Σήμερα η τελετή μνήμης στα θύματα της Marfin – Η πολιτική κόντρα και το έγκλημα που δέκα χρόνια μετά αναζητεί ενόχους

Μια τελετή με πολλά νοήματα θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 12 το μεσημέρι: Πρόκειται για τα αποκαλυπτήρια πλακέτας προς τιμήν των τριών υπαλλήλων που έχασαν τη ζωή τους πριν 10 χρόνια στις 5 Μαΐου κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων κατά των οικονομικών μέτρων για την υπογραφή της δανειακής σύμβασης, δηλαδή του πρώτου μνημονίου. Η υπόθεση – που έχει διαταχθεί να ανοίξει εκ νέου και να επαναληφθούν οι έρευνες- μια ολόκληρη δεκαετία μετά συνεχίζει να προκαλεί τριβές και εντάσεις μεταξύ των κομμάτων.

Οι πολιτικοί αρχηγοί και η κόντρα

Η τελετή μνήμης θα πραγματοποιηθεί με την παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και της Προέδρου της Δημοκρατίας Αικατερίνης Σακελλαροπούλου. Επίσης το παρών θα δώσει η Φώφη Γεννηματά από το Κίνημα Αλλαγής, ενώ η Ελληνική Λύση θα στείλει εκπρόσωπο. Προσκλήσεις εστάλησαν στον Αλέξη Τσίπρα, τον Δημήτρη Κουτσούμπα, και τον Γιάνη Βαρουφάκη οι οποίοι ωστόσο αρνήθηκαν.

Αυτές οι αρνήσεις μπήκαν στο στόχαστρο της Νέας Δημοκρατίας, η οποία δια του εκπροσώπου της Τάσου Γαϊτάνη επιτέθηκε στα κόμματα της Αριστεράς: «Αύριο, [σ.σ. σήμερα] γίνεται μια συμβολική εκδήλωση για να τιμηθούν τα θύματα της δολοφονίας της Marfin αλλά και για να στείλει ο πολιτικός κόσμος, ενωμένος, μήνυμα αποφασιστικότητας ότι δεν θα επιτρέψει ξανά στο μέλλον τέτοιο θλιβερό γεγονός. Σε αυτή την πρωτοβουλία τα κόμματα της Αριστεράς επιλέγουν να είναι απόντα. Αδικαιολόγητα απόντα. Στη Δημοκρατία όμως και οι απουσίες έχουν το νόημά τους» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα το Μέγαρο Μαξίμου ενημέρωνε ότι με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού το Δημόσιο παραιτείται από την αίτηση αναίρεσης που είχε καταθέσει ανοίγοντας το δρόμο για να καταβληθούν οι αποζημιώσεις που είχε εκδικάσει το δικαστήριο στους συγγενείς των θυμάτων της Marfin της 5ης Μαΐου 2010. Οι αποζημιώσεις ήταν ύψους 2,24 εκατομμύρια ευρώ και αφορούν μεταξύ άλλων και παραλείψεις της αστυνομίας και της πυροσβεστικής.

Ο ΣΥΡΙΖΑ σήκωσε το γάντι και κατηγόρησε για χυδαιότητα και φαρισαϊσμό τον πρωθυπουργό καλώντας τον να ακυρώσει και την εκδήλωση. «Η χυδαιότητα και ο φαρισαϊσμός του κ. Μητσοτάκη επιβεβαιώνει πως το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι η πολιτική εκμετάλλευση ακόμα και της τραγωδίας της Marfin. Δε φθάνει που επιβράβευσε τους τότε ιθύνοντες, που δεν έκαναν τίποτα για να βρουν τους εγκληματίες και να τους φέρουν αντιμέτωπους με τη Δικαιοσύνη, χρήζοντας τους σήμερα υπουργούς», σημείωνε ανάμεσα σε άλλα ο ΣΥΡΙΖΑ.

