Ξυρίζοντας τις βλεφαρίδες: Η νέα «μάτσο» τρέλα του TikTok που φέρνει ρίσκο για τα μάτια και… την κοινωνία

Σε μια εποχή που η υπερ-αρρενωπότητα παρουσιάζεται από influencers και πολιτικούς ως ανδρική αρετή, ένα νέο και επικίνδυνο trend αναστατώνει το TikTok: άνδρες από τη Νέα Ζηλανδία μέχρι την Τουρκία αφαιρούν ή ξυρίζουν εντελώς τις βλεφαρίδες τους για να δείχνουν «πιο αρρενωποί». Δεν υπολείπονται και τα υπόλοιπα σόσιαλ, το Instagram και το X έχουν γεμίσει με βίντεο από μπαρμπέρικα όπου ψαλίδια και κουρευτικές μηχανές πλησιάζουν απειλητικά κοντά στο μάτι — και όλα αυτά στο όνομα μιας πιο «σκληρής» εμφάνισης.

Αν και οι βλεφαρίδες παραδοσιακά συνδέονται με την αισθητική, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απουσία τους έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία των ματιών. «Οι βλεφαρίδες λειτουργούν ως φίλτρο: αποτρέπουν τη σκόνη και τα μικροσωματίδια από το να εισέλθουν στο μάτι, ενεργοποιούν το αντανακλαστικό του βλεφαρίσματος και βοηθούν στη διατήρηση της υγρασίας», εξηγεί η Vickie Lee, οφθαλμοπλαστική χειρουργός στο Imperial College London. Όπως λέει, η κακή αφαίρεση ή κοπή τους μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, ερεθισμό και ακόμη και τραυματισμό στον οφθαλμό.

Η επιστροφή της «παραδοσιακής αρρενωπότητας»

Γιατί, όμως, ξαφνικά κάποιοι άνδρες βλέπουν τις φυσικές τους βλεφαρίδες ως «θηλυκό» χαρακτηριστικό που πρέπει να κατασταλεί; Η απάντηση βρίσκεται σε ένα νέο κύμα πολιτισμικής στροφής προς την «παραδοσιακή» αρρενωπότητα, ενισχυμένο από προσωπικότητες της διαδικτυακής alt-right, όπως ο Andrew Tate, αλλά και από δηλώσεις επιφανών ανδρών του τεχνολογικού κόσμου, όπως ο Mark Zuckerberg, που μίλησε ανοιχτά υπέρ μιας «πιο επιθετικής, ανδροκεντρικής κουλτούρας».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Ρεπουμπλικανός Αντιπρόεδρος JD Vance, υπέρμαχος των «ανδρικών ενστίκτων», ο οποίος δέχθηκε χλευαστικά σχόλια στα social media για την εμφάνισή του κατά τη διάρκεια τηλεμαχίας –κάποιοι τον κατηγόρησαν ότι φορούσε eyeliner λόγω των σκουρόχρωμων, έντονων βλεφαρίδων του.

Η ειρωνεία; Ακόμη και οι «τέλειες» φυσικές βλεφαρίδες μπορεί να θεωρηθούν «γυναικείες» και να φέρουν στο προσκήνιο το ανδρικό άγχος περί εμφάνισης. Ο 48χρονος Spencer Bailey από το Λονδίνο το επιβεβαιώνει: «Πάντα άκουγα σχόλια ότι οι βλεφαρίδες μου είναι “γυναικείες”. Άλλοι άνδρες με ρωτούν αν φοράω μάσκαρα, ενώ είμαι 1,88 και καθόλου θηλυπρεπής. Η γυναίκα μου τις λατρεύει, αλλά σε άλλους φαίνεται να προκαλούν εκνευρισμό».

Από την τέχνη στον TikTokικό μιλιταρισμό

Οι μακριές βλεφαρίδες θεωρούνται εδώ και αιώνες στοιχείο θηλυκότητας — από πίνακες του Picasso μέχρι τη Daisy Buchanan στο «The Great Gatsby». Η επιστήμη ενισχύει αυτή την οπτική: μελέτες έχουν δείξει ότι πρόσωπα με πιο έντονες βλεφαρίδες και χαρακτηριστικά συσχετίζονται με αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων, σύμβολο γονιμότητας και υγείας.

