Νέες διαστάσεις λαμβάνει το σκάνδαλο με τα προγράμματα κατάρτισης, καθώς η υπόθεση που αφορά τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ, Γιάννη Παναγόπουλο, φαίνεται –σύμφωνα με πληροφορίες– να αποτελεί μόνο την αρχή μιας ευρύτερης διερεύνησης για τη διαχείριση κονδυλίων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες έχει θέσει στο μικροσκόπιο πρόσωπα που φέρονται να σχετίζονται με την υπόθεση, ενώ οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι από την έρευνα δεν εξαιρούνται ούτε πολιτικά πρόσωπα. Το σκηνικό που διαμορφώνεται παραπέμπει σε ένα πλέγμα σχέσεων και αποφάσεων που εκτείνεται πολύ πέρα από ένα και μόνο φορέα.
Η έρευνα και οι πολιτικές αιχμές
«Υπάρχει μια έρευνα εναντίον του κ. Παναγόπουλου και ορισμένων άλλων προσώπων. Εάν υπάρχουν πολιτικές ευθύνες, πρέπει να γίνει έρευνα σχετική. Αυτά θα αποφασιστούν στην πορεία της δικαστικής έρευνας», δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω εξελίξεων.
Παρά τις κυβερνητικές τοποθετήσεις ότι η υπόθεση περιορίζεται σε συγκεκριμένα πρόσωπα, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν πως το πρόβλημα ενδέχεται να είναι συστημικό. Τα «αμαρτωλά» προγράμματα δεν φαίνεται να περιορίζονται στις συμβάσεις του Ινστιτούτου Εργασίας, αλλά να επεκτείνονται σε δεκάδες φορείς που διαχειρίζονται αντίστοιχα έργα, με κοινό παρονομαστή τους ίδιους –και ελάχιστους– παρόχους.
Καταγγελίες κάνουν λόγο ακόμη και για περιπτώσεις όπου τα προγράμματα φέρονται να μην υλοποιήθηκαν ποτέ, χωρίς αυτό να εμποδίζει την εκταμίευση των σχετικών κονδυλίων. Αν επιβεβαιωθούν, πρόκειται για σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία των μηχανισμών ελέγχου.
Το «μοντέλο» που αμφισβητήθηκε
Το ζήτημα δεν είναι μόνο εσωτερικό. Σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις, υπήρξαν επισημάνσεις από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μοντέλο υλοποίησης των προγραμμάτων, το οποίο χαρακτηρίστηκε περίπλοκο και αναποτελεσματικό, με μεγάλο μέρος των χρημάτων να «χάνεται» σε ενδιάμεσους και όχι να καταλήγει στους ανέργους.
Η Τόνια Αντωνίου, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ, υποστήριξε ότι το μοντέλο κρίθηκε «δαιδαλώδες» και ζητήθηκαν αλλαγές ώστε να περιοριστούν οι απώλειες πόρων. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Θανάσης Θεοχαρόπουλος, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, έθεσε ευθέως το ερώτημα τι θα συμβεί αν στην πορεία της έρευνας προκύψουν ονόματα υπουργών που υπέγραψαν σχετικές αποφάσεις.
Οι πολιτικές διαστάσεις της υπόθεσης, συνεπώς, είναι ήδη ορατές.
Κέντρα Κατάρτισης και «εκλεκτοί» πάροχοι
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται συγκεκριμένα Κέντρα Κατάρτισης, τα οποία, σύμφωνα με τις καταγγελίες, φέρονται να αναλαμβάνουν κατ’ επανάληψη έργα εκατομμυρίων. Ορισμένοι από τους επιχειρηματίες του χώρου, μάλιστα, φέρονται να έχουν λάβει και άδειες για ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, γεγονός που προσδίδει στην υπόθεση ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Τα υπουργεία Εργασίας και Οικονομικών απορρίπτουν τις κατηγορίες περί μεταφοράς προγραμμάτων από το ΕΣΠΑ σε εθνικούς πόρους, ωστόσο η αδυναμία απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων και η ανάγκη αναδιάρθρωσης του συστήματος αφήνουν ερωτήματα αναπάντητα.
Στην καλύτερη εκδοχή για την κυβέρνηση, πρόκειται για διοικητική ανεπάρκεια και προβληματικό σχεδιασμό. Στη χειρότερη, για ένα καθεστώς ευνοϊκής μεταχείρισης συγκεκριμένων συμφερόντων.
Εσωκομματικές αναταράξεις στο ΠΑΣΟΚ
Η υπόθεση έχει προκαλέσει και εσωκομματικές εντάσεις. Ο πρόεδρος του Νίκος Ανδρουλάκης έστειλε σαφές μήνυμα προς όσους επιχειρούν να στηρίξουν άκριτα τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ, διαμηνύοντας ότι δεν θα επιτρέψει σε κανέναν να πλήξει το δημόσιο συμφέρον και να παραμείνει μέλος του κόμματος.
Οι αιχμές απευθύνονται κυρίως προς στελέχη της ΠΑΣΚΕ που φέρονται να απείλησαν ακόμη και με διάσπαση, εντείνοντας το κλίμα εσωτερικής αντιπαράθεσης.
Η απάντηση Παναγόπουλου
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στη συνέντευξη Τύπου που έχει προγραμματίσει για σήμερα ο Γιάννης Παναγόπουλος. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ αναμένεται να απαντήσει στις αιτιάσεις της Αρχής για το Μαύρο Χρήμα και να δώσει τη δική του εκδοχή για τις συμβάσεις και τη διαχείριση των προγραμμάτων.
Το αν η υπόθεση θα περιοριστεί σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή αν θα αποκαλύψει ένα ευρύτερο σύστημα διαχείρισης κονδυλίων με σκιές και αδιαφάνεια, θα το κρίνει η πορεία της έρευνας. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα της σχέσης κράτους, συνδικαλιστικών φορέων και ιδιωτικών παρόχων – και δοκιμάζει την αξιοπιστία του μηχανισμού διαχείρισης δημόσιου χρήματος.