Αλλά και το ΚΚΕ δεν άφησε αναπάντητη την αιχμή της ΝΔ για «αδικαιολογήτως απόντες» κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι πιάστηκε στα πράσα με τις αποζημιώσεις και κάνει την ανάγκη φιλοτιμία με την παραίτηση από την αναίρεση της καταβολής των αποζημιώσεων στους συγγενείς των θυμάτων.

Το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε να απαντήσει στον ΣΥΡΙΖΑ με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέλιο Πέτσα να κατηγορεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι επενδύσει στο μίσος και το διχασμό. «Η συμβολική αυτή κίνηση ενότητας αφήνει πίσω τον διχασμό και τη μισαλλοδοξία. Επιπλέον, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού που έχει γνωστοποιηθεί στους συγγενείς των θυμάτων το Ελληνικό Δημόσιο παραιτείται από την αναίρεση που είχε ασκηθεί υπηρεσιακά, ώστε να καταβληθούν επιτέλους οι σχετικές αποζημιώσεις», ανέφερε ο κ. Πέτσας και συνέχιζε: «Είναι ανατριχιαστικό και θλιβερό αυτοί που δεν καταδίκασαν ποτέ ρητά τους δολοφόνους των εργαζομένων να επενδύουν ακόμη και σήμερα στο μίσος και τον διχασμό. Το 2020 δεν είναι 2010. Η κοινωνία προχωράει μπροστά, ο ΣΥΡΙΖΑ μένει ίδιος».

Απαντώντας, ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Χαρίτσης τόνιζε πως «αφού πιάστηκε στα πράσα, ο κ. Μητσοτάκης, αναγκάστηκε να πάρει πίσω την αίτηση αναίρεσης της δικαστικής απόφασης που έδινε αποζημιώσεις στους συγγενείς των θυμάτων της Marfin. Και προκειμένου να ξεγλιστρήσει από τον διασυρμό, επιδίδεται στη μουχλιασμένη τακτική του να επιχειρεί να ενοχοποιήσει τον ΣΥΡΙΖΑ. Δυστυχώς όμως, για τον κ. Μητσοτάκη τα γεγονότα είναι πεισματάρικα: Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταδικάσει από την πρώτη στιγμή τους εγκληματίες της Μαρφίν και είχε ζητήσει να προχωρήσουν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες προκειμένου να εξιχνιαστεί πλήρως η υπόθεση. Μήπως ο κ. Μητσοτάκης έχει ξεχάσει ποιος ήταν τότε ο αρμόδιος υπουργός; Μήπως δεν μπορεί να βρει τρόπο να τον αναζητήσει;»

Ανοίγει ξανά η υπόθεση

Αξίζει να σημειωθεί ότι εντολή του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, διατάχθηκε η αναψηλάφηση της υπόθεσης και ο επανέλεγχος όλου του υλικού: Βίντεο, φωτογραφίες, πιθανά κενά στην υπόθεση, καταθέσεις μαρτύρων.

Ο επανέλεγχος της υπόθεσης έχει ήδη ανατεθεί σε δύο στελέχη της κρατικής ασφάλειας. Τα όσα προηγήθηκαν της στιγμής που οι δολοφόνοι άρχισαν να πετούν τις μολότοφ στους εγκλωβισμένους υπαλλήλους της τράπεζας αλλά και τα όσα ακολούθησαν αμέσως μετά αποτελούν, ενδεχομένως, το πιο κομβικό σημείο στη νέα έρευνα.

Το χρονικό της υπόθεσης

Όλα έγιναν λίγο πριν τις 14:00 της 5ης Μαΐου του 2010, την ώρα που η πορεία βρισκόταν σε  εξέλιξη, με τα μπλοκ των διαδηλωτών να απλώνονται σταδιακά σε μια μεγάλη έκταση, από την Ομόνοια, τα Χαυτεία, το Σύνταγμα, τα Προπύλαια.

