Χρ. Χατζηεμμανουήλ: «Οι πυλώνες του κράτους λειτουργούν με τρόπο προβληματικό»

Την πεποίθηση ότι η κοινωνία μας δεν θέλει θεσμούς που μπορούν να αναπτυχθούν και ότι ο πολίτης δεν έχει εμπιστοσύνη και επιδεικνύει καχυποψία στο Δημόσιο και σε όσα μπορεί να του προσφέρει διατύπωσε ο καθηγητής Διεθ. και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παν. Πειραιά και επισκέπτης καθηγητής στο LSE, Χρήστος Χατζηεμμανουήλ, στο 10ο συνέδριο της Διεθνούς Διαφάνειας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι γενική η αίσθηση ότι οι πυλώνες της κρατικής μας μηχανής λειτουργούν με τρόπο προβληματικό. Δεν εκτελούν επαρκώς τον υποτιθέμενο ρόλο τους για ασφάλεια και αναπτυξιακή δυναμική, ενώ θέτουν εμπόδια στην οικονομική πολιτική των νοικοκυριών. Σήμερα έχουμε καταντήσει να μιλάμε για θεσμούς, μιλώντας για όργανα διοικητικά, η τρόικα, οι θεσμοί. Καλό θα είναι να κάνουμε μια διάκριση στο μυαλό μας. Είναι οι τυπικοί θεσμοί: Το Σύνταγμα, οι νόμοι του κράτους και οι άτυποι θεσμοί, που εφαρμόζονται καθημερινά και γίνονται αποδεκτοί, χωρίς να συγκλίνουν απαραίτητα με τη νομιμότητα».

Ο καθηγητής υπογράμμισε, ωστόσο, ότι οι θεσμικές δυσλειτουργίες δεν βρίσκονται μόνο στο Δημόσιο: 

«Αν αντιμετωπίσουμε τα τυπικά και άτυπα στοιχεία που καθορίζουν τη δράση των Ιδιωτών και του Δημοσίου, δεν έχει νόημα να λέμε ότι οι θεσμικές δυσλειτουργίες είναι μόνο εκεί. Αφορούν τον τρόπο που το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν κατορθώνει να δώσει τα υπεσχημένα αποτελέσματα. Δεν κατορθώνει να βάλει την κοινωνία μας εν συνόλω σε μια προοπτική καλύτερη. Αυτό προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία των θεσμών. Είναι τα κίνητρα που δημιουργούνται και σε θεσμικά πλαίσια που οδηγούν στην επίτευξη στόχων όπως ο εκσυγχρονισμός, ένα λογικό πλαίσιο αναφοράς».

Γιατί όμως δεν λειτουργούν οι θεσμοί; Όπως υποστηρίζει ο κ. Χατζηεμμανουήλ «δεν λειτουργούν οι θεσμοί γιατί η κοινωνία μας προσδοκά από την οικονομία μας να λειτουργεί αναδιανεμητικά. Δεν θέλει θεσμούς για ανάπτυξη η κοινωνία μας. Σε ό,τι αφορά την κρατική κατάσταση, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη, το κράτος δεν εμπιστεύεται τον Έλληνα πολίτη. Υπάρχει μια γενική κουλτούρα καχυποψίας». 

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «ο μέσος έλληνας δημόσιος υπάλληλος δεν έχει τέτοια αντίληψη προσφοράς, αλλά έχει την αίσθηση πως θα έχει περισσότερα ωφελήματα, όχι πως θα προσφέρει. Αυτό έχει συνέπειες τόσο στη χάραξη των κανόνων, όσο και στην εφαρμογή τους».

• θεσμοί