Βραζιλία: Τρία χρόνια χωρίς τον «Βασιλιά της μπάλας» – Ο μύθος του Πελέ που νίκησε τον χρόνο

Σαν σήμερα, πριν από ακριβώς τρία χρόνια, το παγκόσμιο ποδόσφαιρο βυθίστηκε στο πένθος. Στις 29 Δεκεμβρίου 2022, η καρδιά του Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο σταμάτησε να χτυπά σε ηλικία 82 ετών, νικημένη από τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Ο άνθρωπος που γνωρίσαμε ως Πελέ πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά που κανείς άλλος δεν έχει καταφέρει να αγγίξει μέχρι σήμερα.

Ο μοναδικός με τρεις παγκόσμιους τίτλους

Όπως υπενθυμίζει και η FIFA στο σημερινό της αφιέρωμα, ο Πελέ παραμένει μια μοναχική φιγούρα στην κορυφή της ιστορίας. Είναι ο μοναδικός παίκτης που έχει υψώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο τρεις φορές (1958, 1962, 1970). Το ρεκόρ αυτό παραμένει ακατάρριπτο και θα διατηρηθεί σίγουρα τουλάχιστον μέχρι το 2030. Η προσφορά του ήταν καθοριστική ώστε η Βραζιλία να εδραιωθεί ως η υπερδύναμη του αθλήματος και η χώρα με τα περισσότερα τρόπαια στον θεσμό.

Η τελευταία κατοικία και το δράμα της Σάντος

Ο «Βασιλιάς» αναπαύεται σήμερα στο Σάντος, την παραθαλάσσια πόλη που δόξασε όσο κανείς. Ο τάφος του βρίσκεται στον πρώτο όροφο του «Ecumenical Memorial Necropolis», του ψηλότερου νεκροταφείου στον κόσμο. Αν και ο ίδιος είχε αγοράσει χώρο στον ένατο όροφο (τιμής ένεκεν στον αριθμό φανέλας του πατέρα του), η ταφή έγινε τελικά χαμηλά για να διευκολυνθεί το προσκύνημα των χιλιάδων θαυμαστών του.

Από εκεί, ο Πελέ «ατενίζει» αιώνια το γήπεδο «Vila Belmiro». Τη σκηνή των θριάμβων του, η οποία όμως φέτος φιλοξένησε την πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία του συλλόγου. Στις 6 Δεκεμβρίου, η αγαπημένη του Σάντος γνώρισε για πρώτη φορά τον υποβιβασμό στη δεύτερη κατηγορία (Série B), γεγονός που σίγουρα θα πλήγωνε τον άνθρωπο που την έκανε γνωστή στα πέρατα της οικουμενης.

Πώς βγήκε το όνομα «Πελέ»

Γεννημένος στις Τρεις Καρδιές (Tres Coracoes) της Μίνα Ζεράις, ο μικρός Έντσον πήρε το όνομά του από τον εφευρέτη Τόμας Έντισον. Το παρατσούκλι που τον έκανε διάσημο, αρχικά δεν του άρεσε καθόλου. Υπάρχουν δύο εκδοχές για την προέλευσή του:

Η πρώτη θέλει το όνομα να προέρχεται από μια παλιά, χαλασμένη δερμάτινη μπάλα («pele» σημαίνει δέρμα) που βρήκε κοντά σε σιδηροδρομικό σταθμό.

Η δεύτερη και πιο διαδεδομένη, αναφέρει πως ως παιδί φώναζε λάθος το όνομα του αγαπημένου του τερματοφύλακα, Μπιλέ, προφέροντάς το ως «Πελέ». Όσο για τον τίτλο «O Rei» (Ο Βασιλιάς), του αποδόθηκε πολύ νωρίς, μόλις στα 17 του χρόνια, από τον θεατρικό συγγραφέα Νέλσον Ροντρίγκες.

Η φτώχεια και η συμβουλή του πατέρα

Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα. Χωρίς χρήματα για παπούτσια, έπαιζε ποδόσφαιρο με μπάλες φτιαγμένες από κάλτσες και χαρτιά. Δούλεψε ως λούστρος και σε τεϊοποτεία για να βοηθήσει την οικογένειά του. Ο πατέρας του, Ζοάο Ράμος (γνωστός ως Ντοντίνιο), ήταν επίσης ποδοσφαιριστής αλλά σταμάτησε νωρίς λόγω τραυματισμού. Ήταν όμως ο άνθρωπος που του έδωσε το σημαντικότερο μάθημα: «Μην νομίζεις ότι είσαι ανώτερος από τους άλλους, είσαι ίδιος, οπότε να τους σέβεσαι όλους».

Η «Ημέρα του Βασιλιά Πελέ»

Η Βραζιλία τιμά πλέον τον ήρωά της κάθε χρόνο στις 19 Νοεμβρίου. Η ημερομηνία αυτή δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ήταν 19 Νοεμβρίου του 1969, όταν στο θρυλικό Μαρακανά, ο Πελέ σκόραρε με πέναλτι απέναντι στη Βάσκο ντα Γκάμα, πετυχαίνοντας το 1.000ό γκολ της καριέρας του.

Καριέρα γεμάτη ρεκόρ και πίστη

Σε μια εποχή που οι μεταγραφές ήταν σπάνιες, ο Πελέ έμεινε πιστός στη Σάντος για 19 χρόνια (1956-1974), σημειώνοντας 658 γκολ. Δεν έφυγε για την Ευρώπη, όχι μόνο λόγω αγάπης, αλλά και επειδή η κυβέρνηση της Βραζιλίας τον είχε ανακηρύξει «εθνικό θησαυρό» απαγορεύοντας την πώλησή του. Έκλεισε την καριέρα του στις ΗΠΑ με τον Κόσμο της Νέας Υόρκης.

Συνολικά, ο Πελέ μετράει επισήμως 753 γκολ, αλλά ο ίδιος και πολλοί ιστορικοί προσμετρούν και τα ανεπίσημα παιχνίδια, ανεβάζοντας τον αριθμό στα 1.283 γκολ. Κατέχει το ρεκόρ των περισσότερων χατ-τρικ (92), ενώ παραμένει ο νεότερος σκόρερ και νικητής σε τελικό Μουντιάλ, όταν το 1958 θριάμβευσε στη Σουηδία σε ηλικία μόλις 17 ετών.

• Βραζιλία
• Πελέ
• ποδόσφαιρο