Βολοντίμιρ Ζελένσκι: Μόνος απέναντι στα «τέρατα» ή «αρχιτέκτονας» μιας Δύσης που δύει;

Από την πρώτη μέρα του πολέμου στην Ουκρανία, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει χτίσει έναν ρόλο – ή, καλύτερα, έναν ιστορικό μύθο: αυτόν του προέδρου σε πόλεμο. Πίσω από τις επιθέσεις, τους θανάτους και τα ερείπια, πίσω από τις συναντήσεις κορυφής και τις αποστολές όπλων, κρύβεται μια σταθερή φωνή που εδώ και πάνω από δύο χρόνια φωνάζει προς τη Δύση: «μην αργείτε».

Στην τελευταία του ανάρτηση, ύστερα από το νέο μπαράζ ρωσικών επιθέσεων με τουλάχιστον 12 νεκρούς –ανάμεσά τους τρία παιδιά– ο Ζελένσκι δεν μασάει τα λόγια του:

«Η σιωπή της Αμερικής, και η σιωπή άλλων στον κόσμο, μόνο ενθαρρύνει τον Πούτιν».

Δεν είναι η πρώτη φορά που το λέει. Αλλά ίσως είναι η πιο αιχμηρή – και η πιο απελπισμένη.

«Απελπισμένη και παγιδευμένη η Ευρώπη»: Το «αφήγημα Τραμπ» και οι κυρώσεις στη Ρωσία που δεν ήρθαν ποτέ – Σε «αμηχανία» οι θεσμοί

Ζελένσκι: Πίεση χωρίς διπλωματική ανάσα

Η στρατηγική του Ουκρανού προέδρου έχει βασιστεί από την αρχή στην προσωπική εμπλοκή του στην επικοινωνία της σύρραξης. Δεν αφήνει τα υπουργεία και τους διπλωμάτες να μιλήσουν – μιλά ο ίδιος, και το κάνει καθημερινά, απευθείας, με λέξεις κομμένες για να γράφουν στα timelines του κόσμου.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει σκληρές φράσεις, να κάνει συγκρίσεις με το Ολοκαύτωμα, να κατηγορήσει φίλους και συμμάχους για αδράνεια ή αδιαφορία. Και κάθε φορά το κάνει με τον ίδιο τρόπο: ενώ οι βόμβες συνεχίζουν να πέφτουν, και ο ίδιος παραμένει στο Κίεβο.

Αυτή είναι η ηγετική του αφήγηση – και παραδόξως, ακόμη λειτουργεί.

Όμως ποιος τον ακούει;

Η αμερικανική υποστήριξη έχει αρχίσει να φθίνει, και οι ευρωπαϊκές κοινωνίες κουράζονται. Ο Ζελένσκι το ξέρει – γι’ αυτό και ανεβάζει τους τόνους. Ζητά ανοιχτά κυρώσεις για κάθε νέα επίθεση, ζητά «περισσότερα και γρηγορότερα» από συμμάχους που φοβούνται είτε τον Τραμπ είτε τους ψηφοφόρους τους.

Και παρά ταύτα, συνεχίζει. Γιατί χωρίς τη φωνή του, το Κίεβο θα είχε χαθεί εδώ και καιρό από την πρώτη σελίδα – και ίσως κι από τον χάρτη.

Ζελένσκι ως μοντέρνος Τσόρτσιλ;

Δεν είναι λίγοι αυτοί στη Δύση που βλέπουν στον Ζελένσκι ένα είδωλο αντίστασης – έναν μοντέρνο Τσόρτσιλ, χωρίς πούρο αλλά με t-shirt μάχης. Άλλοι, πάλι, θεωρούν πως χτίζει τον δικό του μύθο πάνω στον πόνο ενός ολόκληρου λαού, με στόχο να εδραιώσει μια ηγεμονική θέση στο μεταπολεμικό σκηνικό.

Η αλήθεια ίσως βρίσκεται ανάμεσα. Αυτό που είναι βέβαιο, όμως, είναι ότι ο Ζελένσκι δεν μπορεί να σωπάσει – γιατί γνωρίζει πως μόλις το κάνει, ο κόσμος θα κοιτάξει αλλού. Και τότε, ο Πούτιν θα έχει ήδη κερδίσει.

• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Διπλωματία
• Ουκρανία
• Ρωσία