Βαληνάκης: «Ο Τραμπ είναι παγιδευμένος» – Προειδοποίηση για πιέσεις σε Ελλάδα και Κύπρο από την τουρκική στρατηγική – «Πρέπει να δοθούν εγγυήσεις από τις ΗΠΑ»

Σε καθεστώς υψηλής έντασης παραμένει το γεωπολιτικό σκηνικό στη Μέση Ανατολή, με τις εξελίξεις στο τρίγωνο Ηνωμένων Πολιτειών – Ιράν – Ισραήλ να δημιουργούν εύθραυστες ισορροπίες, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις Ουάσιγκτον – Τεχεράνης κινούνται σε θολό τοπίο. Μιλώντας στο KONTRA και τον Νίκο Παναγιωτόπουλο, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Βαληνάκης, περιέγραψε ένα σκηνικό γεμάτο αβεβαιότητα, τονίζοντας ότι «τα βασικά δεδομένα είναι ότι το Ιράν δεν βιάζεται. Αντίθετα βιάζεται ο πρόεδρος Τραμπ», ενώ υπογράμμισε πως «έχει παγιδευτεί σε ένα πολύ δύσκολο δίλημμα».

«Κακή συμφωνία ή επικίνδυνη κλιμάκωση»

Όπως εξήγησε, η αμερικανική πλευρά βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο εξίσου προβληματικές επιλογές, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «είτε μια πολύ κακή συμφωνία με το Ιράν… ή μια εξίσου κακή ή ακόμη πιο κακή κλιμάκωση, δηλαδή στρατιωτικών επιχειρήσεων».

Ο ίδιος προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης, επισημαίνοντας ότι «μπορεί να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε πραγματικά ανεξέλεγκτες καταστάσεις» αλλά και να προκαλέσει «γενικότερη ανάφλεξη στην περιοχή». Παράλληλα, ανέδειξε τη στρατηγική της Τεχεράνης, η οποία, όπως είπε, «δεν είναι διατεθειμένη να διευκολύνει» τις εξελίξεις, καθώς επιδιώκει «να εξαγάγει ακόμα περισσότερα ανταλλάγματα πριν συμφωνήσει».

Τουρκική ρητορική και στοχοποίηση Ελλάδας – Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κλιμάκωση της ρητορικής από την Άγκυρα, μετά τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, επισημαίνοντας ότι «πέρα από την ωμότητα της πρόκλησης… πρέπει να βλέπουμε τον έξυπνο τρόπο με τον οποίο η Τουρκία προσπαθεί να περάσει τις θέσεις της».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η τουρκική διπλωματία επιχειρεί να διαμορφώσει ευρύτερα μέτωπα στη Μέση Ανατολή, «προσπαθεί να ξεσηκώσει τους μουσουλμάνους… εμφανίζοντας την Ελλάδα και την Κύπρο ως ενεργούμενα του Ισραήλ».

Μάλιστα, προειδοποίησε ότι αυτή η στρατηγική ενέχει κινδύνους, καθώς «μπορεί να προκαλέσουν την οργή της που μπορεί να καταλήξει σε πόλεμο», χαρακτηρίζοντας τις σχετικές απειλές «πρωτοφανείς».

«Δεν είμαστε μόνοι μας – Χρειάζονται εγγυήσεις

Ο Γιάννης Βαληνάκης στάθηκε ιδιαίτερα και στις ελληνικές πρωτοβουλίες στην περιοχή, επισημαίνοντας την ανάγκη στρατηγικής πρόβλεψης: «όταν κανείς παίρνει μια πρωτοβουλία… πρέπει να σκεφτεί και τι θα κάνει ο αντίπαλος και τι θα κάνουν και οι τρίτοι».

Όπως είπε, η ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς διεθνείς δεσμεύσεις, τονίζοντας: «πρέπει ταυτόχρονα να εξασφαλίσω εγγυήσεις… από τις Ηνωμένες Πολιτείες», για να προσθέσει με νόημα: «εγώ δεν τις έχω δει».

Πιέσεις από ΝΑΤΟ και Ε.Ε. – Ανοιχτά ερωτήματα

Την ίδια ώρα, εξέφρασε ανησυχία για τις ισορροπίες εντός της Συμμαχίας, σημειώνοντας ότι «το ΝΑΤΟ έχει πάρει θέσεις ίσης απόστασης», γεγονός που –όπως είπε– σημαίνει ότι «θα υποστούμε πιέσεις από όλες τις μεριές».

Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή διάσταση, έθεσε ζήτημα ουσιαστικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, λέγοντας ότι «δεν κατάλαβα πώς το κινητοποιήσαμε», και υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «μια ολοκληρωμένη πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης» με πραγματικό επιχειρησιακό σκέλος.

• Γιάννης Βαληνάκης
• Μέση Ανατολή
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στη Μέση Ανατολή