WSJ: Ο εσωτερικός πόλεμος στη Χαμάς – Πώς ο διχασμός πολιτικών και στρατιωτικών απειλεί να τινάξει στον αέρα το σχέδιο Τραμπ

Η επόμενη μέρα στη Γάζα φάνηκε για πρώτη φορά να διαφαίνεται, όταν η Χαμάς ανακοίνωσε πως αποδέχεται βασικά σημεία του ειρηνευτικού σχεδίου του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η είδηση πυροδότησε ελπίδες ότι ο πόλεμος μπορεί να φτάνει στο τέλος του. Όμως, πίσω από την ιστορική αυτή δήλωση, η παλαιστινιακή οργάνωση παραμένει βαθιά διχασμένη – και αυτός ο διχασμός μπορεί να αποδειχθεί μοιραίος για την ειρήνη.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η Χαμάς έχει αποδεχθεί κατ’ αρχήν τη συμφωνία, αλλά η έλλειψη εσωτερικής συνοχής μεταξύ της πολιτικής και της ένοπλης πτέρυγας απειλεί να τορπιλίσει τη διαδικασία. Οι πολιτικοί αξιωματούχοι, που δρουν εκτός Γάζας, εμφανίζονται πρόθυμοι να προχωρήσουν σε συμβιβασμό – να παραδώσουν την εξουσία και να αποδεχθούν τον αφοπλισμό υπό όρους. Αντίθετα, οι μαχητές στο πεδίο βλέπουν το σχέδιο ως «παράδοση» και αντιστέκονται.

Η οργάνωση, που χαρακτηρίζεται από τις ΗΠΑ ως τρομοκρατική, εξέφρασε διάθεση συνεργασίας και δέσμευση να απελευθερώσει ομήρους, ωστόσο η γλώσσα της ανακοίνωσης θεωρείται από μεσολαβητές σκόπιμα ασαφής. Αραβικές διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι δεν έχει υπάρξει ακόμη συναίνεση για τα δύο πιο κρίσιμα σημεία: τον πλήρη αφοπλισμό και τους όρους απελευθέρωσης των Ισραηλινών ομήρων.

Ο ανώτερος διαπραγματευτής της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, φέρεται να υποστηρίζει την αποδοχή της πρότασης Τραμπ, όμως η επιρροή του είναι περιορισμένη, καθώς βρίσκεται εκτός Γάζας και δεν ελέγχει το ένοπλο σκέλος. Στο εσωτερικό, ο Εζεντίν αλ-Χαντάντ, που ανέλαβε την ηγεσία μετά τον θάνατο των Γιάχια και Μοχάμεντ Σινουάρ, δηλώνει θετικός σε μερική παράδοση οπλισμού — προτείνοντας να δοθούν οι πύραυλοι και τα βαριά όπλα στην Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Έθνη, αλλά να παραμείνει ελαφρύς οπλισμός για «αμυντικούς λόγους».

Παρά ταύτα, πολλοί διοικητές της Χαμάς φοβούνται πως δεν μπορούν να επιβάλουν πειθαρχία στους μαχητές τους, εάν η συμφωνία εκληφθεί ως ήττα. Οι περισσότεροι είναι νεαροί άνδρες που έχουν χάσει συγγενείς ή τα σπίτια τους και αρνούνται να καταθέσουν τα όπλα.

Το σχέδιο Τραμπ: 72 ώρες για ειρήνη ή ανακωχή;

Το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο προβλέπει πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς, παράδοση όλων των όπλων και απελευθέρωση 48 Ισραηλινών ομήρων — ζωντανών και νεκρών — μέσα σε 72 ώρες από την υπογραφή της συμφωνίας. Κάποια στελέχη της οργάνωσης ωστόσο το απορρίπτουν, χαρακτηρίζοντάς το «ανακωχή 72 ωρών» και όχι ουσιαστική ειρήνη, καθώς θεωρούν ότι δεν παρέχει εγγυήσεις για την αποχώρηση του Ισραήλ από τη Γάζα.

Η Χαμάς ζήτησε επιπλέον διαπραγματεύσεις για τις λεπτομέρειες, ειδικά όσον αφορά τους ομήρους, ενώ ο Τραμπ δήλωσε μέσω ανάρτησης ότι πιστεύει πως η οργάνωση «είναι έτοιμη για διαρκή ΕΙΡΗΝΗ» και κάλεσε το Ισραήλ να σταματήσει τους βομβαρδισμούς ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία απελευθέρωσης.

Η στρατιωτική ηγεσία της Χαμάς, από την πλευρά της, επιμένει ότι κάθε απελευθέρωση ομήρων πρέπει να συνοδεύεται από σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.

Η αντίδραση Ισραήλ και Ουάσιγκτον

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου υποδέχθηκε την εξέλιξη με προσοχή, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ θα συνεργαστεί με την Ουάσινγκτον «υπό τους δικούς του όρους». Ο ισραηλινός στρατός ήδη προετοιμάζεται για πιθανή επιχείρηση απελευθέρωσης ομήρων, ενώ ο Αμερικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ χαρακτήρισε την απάντηση της Χαμάς «δυστυχώς προβλέψιμη», υποστηρίζοντας πως πρόκειται για «ένα “ναι μεν, αλλά” που στην ουσία σημαίνει όχι».

Η φθορά της Χαμάς στο πεδίο

Την ώρα που οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, οι μάχες στη Γάζα δεν έχουν σταματήσει. Ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι η Χαμάς έχει χάσει τον κεντρικό έλεγχο, με μικρές ομάδες μαχητών να δρουν αυτόνομα και να εφαρμόζουν τακτικές ανταρτοπόλεμου.

Η οικονομική εξάντληση και η έλλειψη χρηματοδότησης έχουν αποδυναμώσει την οργάνωση, που δυσκολεύεται ακόμη και να πληρώσει τους μαχητές της, με αποτέλεσμα να διαβρώνεται η πειθαρχία.

Μένει να φανεί αν η Χαμάς μπορεί πραγματικά να σταθεί στο ύψος των δεσμεύσεών της και να εφαρμόσει όσα λέει ότι αποδέχεται — ή αν ο εσωτερικός της διχασμός θα αποδειχθεί τελικά ο μεγαλύτερος εχθρός της ειρήνης στη Γάζα.

• Λωρίδα της Γάζας
• Ντόναλντ Τραμπ
• Χαμάς