Τρία χρόνια capital controls

Ήταν 28 Ιουνίου 2015, όταν ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης αποφάσισε την επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls), εξαιτίας της οριακής κατάστασης στην οποία βρισκόταν το τραπεζικό σύστημα.

Η εκροή καταθέσεων από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα το διάστημα Νοεμβρίου 2014 – Ιουνίου 2015 είχε ανέλθει περίπου στα 42 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα η επιβολή capital controls να είναι αναγκαίο κακό, προκειμένου να επιβιώσουν οι τράπεζες.

Έτσι, θεσπίζεται το όριο ανάληψης στα 60 ευρώ ημερησίως, οι συναλλαγές «παγώνουν» και αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες «λουκέτα» σε επιχειρήσεις, ενώ οι μνήμες των ατελείωτων ουρών στα ATM είναι ακόμα νωπές.

Τρία χρόνια μετά, τα capital controls παραμένουν στην καθημερινότητά μας, αν και πολύ πιο χαλαρά. Ωστόσο, η «σκιά» τους πάνω από την ελληνική οικονομία παραμένει. 

Με την τελευταία απόφαση του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου τον περασμένο Μάιο μπαίνουν οι βάσεις για για την περαιτέρω χαλάρωση των capital controls. Σύμφωνα με την απόφαση:

• Αυξάνεται από 4 Ιουνίου το ποσό ανάληψης μετρητών από 2.300 ευρώ σε 5.000. Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η πραγματοποίηση ανάληψης μετρητών έως του ποσού των 5.000 ευρώ, ανά ημερολογιακό μήνα, ανά καταθέτη (Customer ID) ανά πιστωτικό ίδρυμα, από τα ιδρύματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
• Αυξάνεται με τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, το ποσό μεταφοράς ευρώ ή ξένου νομίσματος στο εξωτερικό από 2.300 ευρώ σε 3.000. Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η μεταφορά χαρτονομισμάτων σε ευρώ ή/ και σε ξένο νόμισμα ανά φυσικό πρόσωπο και ανά ταξίδι στο εξωτερικό.
• Διευκολύνεται περαιτέρω η μεταφορά κεφαλαίων προς το εξωτερικό από τα πιστωτικά ιδρύματα και τα ιδρύματα πληρωμών. Συγκεκριμένα, επιτρέπεται η αποδοχή και εκτέλεση εντολών μεταφοράς κεφαλαίων προς το εξωτερικό έως του ποσού των 4.000 ευρώ, ανά κωδικό πελάτη (Customer ID) και ανά ημερολογιακό δίμηνο, από 1 Ιουλίου 2018.
• Διευκολύνονται με τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι συναλλαγές νομικών προσώπων ή επιτηδευματιών προς το εξωτερικό στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων, μέσω της αύξησης του ποσού που μπορούν να στείλουν στο εξωτερικό, από 20.000 ευρώ σε 40.000 ευρώ, για κάθε συναλλαγή ανά πελάτη και ανά ημέρα. Οι ανωτέρω συναλλαγές θα διεκπεραιώνονται απευθείας από το δίκτυο των καταστημάτων των Πιστωτικών Ιδρυμάτων.

Στόχος του υπουργείου Οικονομικών, όπως τονίζει, είναι η πλήρης άρση των περιορισμών το συντομότερο δυνατόν, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη χρηματοπιστωτική και μακροοικονομική σταθερότητα.