Εκλογές ΗΠΑ 2020: Οι εκλέκτορες που θα αναδείξουν τον νέο πλανητάρχη και οι πολιτείες «κλειδιά» (χάρτης)

Σε εξέλιξη είναι η κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ, με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Τζο Μπάιντεν να δίνουν σκληρή «μάχη» μέχρι τελευταία στιγμή με τελικό προορισμό το οβάλ γραφείο στον Λευκό Οίκο είναι φέτος από πολλές απόψεις πρωτοφανής και δεν έχει πάψει να σπάει ρεκόρ.

Ωστόσο, οι εκλογές αυτές δεν αποκλείεται να έχουν και εκπλήξεις, καθώς είναι πιθανό ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους από το κοινό να μην είναι ο τελικός νικητής. Το συγκεκριμένο γεγονός οφείλεται στο ότι ο πρόεδρος της χώρας δεν επιλέγεται απευθείας από τους ψηφοφόρους, αλλά από το Σώμα των Εκλεκτόρων.

Όταν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες ψηφίζουν τα πρόσωπα που απαρτίζουν το Σώμα Εκλεκτόρων. Οι συγκεκριμένοι άνθρωποι είναι εκλογείς και καλούνται να επιλέξουν τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο. Το Σώμα Εκλεκτόρων συνεδριάζει μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια λίγες εβδομάδες μετά τις εκλογές και είναι εκείνο που θα εκτελέσει αυτό το έργο.

Δείτε τον χάρτη με τους εκλέκτορες ανά πολιτεία:

Η ιστορία των αμερικανικών εκλογών ανά πολιτεία (1976-2016)

Animated Map: U.S. Presidential Voting History by State (1976-2016) #USElections2020 https://t.co/iZe7XajwyG pic.twitter.com/vR4gDLsw7w

— Visual Capitalist (@VisualCap) November 2, 2020

Πώς λειτουργεί το Σώμα των Εκλεκτόρων

Ο αριθμός των εκλεκτόρων από κάθε πολιτεία αντιστοιχεί περίπου στο μέγεθος του πληθυσμού του. Κάθε πολιτεία λαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερους εκλέκτορες όσο και νομοθέτες στο Κογκρέσο των ΗΠΑ (εκπρόσωποι στη Βουλή και γερουσιαστές).

Η Καλιφόρνια έχει τους περισσότερους εκλογείς – 55 – ενώ μια χούφτα αραιοκατοικημένων κρατών όπως το Ουαϊόμινγκ, η Αλάσκα και η Βόρεια Ντακότα (και η Ουάσιγκτον DC) έχουν το ελάχιστο των τριών.

Υπάρχουν συνολικά 538 εκλέκτορες. Κάθε εκλέκτορας αντιπροσωπεύει μία εκλογική ψήφο και ένας υποψήφιος πρέπει να κερδίσει την πλειοψηφία των ψήφων – 270 ή περισσότερες – για να κερδίσει την προεδρία.

Σε γενικές γραμμές, τα κράτη απονέμουν όλες τις εκλογικές τους ψηφοφορίες σε όποιον κέρδισε την ψηφοφορία των απλών ψηφοφόρων στην πολιτεία. Για παράδειγμα, εάν ένας υποψήφιος κερδίσει το 50,1% των ψήφων στο Τέξας, τους απονέμονται και οι 38 εκλογικές ψήφοι του κράτους. Εναλλακτικά, ένας υποψήφιος θα μπορούσε να κερδίσει με σαρωτική νίκη και να πάρει τον ίδιο αριθμό εκλογικών ψήφων.

Είναι επομένως δυνατό για έναν υποψήφιο να γίνει πρόεδρος κερδίζοντας έναν αριθμό δύσκολων αγώνων (οι ψήφοι να είναι τσίμα τσίμα) σε ορισμένα κράτη, παρά το γεγονός ότι έχει λιγότερες ψήφους σε ολόκληρη τη χώρα.

Υπάρχουν μόνο δύο πολιτείες (Μέιν και Νεμπράσκα) που διαιρούν τις ψήφους των εκλογικών σωμάτων τους σύμφωνα με το ποσοστό των ψήφων που λαμβάνει κάθε υποψήφιος.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι προεδρικοί υποψήφιοι στοχεύουν συγκεκριμένα «κράτη ταλάντευσης» – κράτη όπου η ψηφοφορία θα μπορούσε να πάει είτε έτσι, είτε αλλιώς – αντί να προσπαθούν να κερδίσουν όσο το δυνατόν περισσότερους ψηφοφόρους σε ολόκληρη τη χώρα.

Κάθε πολιτεία που κερδίζει τους πλησιάζει στις 270 ψήφους που χρειάζονται.

