Μήνυμα Μητσοτάκη – Μάας: «Η Τουρκία επέλεξε το δρόμο των συνεπειών και όχι του διαλόγου» – «Κατανοώ τον εκνευρισμό της Αθήνας, η Άγκυρα αντιβαίνει τα συμφωνηθέντα»

Αυστηρό μήνυμα προς την Τουρκία, με φόντο την κλιμάκωση των προκλήσεων και την έξοδο του Oruc Reis για έρευνες 6,5 ναυτικά μίλια από το Καστελόριζο, έστειλε ο πρωθυπουργός κατά τη συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών της Γερμανίας Χάικο Μάας.

«Είχαμε συμφωνήσει με την Τουρκία για τις διερευνητικές επαφές. Όμως αντί για ημερομηνία, έχουμε το Oruc Reis εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Δεν συζητάμε υπό αυτές τις συνθήκες. Προσφέραμε στην Τουρκία μια σαφή επιλογή στην τελευταία σύνοδο κορυφής: Η μια ανανεωμένη εταιρική σχέση ή συνέπειες σε περίπτωση που συνεχιστεί η προκλητικότητα. Η Τουρκία επέλεξε τη δεύτερη οδό», είπε ο κ. Μητσοτάκης.

Στο σημείο αυτό υπενθύμισε την παράγραφο 21 του κειμένου συμπερασμάτων της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής, το οποίο αναφέρει ότι η ΕΕ θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της σε βάρος της Άγκυρας.

Αναλυτικά η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την έναρξη της συνάντησης:

«Καλως ορίσατε, για άλλη μια φορά, εν μέσω αυτών των ιδιαίτερα δύσκολων συνθηκών, δεδομένων των όσων συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες. Θεωρώ πως κανείς δεν θα μπορούσε να είναι ικανοποιημένος με τις πρόσφατες εξελίξεις, ειδικά υπό το φως των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Είναι πολύ σημαντικό να υπενθυμίσουμε σε όλους πως τα όσα συμφωνήθηκαν στις Βρυξέλλες ήταν απολύτως ξεκάθαρα.

Διαβάζω ενδεικτικά μια πρόταση: «Η επιδίωξη διαλόγου με καλή πίστη και η αποχή από μονομερείς ενέργειες που αντιβαίνουν στα συμφέροντα της ΕΕ και παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών της ΕΕ αποτελεί απόλυτη προϋπόθεση», κάτι που σημαίνει δηλαδή ότι αποτελεί προϋπόθεση για την βελτίωση της σχέσης μας με την Τουρκία. Αυτό που έχουμε δει έκτοτε είναι την επανάληψη των δραστηριοτήτων του Oruc Reis και φυσικά επίσης το άνοιγμα του περίκλειστου παραλιακού μετώπου στα Βαρώσια της Κύπρου, που παρέμενε κλειστό για 46 χρόνια.

Στο πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δώσαμε στην Τουρκία μια ξεκάθαρη επιλογή. Είτε την ανανέωση των σχέσεων της με την Ευρώπη είτε να αντιμετωπίσει συνέπειες αν συνεχιστεί αυτή η επιθετική συμπεριφορά. Δυστυχώς, φαίνεται πως – προς το παρόν – η Τουρκία έχει επιλέξει τον δεύτερο δρόμο. Θα πρέπει να θυμόμαστε πως στην Παράγραφο 21 των συμπερασμάτων του Συμβουλίου, καταστήσαμε σαφές πως στην περίπτωση που συνεχιστουν οι μονομερείς ενέργειες και οι προκλήσεις εκ μέρους της Τουρκίας κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, εμείς – ως Ευρωπαϊκή Ένωση – θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία και όλες τις επιλογές που διαθέτουμε. Θα παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και θα λάβουμε τις κατάλληλες αποφάσεις το αργότερο ως τον Δεκέμβριο.

