«Βρυχηθμός» από τον τουρκικό Τύπο για τα Θαλάσσια Πάρκα της Ελλάδας: «Προκλητικό βήμα από την Αθήνα στο Αιγαίο»

Έντονη αναστάτωση προκάλεσε στην Τουρκία η πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να ανακοινώσει, μέσω βίντεο, την ίδρυση Θαλάσσιων Πάρκων σε όλη τη Μεσόγειο, με έμφαση σε περιοχές του Αιγαίου. Η κίνηση αυτή, που αποτελεί στρατηγικό βήμα περιβαλλοντικής και εθνικής πολιτικής, πυροδότησε την άμεση αντίδραση της Άγκυρας, η οποία έσπευσε να καταγγείλει τη δράση ως «μονομερή» και «νομικά ανυπόστατη».

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών, σε μία ακόμη έκφραση αναθεωρητικής λογικής, κατηγόρησε την Αθήνα πως κρύβει πίσω από το «πράσινο προσωπείο» των Θαλάσσιων Πάρκων μία προσπάθεια ενίσχυσης κυριαρχικών θέσεων στο Αιγαίο. Με αναφορά στο διαχρονικό αφήγημα περί «νησιών και βραχονησίδων αβέβαιης κυριότητας», η Άγκυρα επιχείρησε να υποβαθμίσει μία διεθνώς αποδεκτή πρακτική περιβαλλοντικής προστασίας, μετατρέποντάς την σε δήθεν απειλή.

Δεν έλειψε φυσικά και η οργανωμένη επικοινωνιακή καταιγίδα από τον φιλοκυβερνητικό Τύπο της Τουρκίας. Σήμερα, η εφημερίδα Hurriyet φιλοξενεί πρωτοσέλιδο με τον τίτλο «Προκλητικό βήμα από την Αθήνα στο Αιγαίο», υποστηρίζοντας ότι η ανακήρυξη των Θαλάσσιων Πάρκων «υπονομεύει την προσπάθεια επαναπροσέγγισης» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αναφερόμενη στην περίφημη Διακήρυξη της Αθήνας της 7ης Δεκεμβρίου 2023.

Η εφημερίδα αφήνει αιχμές για υποκρισία της ελληνικής πλευράς, ενώ  τονίζει ότι η Άγκυρα ετοιμάζεται να ανακηρύξει αντίστοιχες «προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές» στο Αιγαίο εντός των επόμενων ημερών – μια φραστική απειλή που εντάσσεται στη ρητορική της συμμετρικής πρόκλησης.

Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ επανέφερε τη δήλωση της 9ης Απριλίου 2024, τονίζοντας πως η Ελλάδα δεν έχει νομικά ερείσματα για τέτοιες πρωτοβουλίες στο Αιγαίο και κάνοντας λόγο για «γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριότητα δεν έχει μεταβιβαστεί με διεθνείς συνθήκες». Η δήλωση επαναλαμβάνει την πάγια τουρκική θέση περί αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας και καλεί την Αθήνα «να αποφύγει μονομερείς ενέργειες», επικαλούμενη το διεθνές ναυτικό δίκαιο – την ίδια στιγμή που η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει ούτε το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), του οποίου η Ελλάδα είναι πλήρες και ενεργό μέλος.

Η απάντηση της ελληνικής πλευράς ήρθε άμεσα και σε ιδιαίτερα αποφασιστικό τόνο. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι τα Θαλάσσια Πάρκα αφορούν περιοχές που βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ελληνικής κυριαρχίας, καταρρίπτοντας το τουρκικό αφήγημα περί «νομικής αμφισβήτησης». Παράλληλα, χαρακτήρισε «εντελώς αβάσιμες» τις τουρκικές θέσεις για το καθεστώς των ημίκλειστων θαλασσών, υπενθυμίζοντας ότι το νομικό πλαίσιο στο Αιγαίο είναι απολύτως σαφές και τεκμηριωμένο από διεθνείς συνθήκες.

Η Αθήνα υπογράμμισε ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωση κάθε παράκτιου κράτους, και πως τέτοιες πρωτοβουλίες όχι μόνο συμβαδίζουν με τις αρχές του διεθνούς δικαίου αλλά ενισχύουν και την περιφερειακή συνεργασία – εκτός εάν ορισμένοι επιλέγουν να ερμηνεύουν την οικολογική ευθύνη ως απειλή.

Η ελληνική απάντηση αποτυπώνει τη διάθεση της κυβέρνησης να μην αφήσει κανένα έδαφος στις τουρκικές διεκδικήσεις, υπερασπίζοντας ταυτόχρονα την εθνική κυριαρχία και την περιβαλλοντική ηγεσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

• Αιγαίο
• Ελλάδα
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Θαλάσσια πάρκα
• Του​ρκία
• Χάρτες