα απαντήσει με τον ίδιο τρόπο. Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δικαιολόγησε την απόφαση λέγοντας πως «το κάνουν κι οι άλλοι», φωτογραφίζοντας τη Ρωσία και την Κίνα.

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η επανέναρξη των δοκιμών θα μπορούσε να σημάνει μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση στην πυρηνική εποχή.

Από το Αλαμογκόρντο στη Χιροσίμα — Η απαρχή της πυρηνικής εποχής

Η πρώτη δοκιμή ατομικής βόμβας έγινε από τις ΗΠΑ τον Ιούλιο του 1945 στο Αλαμογκόρντο του Νέου Μεξικού. Λίγες εβδομάδες αργότερα, οι βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι οδήγησαν στη συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας και στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τέσσερα χρόνια μετά, η Σοβιετική Ένωση πραγματοποίησε τη δική της δοκιμή, εγκαινιάζοντας τον Ψυχρό Πόλεμο και μια περίοδο έντασης όπου η πυρηνική αποτροπή έγινε συνώνυμη της διεθνούς ισορροπίας.

Οι δεκαετίες των εκρήξεων

Από το 1945 έως το 1996, όταν υπογράφηκε η Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT), πραγματοποιήθηκαν πάνω από 2.000 δοκιμές:

ΗΠΑ: 1.032
Σοβιετική Ένωση: 715
Γαλλία: 210
Βρετανία και Κίνα: από 45 η καθεμία.

Οι δοκιμές μόλυναν τεράστιες περιοχές, κυρίως στον Ειρηνικό, το Καζακστάν και την Αρκτική, αφήνοντας πίσω σοβαρές περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις που παραμένουν έως σήμερα.

Η Συνθήκη CTBT και το τέλος μιας εποχής

Η διεθνής κατακραυγή οδήγησε στην υπογραφή της Συνθήκης CTBT το 1996, η οποία απαγορεύει κάθε πυρηνική έκρηξη. Αν και η Ρωσία επικύρωσε τη συνθήκη, οι ΗΠΑ δεν το έκαναν ποτέ.

Το 2023, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανακάλεσε την επικύρωσή της, ευθυγραμμίζοντας τη Μόσχα με την αμερικανική στάση και αναζωπυρώνοντας τους φόβους για μια νέα εποχή πυρηνικής αντιπαράθεσης.

Έκτοτε, μόνο δέκα δοκιμές έχουν καταγραφεί: δύο από την Ινδία, δύο από το Πακιστάν και έξι από τη Βόρεια Κορέα, με τελευταία το 2017. Γιατί τώρα; Επισήμως, οι πυρηνικές δοκιμές θεωρούνται αναγκαίες για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των όπλων και τον έλεγχο των παλαιών αποθεμάτων. Όμως, πίσω από τα τεχνικά επιχειρήματα κρύβεται και ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα ισχύος.

Μια νέα δοκιμή από τις ΗΠΑ θα εκληφθεί ως ξεκάθαρη επίδειξη δύναμης απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα. Η Washington Post είχε αποκαλύψει ήδη από το 2020 ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε εξετάσει το ενδεχόμενο μιας τέτοιας «επίδειξης», χωρίς να το υλοποιήσει. Σήμερα, το σενάριο επιστρέφει.

Οι αριθμοί των πυρηνικών κεφαλών σήμερα

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της Arms Control Association και της Ομοσπονδίας Αμερικανών Επιστημόνων:
Ρωσία: 5.500 πυρηνικές κεφαλές
Ηνωμένες Πολιτείες: 5.200
Κίνα: 600
Γαλλία: 290
Ηνωμένο Βασίλειο: 225
Ινδία: 180
Πακιστάν: 170
Ισραήλ: 90
Βόρεια Κορέα: περίπου 50

Συνολικά, υπολογίζονται γύρω στις 12.000 πυρηνικές κεφαλές παγκοσμίως — έναντι 70.000 στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου το 1986. Παράλληλα, ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα προχωρούν σε εκσυγχρονισμό των πυρηνικών τους δυνάμεων με νέα υποβρύχια, διηπειρωτικούς πυραύλους και υπερηχητικά συστήματα. Οι αναλυτές προειδοποιούν πως η επιστροφή στις δοκιμές μπορεί να πυροδοτήσει νέο αγώνα εξοπλισμών, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παίρνει θέση

Η εκπρόσωπος της Κομισιόν για την Εξωτερική Πολιτική, Ανίτα Χίπερ, κάλεσε όλες τις πλευρές να σεβαστούν τις διεθνείς συνθήκες και ειδικά τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Αναφερόμενη στις δηλώσεις του Τραμπ, ξεκαθάρισε ότι «δεν βάζουμε ΗΠΑ και Ρωσία στο ίδιο καλάθι», τονίζοντας πως η Μόσχα είναι «μια χώρα σε πόλεμο που συνεχίζει να κλιμακώνει τη ρητορική και τις ενέργειές της». Κατέληξε λέγοντας ότι η Ρωσία αποτελεί απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο σύνολό της, υπογραμμίζοντας το εύθραυστο κλίμα της εποχής.

Η παύση των πυρηνικών δοκιμών υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της διεθνούς διπλωματίας. Σήμερα, στην εποχή της ισχύος και της επίδειξης δύναμης, ακόμη κι αυτό τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Ντόναλντ Τραμπ
• πυρηνικές κεφαλές