Έχει χάσει υποψήφιος πρόεδρος ψήφο του λαού αλλά έγινε πρόεδρος;

Ναι. Στην πραγματικότητα, δύο από τις πέντε τελευταίες εκλογές κέρδισαν υποψήφιοι που είχαν λιγότερες ψήφους από τον λαό σε σχέση με τους αντιπάλους τους.

Είναι πιθανό ένας υποψήφιος να είναι οι πιο δημοφιλής υποψήφιος μεταξύ των ψηφοφόρων σε εθνικό επίπεδο, αλλά να εξακολουθούν να αποτυγχάνουν να κερδίσουν αρκετά κράτη για να κερδίσουν 270 εκλογικές ψήφους.

Το 2016, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε σχεδόν τρία εκατομμύρια λιγότερες ψήφους από τη Χίλαρι Κλίντον, αλλά κέρδισε την προεδρία επειδή το σώμα εκλεκτόρων του έδωσε την πλειοψηφία.

Το 2000, ο Τζορτζ Μπους κέρδισε με 271 εκλογικές ψήφους, αν και ο Δημοκρατικός υποψήφιος Αλ Γκορ κέρδισε την ψήφο του λαού κατά περισσότερο από μισό εκατομμύριο.

Μόνο τρεις άλλοι πρόεδροι έχουν εκλεγεί χωρίς να κερδίσουν την ψήφο του λαού, όλοι τους τον 19ο αιώνα: ο John Quincy Adams, ο Rutherford B Hayes και ο Benjamin Harrison.

Γιατί επέλεξαν το συγκεκριμένο σύστημα;

Όταν το σύνταγμα των ΗΠΑ καταρτίστηκε το 1787, η ψηφοφορία του λαού για την εκλογή προέδρου ήταν πρακτικά αδύνατη. Αυτό οφείλεται στο μέγεθος της χώρας και στη δυσκολία επικοινωνίας.

Ταυτόχρονα, υπήρχε ελάχιστος ενθουσιασμός για να επιτραπεί στον πρόεδρο να επιλεγεί από νομοθέτες στην πρωτεύουσα, Ουάσινγκτον.

Έτσι, οι διαμορφωτές του συντάγματος δημιούργησαν το σώμα εκλεκτόρων με κάθε κράτος να επιλέγει εκλέκτορες.

Τα μικρότερα κράτη ευνοούσαν το σύστημα καθώς τους έδωσε περισσότερη φωνή από μια λαϊκή δημοτική ψήφο σε εθνικό επίπεδο για την απόφαση του προέδρου.

Το σώμα εκλεκτόρων ευνοήθηκε επίσης από τις νότιες πολιτείες, όπου οι σκλάβοι αποτελούσαν μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Παρόλο που οι σκλάβοι δεν ψήφισαν, μετρήθηκαν στην απογραφή των ΗΠΑ (ως τα τρία πέμπτα ενός ατόμου).

Δεδομένου ότι ο αριθμός των εκλογικών ψήφων καθορίστηκε από το μέγεθος του πληθυσμού ενός κράτους, τα νότια κράτη είχαν μεγαλύτερη επιρροή στην εκλογή προέδρου απ ‘ό, τι θα τους έδινε μια άμεση ψήφος κοινού.

Πρέπει οι εκλέκτορες να ψηφίσουν τον υποψήφιο που κέρδισε;

Σε ορισμένες πολιτείες, οι εκλέκτορες θα μπορούσαν να ψηφίσουν όποιον υποψήφιο προτιμούν, ανεξάρτητα από το ποιον υποστήριξαν οι ψηφοφόροι. Στην πράξη, οι εκλέκτορες σχεδόν πάντα ψηφίζουν τον υποψήφιο που κερδίζει τις περισσότερες ψήφους στην πολιτεία τους.

Εάν ένας εκλέκτορας καταψηφίσει την προεδρική επιλογή του κράτους τους, ονομάζονται «προδότες». Το 2016, επτά ψήφοι των σωμάτων εκλεκτόρων επιλέχθηκαν με αυτόν τον τρόπο, αλλά κανένα αποτέλεσμα δεν άλλαξε από «προδότες» εκλέκτορες.

Τι συμβαίνει εάν κανένας υποψήφιος δεν έχει πλειοψηφία;

Τότε η απόφαση για τον πρόεδρο λαμβάνεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Αυτό συνέβη μόνο μία φορά, όταν το 1824 τέσσερις υποψήφιοι διαίρεσαν την ψήφο των εκλεκτόρων, χωρίς να δίνεται σε κάποιον από αυτούς η πλειοψηφία.

Με δύο κόμματα να κυριαρχούν στο αμερικανικό σύστημα, αυτό είναι απίθανο να συμβεί σήμερα.