Μια οργανωμένη ομάδα αγνώστων επιτέθηκε, αρχικά, σε ένα βιβλιοπωλείο απέναντι από την τράπεζα. Σύμφωνα με μαρτυρίες διαδηλωτών, τρία άτομα που είχαν καλυμμένα τα πρόσωπά τους ξεκίνησαν να σπάνε το τζάμι της πρόσοψης της Marfin. Δευτερόλεπτα αργότερα οι ίδιοι δράστες έριξαν εύφλεκτο υλικό από την τρύπα στο τζάμι καθώς και βόμβες μολότοφ. Τρεις άνθρωποι, υπάλληλοι της τράπεζας κάηκαν ζωντανοί εκείνη την αποφράδα ημέρα:

Ήταν η Παρασκευή Ζούλια (35 ετών), η Αγγελική Παπαθανασοπούλου (32 ετών, έγκυος στο πρώτο της παιδί) και ο Επαμεινώνδας Τσακάλης (36 ετών). Οι επιθέσεις με τις μολότοφ εκδηλώθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα στο βιβλιοπωλείο Ιανός και την τράπεζα.

Οι οκτώ υπάλληλοι που είχαν παγιδευτεί στη Marfin προσπαθούσαν όπως όπως να σωθούν- από μπαλκόνια, από την τράπεζα που είχε μετατραπεί σε φλεγόμενη «ποντικοπαγίδα». Από τις μετέπειτα αφηγήσεις και μαρτυρίες κατά τη διεξαγωγή της δίκης ήρθαν στο φως τραγικές και συγκλονιστικές πτυχές από το δράμα των ανθρώπων που εγκλωβίστηκαν στην τράπεζα.

Σε τηλεφωνικές επικοινωνίες με οικείους τους, ανέφεραν ότι πνίγονται από τον καπνό, ενώ η μοναδική έξοδος ήταν κλειστή. Υπάλληλοι, που διεσώθησαν αφηγήθηκαν τις στιγμές πανικού και ως μοναδική οδό διαφυγής να πηδήξουν από το μπαλκόνι. Οι κουκουλοφόροι απ’ έξω ούρλιαζαν «να καείτε».

Η δίκη

Οι φωτογραφίες, τα βίντεο, οι μαρτυρίες είχαν ως αποτέλεσμα να σχηματισθεί μια ογκώδης μεν δικογραφία και να καθίσουν στο εδώλιο με βαρύτατες κατηγορίες δύο άτομα, αλλά δεν υπήρξαν καταδίκες. Το Μεικτό ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας τους έκρινε ομόφωνα αθώους. Το έγκλημα που στοιχειώνει την κοινή μνήμη και συνείδηση παραμένει, δέκα χρόνια μετά, χωρίς τιμωρία.

Αρχικά, οι δυο κατηγορούμενοι καθώς και άλλα πρόσωπα ενεπλάκησαν στην υπόθεση μέσω μίας ανώνυμης επιστολής ενώ εν συνέχεια υπήρχαν φωτογραφίες και μαρτυρίες οι οποίες φέρονταν να τους τοποθετούσαν στο σημείο των επεισοδίων. Βέβαια οι μαρτυρίες εν συνέχεια αναιρέθηκαν και στο ακροατήριο δεν υπήρξε κανένας μάρτυρας που να τους αναγνωρίζει ως δράστες των επιθέσεων. Επίσης η υπεράσπιση των κατηγορουμένων αμφισβήτησε μέσω και ειδικής πραγματογνωμοσύνης που προσκομίστηκε σήμερα την ταυτοποίηση μέσω φωτογραφιών του Θ. Σίψα με έναν εκ των δραστών του εμπρησμού της τράπεζας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε άλλη δίκη, δικαστήριο καταδίκασε τρία εκ των τεσσάρων στελεχών της Marfin για παραλήψεις ασφαλείας στο υποκατάστημα της Σταδίου. Ωστόσο αν και οι ποινές που επέβαλε ήταν βαρύτατες τα τρία στελέχη της τράπεζας δεν πέρασαν το κατώφλι των φυλακών.

• Marfin