Βόλφγκανγκ Σόιμπλε: Έφυγε από τη ζωή ο υπέρμαχος του Grexit – Η ζωή του, η πολιτική διαδρομή και το «παραήμουν γενναιόδωρος με την Ελλάδα»

Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έφυγε από τη ζωή στις 26 Δεκεμβρίου του 2023 και το newpost κάνει μια αναφορά στη ζωή αλλά και πολιτική διαδρομή του άλλοτε σκληρού άνδρα που «τα έβαλε με τους Έλληνες». Τα παιδικά του χρόνια, η πολιτική του διαδρομή και το περίφημο Grexit που τον στιγμάτισε ως τον μεγαλύτερο πολέμιο της χώρας μας για τον 21ο αιώνα.

«Το Grexit θα έπληττε μία φορά τη χώρα και οι πολίτες θα γλίτωναν τα σκληρά μέτρα»

Σε μια από τις δυσκολότερες στιγμές της νεότερης ιστορίας μας, εξέφρασε την πιο ψυχρή, αυστηρή – αν όχι και τιμωρητική – λογική για τη χώρα και τον λαό μας. Δεδομένης της κοσμοθεωρίας και της διαδρομής του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δεν αποτέλεσε έκπληξη η στάση που τήρησε κατά τη διάρκεια της κρίσης στην Ευρωζώνη και ειδικά έναντι της Αθήνας. Θεωρούσε ότι η χώρα έπρεπε να εγκαταλείψει – έστω προσωρινά – την ζώνη του κοινού νομίσματος, να εφαρμόσει εκτεταμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και να προχωρήσει σε βαθιά εξυγίανση των δημοσιονομικών της.

Η Άνγκελα Μέρκελ επέλεξε τότε να μην ακολουθήσει τη συμβουλή του και η Ελλάδα παρέμεινε στην Ευρωζώνη. Η «αυτοκριτική» ήρθε το 2018, όταν ο πρωταγωνιστής εκείνης της περιόδου ήταν πλέον πρόεδρος της Bundestag. «Σκέφτηκα μάλλον νωρίς να προτείνω την αποχώρηση της Ελλάδας από το ευρώ, διότι πίστευα ότι οι Έλληνες θα άντεχαν περισσότερο ένα ξαφνικό σοκ παρά πολυετή προγράμματα περικοπών», δήλωσε ο Σόιμπλε στην Frankfurter Allgemeine Zeitung. Το 2019, στους Financial Times, υποστήριξε και πάλι την άποψη ότι η Ελλάδα δεν έπρεπε εξαρχής να είχε ενταχθεί στην Ευρωζώνη και αποκάλυψε ότι το 2015, όταν η καγκελάριος δεν ακολούθησε την εισήγησή του, είχε σκεφτεί και να παραιτηθεί. Τον τίτλο του «αρχιτέκτονα της λιτότητας» για την Ευρώπη είπε πάντως ότι δεν τον ήθελε. «Πίστευα μόνο ότι η νομισματική ένωση δεν μπορούσε να υπάρχει χωρίς μεγαλύτερη ενοποίηση και κοινούς κανόνες εντός ΕΕ», αντέτεινε.

Το Associated Press, περιγράφει την ταραγμένη σχέση του τότε υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας με την Ελλάδα από τις πρώτες μέρες της κρίσης χρέους της Ευρώπης, ο Σόιμπλε πίεσε για αυστηρότερους κανόνες για τη διατήρηση του ελέγχου των κρατικών ελλειμμάτων. Το άρθρο αναφέρει ότι το Βερολίνο αρχικά ήταν αντίθετο στη διάσωση της Ελλάδας και άλλων χωρών με χρέη με τους επικριτές να κατηγορούν την απροθυμία της Γερμανίας για τις χειρότερες συνέπειες της κρίσης.

Η Γερμανία, κύριος δανειστής, άφησε το στίγμα της στην προσπάθεια διάσωσης, επιμένοντας σε σκληρές οικονομικές αποφάσεις, όπως περικοπές προϋπολογισμού με αντάλλαγμα την βοήθεια στις χώρες που είχαν το πρόβλημα. Το 2012, ο Σόιμπλε επέμεινε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες «βρίσκονται στον σωστό δρόμο, στη μείωση των ελλειμμάτων τους, στη βελτίωση της παραγωγικότητάς τους και συνεπώς στην ανταγωνιστικότητά τους».

«Αυτή είναι η απόφαση και δεν μπορούμε να σώσουμε καμία χώρα μέσω μιας υποτιθέμενης γενναιοδωρίας ή αλληλεγγύης», δήλωσε. «Αυτό δεν είναι πείσμα – είναι η κατανόηση ότι οι δημοκρατικές πλειοψηφίες λαμβάνουν δυσάρεστες αποφάσεις μόνο όταν δεν υπάρχει ευκολότερη εναλλακτική». Όταν η αριστερή ελληνική κυβέρνηση υπό τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα εξελέγη το 2015 με τη δέσμευσή της να καταργήσει τις οδυνηρές περικοπές δαπανών και τις αυξήσεις φόρων που ζητούσαν οι πιστωτές, ο Σόιμπλε υιοθέτησε σκληρή γραμμή, συνεχίζει στο άρθρο του το AP. Αργότερα εκείνον τον χρόνο, ο Σόιμπλε πρότεινε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει ένα πενταετές «τάιμ άουτ» από το ευρώ με την Άνγκελα Μέρκελ να αντιτίθεται σε ένα λεγόμενο «Grexit».

