Αγιά Σοφιά: Διεθνοποιεί ο Μητσοτάκης τις προκλήσεις Ερντογάν – Επικοινωνία με Μισέλ– Ενδεχόμενο κυρώσεων

Διπλωματικός πυρετός επικρατεί στην Αθήνα στον απόηχο των τουρκικών προκλήσεων που κορυφώθηκαν με την απόφαση μετατροπής της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί την περασμένη Παρασκευή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχωρά σε διεθνοποίηση του ζητήματος, την ώρα που στις Βρυξέλλες οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ είχαν διαβουλεύσεις και καταδίκασαν την απόφαση, με το Νίκο Δένδια να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας.

Επικοινωνία Μητσοτάκη – Μισέλ

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ. Στη διάρκεια της επικοινωνίας συζητήθηκαν τα θέματα που θα απασχολήσουν την προσεχή Σύνοδο Κορυφής και η προκλητική ενέργεια της Τουρκίας να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τζαμί. Κατά πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης θα συνεχίσει τον τηλεφωνικό γύρο επαφών και με άλλους ηγέτες.

Όπως έγραψε το newpost, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέσει το θέμα των κυρώσεων μετ´ επιτάσεως στη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά δια ζώσης μετά την πανδημία στις Βρυξέλλες, στις 17-18 Ιουλίου. Οι κυρώσεις αυτές δεν θα συνδέονται άμεσα με την απόφαση μετατροπής της Αγίας Σοφίας αλλά με όλο το φάσμα των τουρκικών προκλήσεων.

Ηχηρό Μήνυμα από ΕΕ

Νωρίτερα το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ έστειλε ηχηρό μήνυμα στην Τουρκία. Το συμβούλιο κάλεσε την Άγκυρα να επανεξετάσει την προκλητική απόφαση, την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, τόνισε πως «κατόπιν αιτήματος της Ελλάδος, υπήρξε ευρύτατη συναίνεση για την εκπόνηση καταλόγου περαιτέρω μέτρων εάν η Τουρκία προχωρήσει την παραβατική συμπεριφορά της».

Δένδιας: Ενδεχόμενο νέων κυρώσεων

Ειδικότερα, ο Νίκος Δένδιας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες κυρώσεις σε περίπτωση που οξυνθεί η τουρκική προκλητικότητα, εξαπολύοντας πυρά κατά της Άγκυρας: «Η κλιμάκωση της τουρκικής παραβατικότητας και ο εξαυταρχισμός της Τουρκίας ήταν στο επίκεντρο της συζήτησής μας. Υπήρξε ισχυρή καταδίκη της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Ζητήθηκε, μάλιστα, από την Τουρκία να αναθεωρήσει και να αναστρέψει την απόφασή της.

Αναφέρθηκα, κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου, στις σοβαρές επιπτώσεις της τουρκικής παραβατικότητας στην ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Είμαι ικανοποιημένος, διότι οι εταίροι εξέφρασαν αλληλεγγύη έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου για τις παράνομες τουρκικές ενέργειες σε βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Υπήρξε ευρύτατη συναίνεση να εκπονηθεί, κατόπιν αιτήματός μας, κατάλογος κατάλληλων περαιτέρω μέτρων, δηλαδή κυρώσεων, που θα επιτρέψουν στην ΕΕ να απαντήσει αποτελεσματικά εάν η Τουρκία προχωρήσει στην παραβατική συμπεριφορά της.

Συμφωνήσαμε όπως ο κ. Μπορέλ διερευνήσει τρόπους για τη μείωση των εντάσεων με την Τουρκία, αυστηρά, όμως, στη βάση των Συμπερασμάτων του Συμβουλίου.

Η τουρκική παραβατικότητα θα συζητηθεί, κατόπιν επιθυμίας της ελληνικής και της κυπριακής πλευράς, εκ νέου στο άτυπο Συμβούλιο του Αυγούστου στο Βερολίνο και όχι στο τακτικό Συμβούλιο το Σεπτέμβριο, όπως ήταν η αρχική τοποθέτηση.