Αυτή είναι η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Θα ήθελα να επαναλάβω ότι έχουμε κάθε πρόθεση να ξεκινήσουμε έναν παραγωγικό διάλογο με την Τουρκία. Γνωρίζετε πως και με την διαμεσολάβηση της Γερμανίας συμφωνήσαμε – τουλάχιστον δύο φορές – να επανεκκινήσουμε τις διερευνητικές επαφές από το σημείο όπου είχαν σταματήσει τον Μάρτιο του 2016, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μας. Αυτό ήταν το αντικείμενο εκείνων των διερευνητικών επαφών. Και δυστυχώς αντί να ορίσουμε μια ημερομηνία – ο κ. Τσαβούσογλου είπε στον Υπουργό κ. Δένδια πριν από λιγότερο από μια εβδομάδα ότι η Τουρκία θα καλούσε την Ελλάδα για την έναρξη των διερευνητικών επαφών – και αντί για μια ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών επαφών έχουμε το Oruc Reis να πλέει εντός της ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.

Προφανώς δεν θα προχωρήσουμε σε συζητήσεις υπό αυτές τις συνθήκες, με ένα πλοίο να βρίσκεται εν πλω και αναμένω ότι το ζήτημα θα συζητηθεί εκ νέου στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έτσι ώστε να εξετάσουμε τις τελευταίες εξελίξεις. Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω ξανά για την ενεργό διπλωματική σας στάση. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα θα φτάσουμε στο σημείο που, όντως, θα κάτσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα συζητήσουμε, σαν λογικοί άνθρωποι. Δεν αναφέρομαι σε εμάς. Καταλαβαίνετε. Να συζητήσουμε αντί για την εμπλοκή σε μια αχρείαστη διπλωματία των κανονιοφόρων».

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χάικο Μάας τόνισε πως «αυτά που είδαμε με το άνοιγμα των Βαρωσίων και το Oruc Reis, αντιβαίνουν πλήρως τα συμφωνηθέντα. Έχω κατανόηση ότι στην Ελλάδα υπάρχει ενόχληση και εκνευρισμός. Και δεν είναι η πρώτη φορά που διακόπτεται η ρότα που χαράσσεται μέσω τουρκικών προκλήσεων».

Τι είπε ο Χάικο Μάας:

«Αγαπητέ κύριε Πρωθυπουργέ, αγαπητέ Νίκο, βρίσκομαι συχνά στην Αθήνα, αλλά θα ευχόμουν οι αφορμές να ήταν πιο ευχάριστες.

Θεωρώ ότι τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες πετύχαμε από κοινού την αντιπαράθεση που υπάρχει ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα να την φέρουμε στο δρόμο της διπλωματίας. Χαίρομαι πολύ για το γεγονός ότι με την ουσιαστική βοήθεια του Έλληνα Πρωθυπουργού κατέστη δυνατό να ανακοινώσουμε πριν από λίγο καιρό ότι θα πρέπει να γίνουν απευθείας συνομιλίες.

Ως εκ τούτου μας προκάλεσαν εξαιρετική έκπληξη όσα είδαμε τις τελευταίες μέρες από την τουρκική πλευρά, τόσο το άνοιγμα του παραλιακού μετώπου στα Βαρώσια όσο και το γεγονός ότι το Oruc Reis απέπλευσε εκ νέου. Όλα αυτά αντίκεινται στο πνεύμα όσων συμφωνήσαμε, δηλαδή σε κλίμα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης να προσπαθήσουμε με διπλωματικά μέσα να  αποκλιμακώσουμε την ένταση της διαμάχης.

Γι’ αυτό έχω μεγάλη κατανόηση αν τώρα στην Αθήνα επικρατεί όχι μόνο έκπληξη, αλλά και θυμός, καθώς εκ νέου -δεν είναι η πρώτη φορά- με προκλήσεις από την τουρκική πλευρά όσα είχαμε δρομολογήσει κατ’ αρχάς διακόπηκαν.

Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να σας πω ότι στη βάση των αποφάσεων που ελήφθησαν στο Συμβούλιο θεωρώ ότι έχουμε μόνο μία δυνατότητα, η οποία είναι ο διάλογος, για να οδηγηθούμε σε κάποια αποτελέσματα.

Γι’ αυτό λοιπόν θεώρησα καλό να κάνω αυτή την περιοδεία, αυτό το ταξίδι, που με οδήγησε στη Λευκωσία και εδώ στην Αθήνα, όπου και το ταξίδι μου σταματάει. Γιατί θέλω απλά να ανακοινώσω και να δείξω έμπρακτα την αλληλεγγύη και τη στήριξη που έχει η Ελλάδα από όλους εμάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Γερμανία».

Τι είχε πει ο Μάας από την Κύπρο

Νωρίτερα, από την Κύπρο, ο κ. Μάας τόνισε πως η Γερμανία και η ΕΕ στέκονται αλληλέγγυες στο πλευρό της Κύπρου και της Ελλάδας. Πρόσθεσε πως «η Γερμανία συνεχίζει να είναι πρόθυμη να στηρίξει με όλες της τις δυνάμεις κάθε προσπάθεια αναζήτησης λύσεων και κυρίως στο πλαίσιο της Προεδρίας (της ΕΕ) που έχουμε αναλάβει αυτό το εξάμηνο», προσέθεσε ο Γερμανός ΥΠΕΞ.

Επισήμανε δε πως οι τελευταίες κινήσεις του Oruc Reis «στις αμφιλεγόμενες θαλάσσιες περιοχές του Καστελόριζου δεν είναι παρά το αντίθετο ακριβώς ενός Μέτρου Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης όπως εμείς το αντιλαμβανόμαστε».

«Σε περίπτωση που θα προβεί το σκάφος αυτό σε νέες έρευνες για φυσικό αέριο στις αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές αυτό θα αποτελεί πραγματικά σοβαρό πλήγμα στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και εκ μέρους της Γερμανίας και στις περαιτέρω εξελίξεις των ευρωτουρκικών σχέσεων», συνέχισε.

Είπε ακόμη πως το άνοιγμα του παραλιακού μετώπου των Βαρωσίων «ήταν εντελώς περιττό και προκλητικό βήμα που έρχεται σε αντίφαση με τις τρέχουσες προσπάθειες για εκτόνωση και εμείς ερμηνεύουμε ακριβώς έτσι αυτό το βήμα».

Εκνευρισμός

Όπως έγραψε το newpost, η Μέρκελ πλέον δεν έχει καμία επαφή με τον Ερντογάν. Η δυσαρέσκεια της έχει φτάσει στην Άγκυρα. Καμία από τις δεσμεύσεις που ανέλαβε απέναντι στην Άγκελα Μέρκελ δεν τήρησε. Η τακτική των ίσων αποστάσεων που κρατούσε η καγκελάριος, ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, αποδείχθηκε ατελέσφορη και επικίνδυνη πλέον αφού έδωσε χώρο στον Ερντογάν να ξεσαλώσει και να εκβιάζει με θερμό επεισόδιο.

Η τυχόν αναθεώρηση της στάσης της Μέρκελ θα είναι το κλειδί για τις κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την Πέμπτη και την Παρασκευή καθώς απαιτείται ομοφωνία. Ελλάδα και Κύπρος αναμένεται να θέσουν το θέμα μετ´ επιτάσεως παροτρύνοντας τους άλλους «25» ηγέτες της ΕΕ να μην εξαντληθεί η περίοδος των δύο μηνών που έχει δοθεί στην Τουρκία μέχρι την Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου υπό την προϋπόθεση να σταματήσει τις μονομερείς ενέργειες και να προχωρήσει σε διερευνητικές επαφές με την Ελλάδα. Τίποτα δεν τήρησε. Ο Ερντογάν γράφει τους πάντες εις τα παλαιότερα των υποδημάτων του.

• Oruc Reis
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Τουρκία
• Χάικο Μάας