Στην Ελλάδα αλλά και γενικά στην Ευρώπη, ο Σόιμπλε είχε δεχθεί κριτική για τη στάση του στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης, καθώς επέμενε σε μία στρατηγική συνεχούς λιτότητας. Πίεσε για αυστηρότερους κανόνες ώστε να διατηρηθούν υπό έλεγχο τα κρατικά ελλείμματα, ενώ ο πρώην Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκέιτνερ αποκάλεσε το σχέδιο του Σόιμπλε «τρομακτικό» και εξήγησε ότι ο Σόιμπλε πίστευε πως μια έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα τρόμαζε άλλες χώρες ώστε να παραδειγματιστούν. Όπως εξήγησε λίγο αργότερα ο Σόιμπλε, το Grexit θα έπληττε μία φορά τη χώρα και έτσι οι Έλληνες πολίτες θα γλίτωναν την ατελείωτη διαδικασία των σκληρών μέτρων.

Τα πρώτα βήματα στην πολιτική και η απόπειρα δολοφονίας

Ο Βόλφγκανγκ, δεύτερος από τους τρεις γιους των Καρλ και Γκέρτρουντ Σόιμπλε, σπούδασε νομικά στο Φράιμπουργκ και το Αμβούργο, ενώ ακολούθησε διδακτορικό δίπλωμα και είσοδος στη δημοσιονομική διοίκηση. Το 1969 παντρεύτηκε την οικονομολόγο Ίνγκεμποργκ Χένσλε, με την οποία απέκτησε έναν γιο και τρεις κόρες.

Εντάχθηκε στο CDU το 1965 και στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του 1972 εξελέγη στη Bundestag. Ήταν ενεργός υποστηρικτής του Χέλμουτ Κολ στην εσωκομματική μάχη για την προεδρία του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Το 1981, ο Σόιμπλε μπήκε στον στενό κύκλο της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU ως ένας από τους τέσσερις κοινοβουλευτικούς γραμματείς. Έναν χρόνο αργότερα, μετά την εκλογή του Κολ ως καγκελαρίου, προήχθη στη θέση του πρώτου κοινοβουλευτικού εκπροσώπου.

Την άνοιξη του 1989 ορίστηκε Υπουργός Εσωτερικών. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα σε αυτόν τον νέο ρόλο, ο Σόιμπλε είχε καταφέρει να αμβλύνει τις συγκρούσεις μεταξύ του CSU και του FDP σχετικά με την εσωτερική και μεταναστευτική πολιτική. Η πιο σημαντική της πολιτικής σταδιοδρομίας του, ωστόσο, ήταν η ανάληψη των καθηκόντων του βασικού διαπραγματευτή για την επανένωση της Γερμανίας. Η Γερμανική Συνθήκη Ενοποίησης υπεγράφη στις 31 Αυγούστου 1990.

Λίγο διάστημα μετά, στις 12 Οκτωβρίου 1990, έπεσε θύμα δολοφονικής απόπειρας μόλις. Στο τέλος μιας προεκλογικής εκστρατείας στο Όπεναου, όχι μακριά από το σπίτι του Σόιμπλε στο Γκένγκενμπαχ, ένας ψυχικά διαταραγμένος άνδρας τον πλησίασε, τράβηξε όπλο και άνοιξε πυρ εναντίον του. Μια σφαίρα έσπασε τον νωτιαίο μυελό του και τον καθήλωσε σε αναπηρικό καροτσάκι.

Με σιδερένια θέληση επέστρεψε στα υπουργικά του καθήκοντα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Παρέμεινε υπουργός Εσωτερικών όταν σχηματίστηκε η νέα κυβέρνηση το 1990-91. Το κύρος που είχε αποκτήσει ως αρχιτέκτονας της γερμανικής επανένωσης ήταν εμφανές κατά την ιστορική συζήτηση της Bundestag στις 20 Ιουνίου 1991 σχετικά με τη μελλοντική έδρα του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης. Η σύντομη και σθεναρή προτροπή του Σόιμπλε να μεταφερθεί η έδρα στο Βερολίνο (ήδη η πρωτεύουσα) έγινε δεκτή.

«Κατηγορήθηκα ότι παραήμουν γενναιόδωρος με την Ελλάδα»

Τον Οκτώβριο του 2018 ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μιλώντας στη Deutsche Welle και την εκπομπή Conflict Zone είχε αναφερθεί για ακόμη μία φορά στη χώρα μας λέγοντας: «Κατηγορήθηκα ότι παραήμουν γενναιόδωρος με την Ελλάδα».

Ειδικότερα, κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι στη διαμάχη με την ιταλική κυβέρνηση η Κομισιόν αποφάσισε για πρώτη φορά να απορρίψει έναν εθνικό προϋπολογισμό, ο Σόιμπλε προχώρησε σε έναν παραλληλισμό με την Ελλάδα. «[…] Θα χαιρόμουν εάν όλοι αυτοί, που τα λένε σήμερα αυτά για την Ιταλία, με είχαν στηρίξει, όταν προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε στους Έλληνες ότι πρέπει να σεβαστούν τους κανόνες». Ο ίδιος αντικρούει, πάντως, την κατηγορία ότι στο παρελθόν «το παρατράβηξε» με την Ελλάδα.

«Όχι. Η κατηγορία στο κοινοβούλιό μου ήταν ότι παραήμουν γενναιόδωρος με την Ελλάδα. Και αυτό ήταν αλήθεια, διότι οι Έλληνες δεν τηρούσαν τους κανόνες. Ωστόσο, όλα αυτά τα κάναμε με τον κατάλληλο τρόπο» είχε επίσης πει.

• Βόλφγκανγκ Σόιμπλε