Οι «πολιτείες» που θα κρίνουν το αποτέλεσμα

Όπως αναφέρουν «ΤΑ ΝΕΑ» το αποτέλεσμα των εκλογών της 3ης Νοεμβρίου δεν θα κριθεί από το σύνολο της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων αλλά από τις 6 αμφιλεγόμενες πολιτείες οι οποίες και διαθέτουν ικανό αριθμό εκλεκτόρων ώστε να ανατρέψουν τελευταία στιγμή όλα τα προγνωστικά, φέρνοντας για μία ακόμη φορά τον Τραμπ στην αμερικανική προεδρία.

Κυρίαρχη πολιτεία ανάμεσα σε εκείνες που θα κρίνουν το αποτέλεσμα της προεδρίας των ΗΠΑ αναδεικνύεται η Φλόριντα. Με 29 εκλέκτορες στις προηγούμενες εκλογές του 2016 ο Τραμπ διατήρησε την πρωτοκαθεδρία του έναντι της Κλίντον, κάτι που φαίνεται να είναι δύσκολος στόχος δεδομένου ότι έχουν αλλάξει τα δημογραφικά στοιχεία από το ‘16 έως και σήμερα και με τον 45ο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να έχει ήδη δημιουργήσει αρνητικές εντυπώσεις στην αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού.

Μείζων όμως είναι και ο ρόλος της Πενσιλβάνια η οποία είναι και ο τελευταίος σταθμός της εκστρατείας των δύο υποψηφίων προέδρων καθώς δεν αποτελεί μία πολιτεία με ξεκάθαρη πολιτική τοποθέτηση, κάτι που κάνει και τις δύο πλευρές να θέλουν να διεκδικήσουν τους εκλέκτορές της. Πενσιλβάνια αποτελεί στόχο τόσο του Μπάιντεν όσο και του Τραμπ. Ο αριθμός των εκλεκτόρων είναι αρκετά μεγάλος προκειμένου να δώσει τη νίκη σε έναν από τους δύο υποψηφίους, δεδομένου ότι προκειμένου να εκλεγεί ένας πρόεδρος θα πρέπει να διαθέτει την πλειοψηφία των εκλεκτόρων, δηλαδή 270 από τους 538.

Μεγάλο στοίχημα αποτελεί το Τέξας το οποίο αν και παραδοσιακά είναι πολιτεία των Ρεπουμπλικανών απειλείται από την έντονη συμμετοχή νέων ψηφοφόρων καθώς επίσης και μαύρων οι οποίοι κλίνουν υπέρ των Δημοκρατικών. Μέχρι σήμερα έχουν ψηφίσει ήδη περίπου 9,5 εκατ. ψηφοφόροι, νούμερο το οποίο ξεπερνάει κατά πολύ τα δεδομένα του 2016 όταν συνολικά στην πολιτεία ψήφισαν 8,9 εκατ. ψηφοφόροι.

Εικόνα για το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης δεν αναμένεται να υπάρξει αμέσως το βράδυ της Τρίτης. Ο λόγος είναι ότι αν και ένας μεγάλος αριθμός των επιστολικών ψήφων θα έχει καταμετρηθεί σε αρκετές πολιτείες της Αμερικής, ωστόσο εφόσον η αναμέτρηση είναι τόσο στενή ανάμεσα στους δύο υποψηφίους η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δεν θα γίνει παρά μόνο όταν ολοκληρωθεί καταμέτρηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιστολική ψήφος είναι ένα χαρακτηριστικό που ευνοεί περισσότερο τους Δημοκρατικούς καθώς υπάρχει η παρότρυνση προς όλους, ακόμη και σε εκείνους που την προηγούμενη τετραετία δεν ψήφισαν, να πάνε και να ψηφίσουν, ενώ αντίθετα οι Ρεπουμπλικανοί στηρίζουν τις δυνάμεις τους στην αυτοπρόσωπη ψήφο την ημέρα των εκλογών.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη προσφύγει σε πολλές πολιτείες κατά της ψήφου τύπου ντράιβ θρου, ειδικά στην περιοχή του Τέξας όπου πλέον βρίσκονται υπό αμφισβήτηση περίπου 120.000 ψήφοι σε μία περιοχή που τείνει υπέρ των Δημοκρατικών. Ο πρόεδρος Τραμπ ισχυρίστηκε ωστόσο ότι θα κηρύξει τον εαυτό του νικητή των εκλογών εφόσον η καταμέτρηση δείξει πως πλησιάζει στον μαγικό αριθμό των 270 εκλεκτόρων, ακόμη και αν αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί με βάση τα τελικά αποτελέσματα της αναμέτρησης.

• Εκλογές ΗΠΑ 2020
• ΗΠΑ
• Ντόναλντ Τραμπ