Ενημέρωσα, επίσης, τους συναδέλφους ότι θα ζητήσω τη σύγκληση εκτάκτου Συμβουλίου, εάν η Τουρκία μέχρι το άτυπο Συμβούλιο κλιμακώσει την παραβατική συμπεριφορά της.

Τέλος, ως προς τη Λιβύη, υπήρξε αναφορά από σειρά χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στην παραβίαση του εμπάργκο από την Τουρκία, καθώς και καταδίκη του επεισοδίου που αφορά στο γαλλικό πολεμικό πλοίο. Επίσης, εκλήθη ευθέως η Τουρκία να επιδείξει εποικοδομητική στάση και να σταματήσει τις παραβιάσεις του εμπάργκο των όπλων στη Λιβύη».

Τι θα περιλαμβάνουν οι κυρώσεις

Διπλωματικές πηγές τόνιζαν πως σειρά χωρών ήταν στο πλευρό της Ελλάδας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων. Ειδικότερα, «μεταξύ αυτών είναι η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, η Εσθονία, η Σλοβακία, η Σουηδία, ενώ η Αυστρία ζήτησε ακόμη και τη διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων».

Αναφορικά με τα μέτρα που προτείνει η Ελλάδα, «πρόκειται για τομεακά μέτρα. Ο προσδιορισμός για τους τομείς θα συζητηθεί κι εν τω μεταξύ θα συνεχιστούν οι επαφές της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και ως προς αυτό το θέμα» ανέφεραν οι ίδιες πηγές και κατέληξαν ότι «επιδιώχθηκε από ελληνικής πλευράς και επιτεύχθηκε ισχυρή καταδίκη στο ζήτημα της Αγίας Σοφίας» έναντι μιας πιο ήπιας ρητορικής που αρχικά είχε επιλεγεί.

Νέα ονόματα στον κατάλογο κυρώσεων για την κυπριακή ΑΟΖ

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαίοι ΥΠΕΞ, αποφάσισαν την προσθήκη νέων ονομάτων στη λίστα των κυρώσεων που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση ως αποτέλεσμα των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ.

Στη μακρά συνεδρία που έγινε σήμερα στις Βρυξέλλες, αποφασίστηκε όπως επί του παρόντος δεν δοθεί εντολή στον Ύπατο Εκπρόσωπο Ζοζέπ Μπορέλ για διαπραγμάτευση με την Τουρκία αλλά όπως διερευνηθούν τρόποι για μείωση της έντασης αυστηρά στη βάση των σχετικών συμπερασμάτων της ΕΕ. Με αφορμή την συνέχιση των τουρκικών γεωτρήσεων στην ΑΟΖ της Κύπρου και των απειλών κατά της Ελλάδας ζητήθηκε όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ετοιμάσει έγγραφο επιλογών για περαιτέρω μέτρα εναντίον της Τουρκίας. Παράλληλα, να συνεχιστούν οι εργασίες επί των προτάσεων της Κύπρου για πρόσθετες κυρώσεις σύμφωνα με προηγούμενες αποφάσεις του Συμβουλίου.

Στις δηλώσεις του ο Εκπρόσωπος της ΕΕ για ζητήματα Εξωτερικής Πολιτικής, Ζοζέπ Μπορέλ, αναφέρθηκε εκτενώς στο ζήτημα της Τουρκίας σε σχέση με την Ανατολική Μεσόγειο και τη Λιβύη. «Θα ακολουθήσουμε ένα μονοπάτι που θα οδηγήσει σε μείωση της έντασης» είπε.

«Ένα σημαντικό θέμα ήταν αυτό της Αγιάς Σοφιάς. Το συμβούλιο καταδίκασε την απόφαση της Τουρκίας να μετατρέψει ένα εμβληματικό μουσείο όπως η Αγιά Σοφιά σε τζαμί. Αυτή η απόφαση θα τροφοδοτήσει αναπόφευκτα τη δυσπιστία, τον διχασμό ανάμεσα στις θρησκευτικές κοινότητες και θα υπονομεύσει τις προσπάθειες μας για διάλογο και συνεργασία», δήλωσε επίσης ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, κατά τη συνέντευξη Τύπου.

