Ιταλικές εκλογές: Στις κάλπες οι Ιταλοί – Η ώρα της κρίσης – Ανησυχία για την άνοδο της ακροδεξιάς

Η Ιταλία βρίσκεται στην τελική ευθεία για την κρισιμότατη εκλογική της αναμέτρηση. Από τις 7 το πρωί μέχρι τις 11 το βράδυ (8 με 12 ώρα Ελλάδας), οι πολίτες της καλούνται να ψηφίσουν το κόμμα της προτίμησής τους και να αναδείξουν την επόμενη ή τον επόμενο πρωθυπουργό της χώρας, 68ο κατά σειρά μεταπολεμικά.

Όλοι περιμένουν να διαπιστώσουν αν η συντηρητική συμμαχία θα εξασφαλίσει όντως την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο και πόσο μεγάλη θα είναι η διαφορά των ποσοστών του κόμματος της Μελόνι από εκείνα της Λέγκα και της Φόρτσα Ιτάλια του Μπερλουσκόνι. Διότι μια ενδεχόμενη απόλυτη υπεροχή της βαθιάς αυτής δεξιάς, θα αποτελούσε ένα ακόμη στοιχείο ανησυχίας και αστάθειας.

Σε αυτές τις εκλογές οι έδρες είναι σημαντικά μειωμένες σε σύγκριση με τις αντίστοιχες που «μοιράστηκαν» το 2018, με βάση τη μεταρρύθμιση που ψηφίστηκε ένα χρόνο αργότερα. Έτσι, στη νέα Βουλή θα είναι πλέον 400 έναντι 630 στην απερχόμενη, ενώ στη Γερουσία 200 αντί 315.

Με αυτόν τον τρόπο, όπως εκτιμούν οι ειδικοί, περιορίζεται η «ασφάλεια» των προγνώσεων, καθώς οι συσχετισμοί μπορούν να μεταβληθούν εάν αλλάξουν πλευρά πολύ λιγότερες έδρες σε σύγκριση με ό,τι συνέβαινε πριν. Κάτι που σημαίνει, πρακτικά, ότι κάθε περιφέρεια και ειδικά εκεί που προβλέπεται αμφίρροπη μάχη, έχει ξεχωριστή σημασία.

Η αβεβαιότητα εντείνεται, ως ένα βαθμό, και από το γεγονός ότι, με βάση άλλη αλλαγή που έγινε το 2021, δικαίωμα ψήφου για τη Γερουσία έχουν πλέον όλοι οι Ιταλοί που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, αντί του 25ου που ίσχυες ως τώρα.

Η «δεξαμενή» των μονοεδρικών

Ο πιο καθοριστικός παράγοντας είναι, πάντως, άλλος: Το γεγονός ότι οι έδρες δεν μοιράζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά στη βάση ενός μικτού συστήματος, που δίνει σημαντικό μπόνους στον ισχυρότερο συνασπισμό.

Συγκεκριμένα, το 61% (244 στη Βουλή και 122 στη Γερουσία) των εδρών κατανέμεται με το σύστημα της απλής αναλογικής, με μοναδική προϋπόθεση ένα κόμμα να έχει ξεπεράσει το όριο του 3%. Από το υπόλοιπο, το 37% (148 και 74 έδρες αντιστοίχως) αφορά μονοεδρικές περιφέρειες και το 2% (8 και 4) καθορίζεται από τις ψήφους των Ιταλών που ζουν στο εξωτερικό.

Με βάση τα παραπάνω και καθώς δεν θα απέχουν πολύ τα πανεθνικά ποσοστά – άρα και οι αναλογικές έδρες που θα λάβουν – των δύο βασικών αντιπάλων, που είναι το κόμμα της Μελόνι και οι Δημοκρατικοί του Ενρίκο Λέτα, η προσοχή στρέφεται φυσιολογικά στη μεγάλη «δεξαμενή» των μονοεδρικών περιφερειών, όπου για τη νίκη αρκεί η απλή πλειοψηφία, έστω και με μία ψήφο.

• Ιταλία