Πρόκληση Oruc Reis – Παρέμβαση Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Να σταματήσει η Άγκυρα τις ενέργειες που προκαλούν εντάσεις

Την ώρα που κορυφώνονται οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η Τουρκία επιμένει στις προκλητικές της ενέργειες, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί με ανησυχία τα τεκταινόμενα στην περιοχή και προχώρησε σε ηχηρή παρέμβαση.

Το αμερικανικό ΥΠΕΞ, καταδίκασε τις τουρκικές ενέργειες και τις NAVTEX για έρευνες του Oruc Reis, τονίζοντας ότι οι κινήσεις της Άγκυρας αυξάνουν τις εντάσεις και αποσταθεροποιούν την περιοχή.

Τα παρακάτω συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο με τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη κατόπιν πρωτοβουλίας της αμερικανικής πλευράς.

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών προέβησαν σε λεπτομερή ανασκόπηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, των κινδύνων για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή ως αποτέλεσμα των προκλήσεων της Τουρκίας, με σαφή την τοποθέτηση του κ. Πομπέο ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελλάδας και την επιτακτική ανάγκη προσήλωσης στον διάλογο, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία και εδραίωση συνθηκών σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή.

Σύμφωνα με γραπτή ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Κύπρου Κυριάκου Κούσιου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ενημέρωσε τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και τις απειλές της καθόσον αφορά το θέμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τόνισε την ανάγκη αποστολής σαφών μηνυμάτων προς την τουρκική πλευρά προς αποτροπή της υλοποίησης των παράνομων σχεδιασμών της που όχι μόνο αντιβαίνουν στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ, αλλά περαιτέρω δημιουργούν δυσκολίες στην προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών.

Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να υπάρξει αποκλιμάκωση και να επιστρέψουν όλα τα μέρη στο τραπέζι του διαλόγου και για αυτό ακριβώς τονίστηκε ότι δεν μπορεί να υπάρξει διάλογος μέσα από την επίδειξη ισχύος.

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε τη μερική άρση του εμπάργκο πώλησης αμερικανικών όπλων στη Κυπριακή Δημοκρατία. Η συγκεκριμένη κίνηση γίνεται στο πλαίσιο του γνωστού Νόμου «EastMed Act» και θα έχει μερικό χαρακτήρα, καθώς η απαγόρευση για την πώληση όπλων που έχουν φονικό χαρακτήρα (lethal weapon) θα παραμείνει σε ισχύ.

Η άρση του εμπάργκο αφορά το δημοσιονομικό έτος 2020-2021 και θα έχει τη δυνατότητα να ανανεωθεί. Όπως εξήγησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η αμερικανική διπλωματία κινείται στη γραμμή πράττοντας και βλέποντας και για αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν κάνει απότομες αλλαγές αλλά προχώρα βήμα-βήμα σε προσεκτικές κινήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με κυπριακά ΜΜΕ, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έσπευσε να διευκρινίσει, ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν συνδέεται με την Ελλάδα, την Τουρκία και το Αιγαίο, αλλά έχει να κάνει  με την στρατηγική αναβάθμιση της συνεργασίας με την Κύπρο, η οποία, όπως σημείωσε, θα λειτουργήσει ευεργετικά τόσο για την ίδια την περιοχή όσο και για τα εθνικά συμφέροντα ασφάλειας των ΗΠΑ.

Η Άγκυρα καταδικάζει την μερική άρση εμπάργκο

Η απόφαση των ΗΠΑ για μερική άρση του εμπάργκο όπλων προς τους Ελληνοκύπριους, δηλητηριάζει τις ελπίδες για ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο και είναι ασύμβατη με το πνεύμα της συμμαχίας, ανέφερε αργά σήμερα το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Όπως υπογραμμίζει η ανακοίνωση: «Η σημερινή απόφαση των ΗΠΑ για την άρση του εμπάργκο όπλων κατά της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης αγνοεί την ισότητα και την ισορροπία μεταξύ των δύο λαών στο νησί. Είναι βέβαιο ότι αυτή η απόφαση θα πλήξει τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού ζητήματος».

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι σε μια περίοδο εν εξελίξει προσπαθειών για μείωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ΗΠΑ λαμβάνουν μια τέτοια απόφαση που είναι ασύμβατη με το πνεύμα της συμμαχίας.