Σήμερα, όμως, ένα αυξανόμενο μέρος της κοινωνίας —και ιδιαίτερα των νέων ανδρών— φαίνεται να απορρίπτει οτιδήποτε θεωρείται “θηλυκό”. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Democracy Fund και της YouGov, μετά την επανεκλογή του Donald Trump το 2024, το 75% των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων δήλωσε πως «ο ανδρισμός έχει αλλάξει και αυτό δεν είναι καλό για την κοινωνία», ενώ σχεδόν οι μισοί συμφώνησαν πως «οι γυναίκες πρέπει να επιστρέψουν στους παραδοσιακούς τους ρόλους».

«Όσο πιο συντηρητική ή παραδοσιακή γίνεται μια κοινωνία, τόσο πιο έντονα προσπαθεί να διαχωρίσει οπτικά τα φύλα», επισημαίνει η καθηγήτρια φύλου Meredith Jones του Brunel University. «Οι βλεφαρίδες αποτελούν ισχυρό δυαδικό χαρακτηριστικό. Αυτή τη στιγμή βλέπουμε τις γυναίκες να προτιμούν έντονες, μακριές, δραματικές βλεφαρίδες, κάτι που τις ταυτίζει με την “υπέρ-θηλυκότητα”. Συνεπώς, το αντίθετο προβάλλεται ως ανδρικό».

Μια εποχή αντιθέσεων: #FullFaceNoMascara και παραμορφωμένα πρότυπα

Την ώρα που οι άνδρες ξυρίζουν τις βλεφαρίδες τους, ένα νέο κύμα γυναικείων influencers στρέφεται στο #FullFaceNoMascara, αποφεύγοντας τις βαριές ψεύτικες βλεφαρίδες και προβάλλοντας ένα πιο «φυσικό» ιδεώδες ομορφιάς. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Clare Hennigan από την ερευνητική εταιρεία Mintel, η μάσκαρα παραμένει το πιο δημοφιλές προϊόν μακιγιάζ στις ΗΠΑ και ο μινιμαλισμός δεν είναι ακόμη η κυρίαρχη τάση.

Όπως και με κάθε κοινωνικό φαινόμενο, έτσι και εδώ υπάρχει αντίδραση. Η μόδα λειτουργεί σαν εκκρεμές: όσο πιο ακραία ή επιθετικά τα πρότυπα της εποχής, τόσο πιο ριζοσπαστική μπορεί να γίνει η αντίδραση.

«Στη δεκαετία του ’60, οι συντηρητικοί διαμαρτύρονταν ότι δεν μπορούσαν να ξεχωρίσουν άνδρες από γυναίκες λόγω του στυλ. Στη δεκαετία του ’80, η βρετανική underground σκηνή απάντησε στη Θάτσερ με φανταχτερή εμφάνιση και ρευστότητα φύλου», σημειώνει η Jones.

Όταν η αισθητική γίνεται πολιτική

Το ξύρισμα των βλεφαρίδων δεν είναι απλώς μια ιδιόρρυθμη μόδα. Είναι σύμπτωμα μιας ευρύτερης κοινωνικής ανησυχίας γύρω από την ταυτότητα φύλου, την εμφάνιση και το πώς ορίζεται η ανδρικότητα το 2025. Και ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν για τους κινδύνους, οι κοινωνιολόγοι επισημαίνουν την πολιτισμική ένταση πίσω από την κίνηση της ξυρισμένης βλεφαρίδας.

Αν αυτό είναι το νέο σύνορο της αρρενωπότητας, τότε τα πράγματα δεν είναι απλώς επικίνδυνα για τα μάτια -αλλά για ολόκληρη την κοινωνική μας όραση.

Πηγή: CNN

• TikTok
• βλεφαρίδες