Βλαντιμίρ Πούτιν: Ο υβριδικός πόλεμος γκρίζας ζώνης κατά του ΝΑΤΟ – Η νέα στρατηγική αποσταθεροποίησης της Ευρώπης

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν διεξάγει μια εκστρατεία «γκρίζας ζώνης» εναντίον του ΝΑΤΟ, έναν υβριδικό πόλεμο με προσεκτικά μελετημένες κινήσεις που έχουν στόχο την αποσταθεροποίηση της Ευρώπης χωρίς να προκαλέσουν άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, οι επιθέσεις με drones σε Πολωνία και Εσθονία, η παραβίαση εναέριων χώρων, το σαμποτάζ σε υποβρύχια καλώδια τηλεπικοινωνιών στη Βαλτική, αλλά και οι καμπάνιες παραπληροφόρησης, συνθέτουν μια επικίνδυνη αλλά σχετικά «ανέξοδη» τακτική.

«Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο, αλλά ούτε σε ειρήνη», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, αποτυπώνοντας τη νέα πραγματικότητα ασφαλείας της Ευρώπης.

Οι τρεις στόχοι του Πούτιν

Η υβριδική στρατηγική του Ρώσου προέδρου εξυπηρετεί τρεις βασικούς στόχους:

1. Διάρρηξη της ενότητας του ΝΑΤΟ
   Ο Πούτιν επιχειρεί να καλλιεργήσει αμφιβολίες μεταξύ των συμμάχων, να πλήξει την εμπιστοσύνη στην αμερικανική δέσμευση για συλλογική άμυνα (Άρθρο 5) και να απομακρύνει την Ουάσιγκτον από την Ευρώπη.

2. Αύξηση του κόστους στήριξης της Ουκρανίας
   Μετά την αποτυχία της καλοκαιρινής επίθεσης των ρωσικών δυνάμεων, ο στόχος είναι η αποθάρρυνση των κρατών που παρέχουν στρατιωτική βοήθεια στο Κίεβο.

   • Πολωνία, Εσθονία και Δανία έχουν δεχθεί επιθέσεις με UAV.

   • Η Λιθουανία υπέστη παρεμβολές GPS.

   • Η Γερμανία αντιμετώπισε κυβερνοεπιθέσεις σε εταιρείες άμυνας.

   • Σε Μολδαβία και Ρουμανία καταγράφηκαν αποτυχημένες προσπάθειες εκλογικής παρέμβασης.

   Το μήνυμα του Κρεμλίνου: «Σταματήστε να στηρίζετε την Ουκρανία και κοιτάξτε την αυτοπροστασία σας».

3. Αποσταθεροποίηση των φιλελεύθερων δημοκρατιών
   Ο Πούτιν βλέπει τις δυτικές κοινωνίες ως απειλή για το αυταρχικό του καθεστώς. Η οικονομική ανθεκτικότητα και η πολιτική ελευθερία της Δύσης αναδεικνύουν τις ρωσικές αδυναμίες. Όσο πιο πολύ τροφοδοτεί τον διχασμό και ενισχύει λαϊκιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη, τόσο πιο ισχυρός εμφανίζεται στο εσωτερικό και διεθνώς.

Η απάντηση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ

Σύμφωνα με τον Economist, οι δυτικοί σύμμαχοι πρέπει να κινηθούν σε τρεις άξονες:

• Διαφάνεια και καταλογισμός ευθυνών
  Κάθε υβριδική επίθεση – από σαμποτάζ έως εκλογικές παρεμβάσεις – πρέπει να αποκαλύπτεται άμεσα και να αποδίδεται η ευθύνη στη Ρωσία με σαφή αποδεικτικά στοιχεία. Έτσι καταρρέει η «εύλογη άρνηση» του Κρεμλίνου.

• Ενίσχυση ανθεκτικότητας

  • Ομάδες ταχείας αντίδρασης σε κυβερνοεπιθέσεις.

  • Ασφαλέστερες εκλογικές διαδικασίες.

  • Συνεργεία επισκευής κρίσιμων υποδομών (καλώδια, αγωγοί).

  • Ενίσχυση αεράμυνας με φθηνά και αποτελεσματικά συστήματα κατά UAV, ώστε να μην εξαντλούνται με πανάκριβους πυραύλους.

• Αντίμετρα και κυρώσεις
  Κυρώσεις σε εικονικές ρωσικές εταιρείες, απάντηση σε κυβερνοεπιθέσεις, αξιοποίηση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας. Ακόμη και κατάρριψη ρωσικών μαχητικών, εφόσον συνιστούν άμεση απειλή.

Ένα επικίνδυνο παιχνίδι ισορροπίας

Ο Economist προειδοποιεί ότι η παθητικότητα μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση άλλου τύπου. Αν η Μόσχα πιστέψει ότι μπορεί να συνεχίσει ατιμώρητη, ενδέχεται να προχωρήσει σε πραγματικά επικίνδυνες κινήσεις – όπως μια πιθανή κατάληψη της Νάρβα, στην Εσθονία, με το πρόσχημα της «προστασίας» των ρωσόφωνων κατοίκων.

Το διακύβευμα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο εξαιτίας της αμφιταλαντευόμενης στάσης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέναντι στη Συμμαχία. Οι αντιφατικές δηλώσεις του ερμηνεύονται από τον Πούτιν ως πρόσκληση για να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα της Δύσης.

• Economist
• Βλαντιμίρ Πούτιν