«Αναμένουμε από τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν την απόφασή τους και να υποστηρίξουν τις υπάρχουσες προσπάθειες για την επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή», συμπληρώνει η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ, προειδοποιώντας πως σε διαφορετική περίπτωση: «Η Τουρκία, ως εγγυήτρια χώρα για την Κύπρο, θα λάβει αποφασιστικά τα απαραίτητα μέτρα για να εγγυηθεί την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων σύμφωνα με τη νομική και ιστορική ευθύνη της».

Κομισιόν σε Τουρκία: Αλλάξτε στάση

Ξεκάθαρο μήνυμα προς την Τουρκία αλληλεγγύης στην Κύπρο και την Ελλάδα, έστειλε η ΕΕ όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, αρμόδιος για Θέματα Εξωτερικών Υποθέσεων, κατά την καθημερινή ενημέρωση των δημοσιογράφων.

Ο Πήτερ Στάνο υπογράμμισε ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ ήταν ξεκάθαροι για τις συνέπειες εάν δεν υπάρξει αλλαγή στη συμπεριφορά της Τουρκίας.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Στάνο τόνισε: «Τo μήνυμα της ΕΕ ήταν ξεκάθαρο όσον αφορά στην αλληλεγγύη στην Κύπρο και την Ελλάδα και ήταν ξεκάθαρο σε ό,τι αφορά σε αυτά που περιμένουμε από την Τουρκία για να υπάρξει αποκλιμάκωση». Παράλληλα, επισήμανε ότι «οι υπουργοί ήταν επίσης πολύ ξεκάθαροι για τα χρονοδιαγράμματα, μέχρι πότε αναμένουμε την αλλαγή συμπεριφοράς (της Τουρκίας) όπως επίσης ήταν ξεκάθαροι για τις συνέπειες εάν δεν υπάρξει αλλαγή σε αυτή τη συμπεριφορά η οποία συμβάλλει στην κλιμάκωση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το μήνυμα λοιπόν είναι ξεκάθαρο, τα χρονοδιαγράμματα είναι ξεκάθαρα και επίσης τα μέτρα είναι ξεκάθαρα και ελπίζουμε ότι αυτό θα ληφθεί υπόψη από τους Τούρκους εταίρους και φίλους και να αρχίσουν να λειτουργούν αναλόγως ώστε να μη χρειαστεί να προχωρήσουμε προς τον εναλλακτικό δρόμο των περιοριστικών μέτρων».

Στο μεταξύ, με  αντι-NAVTEX απάντησε η Ελλάδα με αφορμή την νέα παράνομη οδηγία από την Τουρκία για το ερευνητικό πλοίο που έχει στείλει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Στην αντι-NAVTEX τονίζεται ότι είναι άκυρη η τουρκική NAVTEX, έχει εκδοθεί από μη εξουσιοδοτημένη υπηρεσία και η τουρκική δραστηριότητα είναι παράνομη καθόσον αφορά σε περιοχή εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Αμεση ήταν η απάντηση του ΥΠΕΞ στη νέα παράνομη ΝΑVΤΕX της Τουρκίας. «Η Τουρκία συνεχίζει να εκπληρώνει πιστά το ρόλο του ταραξία και του παράγοντα αστάθειας στην περιοχή. Να αγνοεί εκκλήσεις για διάλογο και να κλιμακώνει τις προκλήσεις της. Να αυτοεγκλωβίζεται στα αδιέξοδα των δικών της επιλογών. Να υπονομεύει την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή εξωθώντας τη διεθνή κοινότητα να λάβει μέτρα. Η Ελλάδα δεν εκβιάζεται. Βασιζόμενη αποκλειστικά στο Διεθνές Δίκαιο, στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και στους κανόνες καλής γειτονίας, θα συνεχίσει να επιδιώκει συμφωνίες για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της με όλες τις χώρες της περιοχής. Kαλούμε την Τουρκία να αποστεί από τα καθημερινά παραληρήματα στα οποία επιδίδεται και να εργαστεί για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής», τονίζει το ελληνικό ΥΠΕΞ.

• NAVTEX
• Στέιτ Ντιπάρτμεντ
• Τουρκία
• υπουργείο Εξωτερικών