Τραμπ – Σι Τζινπίγκ: Η συνάντηση – «κλειδί» στη Νότια Κορέα για την αποκλιμάκωση του εμπορικού πολέμου

Η συνάντηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίγκ, στη Νότια Κορέα, αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής στις σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων. Αντικειμενικός στόχος της συνάντησης είναι να σταματήσει η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου, ο οποίος έχει ήδη επηρεάσει καθοριστικά το διεθνές εμπόριο και συνολικά την παγκόσμια οικονομία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει αισιόδοξος για τα αποτελέσματα της συνόδου, εκφράζοντας παράλληλα την ικανοποίησή του για το ταξίδι του στην Ασία. Πρόκειται για μια κρίσιμη χρονική στιγμή, καθώς η προθεσμία της 10ης Νοεμβρίου για την εμπορική εκεχειρία πλησιάζει επικίνδυνα, με το ενδεχόμενο νέας αύξησης δασμών να πλανάται.

Πώς φτάσαμε στη συνάντηση Τραμπ – Σι

Η αυριανή συνάντηση των δύο ηγετών είχε ακυρωθεί μία φορά, πριν ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, οριστικοποιήσει το ραντεβού στο περιθώριο της Συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC).

Η επιβεβαίωση ήρθε ύστερα από διήμερες συνομιλίες στην πρωτεύουσα της Μαλαισίας, Κουάλα Λουμπούρ, λίγο πριν την άφιξη του Προέδρου Τραμπ στη Σύνοδο των Εθνών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN).

Όπως δήλωσε ο Σκοτ Μπέσεντ, «οι συνομιλίες ήταν εποικοδομητικές, ευρείας εμβέλειας και σε βάθος, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη συνάντηση των ηγετών σε θετικό κλίμα».

Από την πλευρά του, ο Κινέζος Αντιπρόεδρος Χε Λιφένγκ, επικεφαλής της κινεζικής αντιπροσωπείας, σημείωσε ότι «οι δύο χώρες κερδίζουν από τη συνεργασία και χάνουν από την αντιπαράθεση», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας – πλαισίου.

Η ατζέντα της συνάντησης

Η συνάντηση θα είναι η πρώτη δια ζώσης μετά την εκλογή του Τραμπ, αν και οι δύο άνδρες έχουν συνομιλήσει τηλεφωνικά τουλάχιστον τρεις φορές.

Στην ατζέντα περιλαμβάνονται:

• Οι αγορές γεωργικών προϊόντων (με αιχμή τη σόγια),

• Το TikTok και οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια δεδομένων,

• Η φαιντανύλη, το θανατηφόρο ναρκωτικό που πλήττει τις ΗΠΑ,

• Οι σπάνιες γαίες και η τεχνολογική αυτονομία των δύο χωρών,

• Οι διμερείς εμπορικές σχέσεις και οι δασμοί.

Ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ είχε προαναγγείλει τη συνάντηση γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

«Θα συναντηθώ με τον Πρόεδρο Σι της Κίνας σε τέσσερις εβδομάδες και η σόγια θα είναι ένα από τα κύρια θέματα συζήτησης. Οι αγρότες μας πλήττονται επειδή η Κίνα, για λόγους διαπραγμάτευσης, δεν αγοράζει».

Οι δασμοί και οι πιέσεις στην αμερικανική οικονομία

Η επιθετική εμπορική πολιτική του Προέδρου Τραμπ –με την επιβολή και την απειλή νέων δασμών– έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στο διεθνές εμπόριο και προκαλεί ήδη προβλήματα σε βασικούς τομείς της αμερικανικής οικονομίας, όπως η αγροτική παραγωγή.

Οι εξαγωγές αμερικανικής σόγιας προς την Κίνα έχουν μειωθεί δραματικά, προκαλώντας οικονομική ασφυξία σε χιλιάδες παραγωγούς σε πολιτείες όπως η Αϊόβα, η Νεμπράσκα και το Οχάιο.

Η προθεσμία της 10ης Νοεμβρίου για την εμπορική εκεχειρία θεωρείται κρίσιμη. Αν δεν υπάρξει νέα συμφωνία, η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε αύξηση δασμών σε κινεζικά προϊόντα, πυροδοτώντας νέο κύκλο έντασης.

Η «σύγκρουση» για τα λιμενικά τέλη

Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στα αγροτικά ή τεχνολογικά προϊόντα.
Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιβάλει τέλη στα εμπορικά πλοία κινεζικής προέλευσης ή κατασκευής προκάλεσε την άμεση απάντηση του Πεκίνου, το οποίο επέβαλε αντίμετρα σε πλοία αμερικανικής κατασκευής ή ιδιοκτησίας.

Η κλιμάκωση αυτή δείχνει ότι ο εμπορικός πόλεμος έχει πλέον μεταφερθεί και στο πεδίο των μεταφορών, με σοβαρές επιπτώσεις για τη ναυτιλία και τις αλυσίδες εφοδιασμού.

Η πολιτική διάσταση και τα στρατηγικά ζητήματα

Παρότι η συνάντηση έχει ως κύριο στόχο την εμπορική εξομάλυνση, κανείς δεν αποκλείει να τεθούν πολιτικά και γεωστρατηγικά ζητήματα.

Μεταξύ αυτών:

• Το ζήτημα της Ταϊβάν, που αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για το Πεκίνο,

• Το θέμα των πυρηνικών όπλων, που απασχολεί έντονα την Ουάσιγκτον,

• Οι κυρώσεις στη Ρωσία και οι ενεργειακές συναλλαγές της Κίνας με τη Μόσχα.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ ασκούν πίεση και σε χώρες όπως η Ινδία για να περιορίσουν τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, επιδιώκοντας έναν ευρύτερο συντονισμό έναντι του Πεκίνου και της Μόσχας.

Τι διακυβεύεται στη Σύνοδο της APEC

Η συνάντηση Τραμπ – Σι θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της APEC στη Νότια Κορέα, παρουσία των ηγετών 21 κρατών της περιοχής Ασίας – Ειρηνικού.

Ο Λευκός Οίκος περιγράφει τη συνάντηση ως μέρος της συνεχιζόμενης υψηλού επιπέδου συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, ενώ κινεζικές πηγές κάνουν λόγο για «συντονισμό επί θεμάτων παγκόσμιου ενδιαφέροντος».

Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν πως η σύγκρουση ΗΠΑ – Κίνας δεν αφορά μόνο το εμπόριο, αλλά και την τεχνολογική και γεωπολιτική πρωτοκαθεδρία του 21ου αιώνα.

Σε κάθε περίπτωση, αμφότερες οι πλευρές δείχνουν να επιδιώκουν τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας, γνωρίζοντας ότι η παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να έχει τεράστιο κόστος και για τις δύο οικονομίες – και για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

• Ντόναλντ Τραμπ
• Σι Τζινπίγκ