Τζεντιλόνι και Ρέντσι: Δύο φίλοι παίζουν τένις

Ο Ιταλός Πρόεδρος Σέρτζο Ματαρέλα προτίμησε να ακολουθήσει τις υποδείξεις του παραιτηθέντος πρωθυπουργού: στην τελευταία τους συνάντηση, την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου, ο Ρέντσι είχε προτείνει για τη θέση του αντικαταστάτη του ένα και μοναδικό πρόσωπο: τον υπουργό Εξωτερικών Πάολο Τζεντιλόνι. Έτσι, την Κυριακή, χωρίς περαιτέρω χρονοτριβή, ο Τζεντιλόνι μετέβη στο Κυρηνάλιο Μέγαρο και έλαβε την εντολή να σχηματίσει νέα κυβέρνηση.  

Κατά τον Ρέντσι, ο Τζεντιλόνι είναι ο μόνος πολιτικός που μπορεί να διασφαλίσει πλήρως τη συνέχεια της πολιτικής του χωρίς να προκαλέσει τριβές ή ακόμη και σκληρές αντιπαραθέσεις εντός της πλειοψηφίας που στηρίζει την κυβέρνηση. Καθώς ο έως χθες υπουργός Εξωτερικών βρίσκεται πολύ κοντά στον Ρέντσι, στους σχεδιασμούς και τις προθέσεις του, ο παραιτηθείς πρωθυπουργός  θεωρεί δεδομένο ότι ο Τζεντιλόνι θα κρατήσει ζεστή την πρωθυπουργική έδρα, κατά τη διάρκεια της μάχης που θα δώσει ο Ρέντσι εντός του Δημοκρατικού Κόμματος για να διατηρήσει τη θέση του ως γραμματέας.

Ορθώς ο Ρέντσι θεωρεί τον Τζεντιλόνι στενό συνεργάτη του, πρόθυμο να ακολουθήσει την πολιτική του αν τεθεί επικεφαλής της κυβέρνησης. Ταυτόχρονα όμως ο Τζεντιλόνι, σε αντίθεση με τον Ρέντσι, είναι έμπειρος πολιτικός, με σημαντικές διεθνείς σχέσεις, μέλος του Κοινοβουλίου (ο Ρέντσι είναι εξωκοινοβουλευτικός), με δικό του εδραιωμένο εκλογικό κοινό και επιρροή εντός του κόμματος. Επιπλέον, είναι έτοιμος να ποντάρει σε διαφορετικό άλογο όταν πειστεί ότι η αρχική επιλογή του κινδυνεύει να μην φθάσει στο τέρμα.

Το πολιτικό βιογραφικό του αποτελεί τεκμήριο για τα παραπάνω. Ξεκίνησε ως ηγέτης του ακροαριστερού κινήματος του Μάριο Καπάνα στο πανεπιστήμιο του Μιλάνου για να προσεγγίσει αργότερα τους Πράσινους του Φραντσέσκο Ρουτέλι. Έγινε το δεξί του χέρι όταν ο Ρουτέλι εξελέγη δήμαρχος της Ρώμης και τον ακολούθησε όταν ο τελευταίος ίδρυσε την καθολική κεντροαριστερή Μαργαρίτα. Όταν ο Ρουτέλι αρνήθηκε να ενταχθεί στο Δημοκρατικό Κόμμα, ο Τζεντιλόνι δεν τον ακολούθησε: είχε αντιληφθεί ότι μόνο το νεοσύστατο κεντροαριστερό κόμμα, που ένωνε προοδευτικούς καθολικούς και πρώην κομμουνιστές, ήταν το περιβάλλον στο οποίο μπορούσε να αναδειχθεί. Όπερ και εγένετο: υπουργός Τηλεπικοινωνιών με την κυβέρνηση του Ρομάνο Πρόντι, υπουργός Εξωτερικών του Ρέντσι και τώρα μια αναπνοή πριν την πρωθυπουργία.  

Ο Τζεντιλόνι έχει κληρονομήσει μακρά οικογενειακή παράδοση στην πολιτική. Ο προπάππος του, κόμης Βιντσέτζο Οτορίνο Τζεντιλόνι, αναφέρεται στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας καθώς ήταν ο φιλελεύθερος πολιτικός ο οποίος, το 1913, για πρώτη φορά κατάφερε να επιτύχει εκλογική συμμαχία με το καθολικό κόμμα. Έως τότε, ίσχυε η αυστηρή απαγόρευση του Πάπα προς τους πιστούς να συμμετάσχουν στην πολιτική ζωή της χώρας.  

Τι κυβέρνηση θα σχηματίσει ο Τζεντιλόνι; Οι διαβουλεύσεις του με τα κόμματα άρχισαν ήδη το βράδυ της Κυριακής. Αμέσως μετά την προεδρική εντολή, φρόντισε να διευκρινίσει ότι θα προσπαθήσει να βασιστεί στην υπάρχουσα κοινοβουλευτική πλειοψηφία, όπως και η προηγούμενη κυβέρνηση. Ανάμεσα στις προτεραιότητές του ανέφερε τα μέτρα για τους σεισμόπληκτους, αλλά αγνόησε ηχηρά την αλλαγή του εκλογικού νόμου. Αναγκάστηκε να αναφερθεί σε αυτήν μόνον όταν τα δυο αντιπολιτευόμενα κόμματα που περισσότερο πιέζουν για εκλογές, το Κίνημα 5 Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο και η Λέγκα του Βορρά του Ματέο Σαλβίνι, διαμαρτυρήθηκαν ηχηρά στον Ιταλό Πρόεδρο.

Όλα δείχνουν, εντούτοις, ότι ο εντολοδόχος πρωθυπουργός δεν φιλοδοξεί να ηγηθεί απλώς ενός μεταβατικού σχήματος με περιορισμένους στόχους, αλλά μιας κυβέρνησης που θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τη διαμάχη με την Ευρώπη για τον τρόπο διάσωσης των τραπεζών, το μεταναστευτικό, τη συνάντηση των G7 στην Ταορμίνα της Σικελίας και τους εορτασμούς για τα 70 χρόνια της υπογραφής της Συνθήκης της Ρώμης, ιδρυτικής πράξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και όλα αυτά μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2017.  

Ο Πρόεδρος Ματαρέλα το είχε υπογραμμίσει: η Ιταλία έχει σοβαρές διεθνείς υποχρεώσεις και χρειάζεται κυβέρνηση με πλήρεις εξουσίες. Οι εκλογές μπορούν να περιμένουν τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2017. Υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι ο Ρέντσι θα καταφέρει να ελιχθεί αποτελεσματικά εντός του κόμματός του και να παραμείνει γραμματέας.           

 

• Ιταλία
• Ματέο Ρέντσι
• Πάολο Τζεντιλόνι