«Είναι μια σημαντική χώρα για την ΕΕ με την οποία πρέπει να αναπτύξουμε τη σχέση, αλλά πρέπει σε κάποια προαπαιτούμενα» σημείωσε, τονίζοντας ότι το ζητούμενο είναι να οικοδομηθεί η εμπιστοσύνη με την Τουρκία, «όπως όλοι ευχόμαστε».

Νίπτει τας χείρας του το Βερολίνο

Τη λύπη της για την απόφαση του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μετατραπεί η Αγιά Σοφιά σε τέμενος εξέφρασε και πάλι σήμερα η γερμανική κυβέρνηση, δια στόματος του εκπροσώπου της, Στέφεν Ζάιμπερτ. Το Βερολίνο διευκρίνισε ωστόσο ταυτόχρονα ότι το ζήτημα αφορά την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και «όχι τις πολιτικές σχέσεις ή την πολιτική διαμάχη μεταξύ μεμονωμένων κρατών».

«Η κυβέρνηση έλαβε με λύπη γνώση της απόφασης της Τουρκίας. Η Αγιά Σοφιά έχει μεγάλη πολιτιστική, ιστορική σημασία και θρησκευτική σημασία – και για τον Χριστιανισμό και για το Ισλάμ. Και εμείς αποδίδουμε μεγάλη σημασία στον διαθρησκειακό διάλογο. Πρέπει να περιμένουμε το πώς θα γίνει ο περαιτέρω κανονισμός και η διαμόρφωση της χρήσης, αλλά δεν θέλω να κρύψω ότι λυπούμαστε για την απόφαση, για τον τερματισμό δηλαδή της αποκλειστικής χρήσης του κτίσματος ως μουσείου, διότι το καθεστώς μουσείου έδινε ανά πάσα στιγμή τη δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης σε αυτό το αριστούργημα σε ανθρώπους κάθε πίστης», δήλωσε ο κ. Ζάιμπερτ.

Από την πλευρά του υπουργείου Εξωτερικών, ο εκπρόσωπος Ράινερ Μπρόιλ επισήμανε ότι η Αγιά Σοφιά περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1985, «λόγω της υλικής και άυλης αξίας της» και ανήκει στην κληρονομιά της ανθρωπότητας. «Από την έναρξη των διεργασιών για την αλλαγή χρήσης έπρεπε να έχει υπάρξει διαβούλευση με την αρμόδια Επιτροπή της UNESCO και αυτό δυστυχώς δεν έγινε. Αυτό συμβάλλει περαιτέρω στην λύπη μας», τόνισε ο κ. Μπρόιλ και πρόσθεσε ότι «δικαιολογημένα, όταν μιλάμε στην UNESCO για Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς και για τη διατήρησή τους, προσπαθούμε να αφήσουμε απέξω την διεθνή πολιτική». Αυτό για το οποίο μιλάμε είναι άλλο θέμα, συνέχισε, για να υπογραμμίσει ότι «πρόκειται για την κληρονομιά της ανθρωπότητας και για τη διατήρησή της και δεν πρόκειται για πολιτικές σχέσεις ή για πολιτική διαμάχη μεταξύ μεμονωμένων κρατών». Αυτή, επισήμανε, είναι η προσέγγιση της γερμανικής κυβέρνησης και αυτήν θέλει να συνεχίσει να έχει σε ό,τι αφορά τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. «Το θέμα μας ενδιαφέρει, μόλις το είπαμε. Και για αυτό υπάρχουν οι σωστές πλατφόρμες για να συζητηθεί – η UNESCO περιλαμβάνεται σε αυτές – και δεν έχει ακόμη οριστεί πότε θα πραγματοποιηθεί η συνεδρίαση που ακυρώθηκε λόγω COVID-19. Και τότε σίγουρα θα τεθεί στην ημερήσια διάταξη. Υπό αυτή την έννοια δεν μας είναι αδιάφορο. Θα μιλήσουμε για αυτό, αλλά δεν θα πετύχετε να το συνδέσω εδώ με τις πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία, όπου μιλάμε και για εντελώς διαφορετικά θέματα», κατέληξε ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου.

• Αγία Σοφιά
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Νίκος Δένδιας